भविष्यपुराण
The Festival of the Phālguna Full Moon4.132.29-35
2657 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 4.132.29-35

Śrī-Kṛṣṇa

देवनागरी

श्रीकृष्ण उवाच ॥ तस्यर्षेर्वचनं श्रुत्वा स नृपः पांडुनदन ॥ सर्वं चकार विधिवदुक्तं तेन च धीमता
गता सा राक्षसी नाशं तेन चोग्रेण कर्मणा ॥ ततः प्रभृति लोकेऽस्मिन्नडाडा ख्यातिमागता
सर्वदुष्टापहो होमः सर्वरोगोपशांतिदः ॥ क्रियतेऽस्यां द्विजैः पार्थ तेन सा होलिका मता
सर्वसारातिविश्वेयं पूर्वमासीद्युधिष्ठिर ॥ सारत्वात्फल्गुरित्येषा परमानंददायिनी
अस्यां निशागमे पार्थ संरक्ष्याः शिशवो गृहे ॥ गोमयेनोपसंलिप्ते सचतुष्के गृहांगणे
आकारयेच्छिशुप्रायान्खड्गव्यग्र करान्नरान् ॥ ते काष्ठखण्डैः संस्पृश्य गीतैर्हास्यकरैः शिशून् ॥ रक्षंति तेषां दातव्यं गुडं पक्वान्नमेव च
एवं ढौंढितमात्रस्य स दोषः प्रशमं व्रजेत् ॥ बालानां रक्षणं कार्यं तस्यात्तस्मिन्निशागमे

लिप्यंतरण (IAST)

śrīkṛṣṇa uvāca || tasyarṣervacanaṃ śrutvā sa nṛpaḥ pāṃḍunadana || sarvaṃ cakāra vidhivaduktaṃ tena ca dhīmatā
gatā sā rākṣasī nāśaṃ tena cogreṇa karmaṇā || tataḥ prabhṛti loke'sminnaḍāḍā khyātimāgatā
sarvaduṣṭāpaho homaḥ sarvarogopaśāṃtidaḥ || kriyate'syāṃ dvijaiḥ pārtha tena sā holikā matā
sarvasārātiviśveyaṃ pūrvamāsīdyudhiṣṭhira || sāratvātphalgurityeṣā paramānaṃdadāyinī
asyāṃ niśāgame pārtha saṃrakṣyāḥ śiśavo gṛhe || gomayenopasaṃlipte sacatuṣke gṛhāṃgaṇe
ākārayecchiśuprāyānkhaḍgavyagra karānnarān || te kāṣṭhakhaṇḍaiḥ saṃspṛśya gītairhāsyakaraiḥ śiśūn || rakṣaṃti teṣāṃ dātavyaṃ guḍaṃ pakvānnameva ca
evaṃ ḍhauṃḍhitamātrasya sa doṣaḥ praśamaṃ vrajet || bālānāṃ rakṣaṇaṃ kāryaṃ tasyāttasminniśāgame

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
गता सा राक्षसी नाशं तेन चोग्रेण कर्मणाgatā sā rākṣasī nāśaṃ tena cogreṇa karmaṇā**пошла та ракшаси на погибель от того яростного дела**; пошлатаракшасинапогибель оттогояростногодела
सर्वदुष्टापहो होमः सर्वरोगोपशान्तिदःsarvaduṣṭāpaho homaḥ sarvarogopaśāntidaḥ**возлияние, отвращающее всё злое, дающее утишение всех недугов**; возлияниеотвращающеевсёзлое дающееутишениевсехнедугов
क्रियतेऽस्यां द्विजैः पार्थ तेन सा होलिका मताkriyate'syāṃ dvijaiḥ pārtha tena sā holikā matā**творится в тот день дваждырождёнными; оттого она и почитается «холикою»**; творитсявтотденьдваждырождёнными оттогоонаипочитаетсяхоликою
गोमयेनोपसंलिप्ते सचतुष्के गृहाङ्गणेgomayenopasaṃlipte sacatuṣke gṛhāṅgaṇe**на обмазанном коровьим навозом дворе, с четвероугольником**; наобмазанномкоровьимнавозомдворе счетвероугольником
ते काष्ठखण्डैः संस्पृश्य गीतैर्हास्यकरैः शिशून्te kāṣṭhakhaṇḍaiḥ saṃspṛśya gītairhāsyakaraiḥ śiśūn**они, касаясь детей деревянными обломками, песнями, творящими смех**; оникасаясьдетейдеревяннымиобломками песнямитворящимисмех
रक्षन्ति तेषां दातव्यं गुडं पक्वान्नमेव चrakṣanti teṣāṃ dātavyaṃ guḍaṃ pakvānnameva ca**охраняют; им надлежит дать патоки и варёной пищи**; охраняют имнадлежитдатьпатокииварёнойпищи
अनुवाद

«„Шри-Кришна сказал: „Услышав слово того провидца, тот царь, о радость Панду, всё сотворил по уставу, как сказано было тем мудрым. Пошла та ракшаси на погибель от того яростного дела; и с той поры в мире сём Адада пришла к славе. Возлияние, отвращающее всё злое, дающее утишение всех недугов, творится в тот день дваждырождёнными, о Партха; оттого она и почитается «холикою». Прежде она была всесущною и всепроникающею, о Юдхиштхира; от сути своей зовётся она «Пхальгу», дающая высшую радость. В ту ночь, о Партха, надлежит охранять детей в доме — на обмазанном коровьим навозом дворе, с четвероугольником. Да созовёт он людей, больше из детей, с мечами, занятыми в руках; они, касаясь детей деревянными обломками, песнями, творящими смех, охраняют; им надлежит дать патоки и варёной пищи. Так, от одного «дхаундханья», порок тот приходит к утишению; охрану детей надлежит творить при наступлении той ночи“».

संस्करण

9a3303d891b0 · प्रकाशित 21 अग॰ 2026, 10:00:55 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से