गरुड़ पुराण
An Exposition of Śiva Worship1.23.30-35
128 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.23.30-35
देवनागरी

अथान्येन प्रकारेण शिवपूजां वदाम्यहम् । गणः सरस्वती नन्दी महाकालो ऽथगङ्गया
पवनास्त्रं वास्त्वधिपो द्वारि पूर्वादितस्त्विमे । इन्द्राद्याः पूजनीयाश्च तत्त्वानि पृथिवी जलम्
तेजो वायुर्व्योम गन्धो रसरूपे च शब्दकः । स्पर्शो वाक् पाणि पादं च पायूपस्थं श्रुतित्वचम्
चक्षुर्जिह्वा घ्राणमनो बुद्धिश्चाहं प्रकृत्यपि । पुमान्नागो बुद्धिविद्ये कला कालो नियत्यपि
माया च शुद्ध विद्या च ईश्वरश्च सदाशिवः । शक्तिः शिवश्च ताञ्ज्ञात्वा मुक्तो ज्ञानी शिवो भवेत्
यः शिवः स हरिर्ब्रह्मा सो ऽहं ब्रह्मास्मि शङ्कर

लिप्यंतरण (IAST)

athānyena prakāreṇa śivapūjāṃ vadāmyaham / gaṇaḥ sarasvatī nandī mahākālo 'thagaṅgayā
pavanāstraṃ vāstvadhipo dvāri pūrvāditastvime / indrādyāḥ pūjanīyāśca tattvāni pṛthivī jalam
tejo vāyurvyoma gandho rasarūpe ca śabdakaḥ / sparśo vāk pāṇi pādaṃ ca pāyūpasthaṃ śrutitvacam
cakṣurjihvā ghrāṇamano buddhiścāhaṃ prakṛtyapi / pumānnāgo buddhividye kalā kālo niyatyapi
māyā ca śuddha vidyā ca īśvaraśca sadāśivaḥ / śaktiḥ śivaśca tāñjñātvā mukto jñānī śivo bhavet
yaḥ śivaḥ sa harirbrahmā so 'haṃ brahmāsmi śaṅkara

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अथathaзатем
अन्येनanyenaиным
प्रकारेणprakāreṇaспособом
शिवśivaШиве
पूजांpūjāṃпоклонение
वदाम्य्vadāmyизреку
अहम्ahamя
गणःgaṇaḥГана
सरस्वतीsarasvatīСарасвати
नन्दीnandīНанди
महाकालोmahākāloМахакала
गङ्गयाgaṅgayāс Гангою
पवनpavanaветер
अस्त्रंastraṃоружие
वास्त्व्vāstvместа
अधिपोadhipoвладыка
द्वारिdvāriу врат
पूर्वpūrvaс востока
आदितस्āditasначиная
त्व्tvже
इमेimeэти
इन्द्रindraИндра
आद्याःādyāḥи прочие
पूजनीयाश्pūjanīyāśпочитаемы
caи
तत्त्वानिtattvāniсути
पृथिवीpṛthivīземля
जलम्jalamвода
तेजोtejoогонь
वायुर्vāyurветер
व्योमvyomaпространство
गन्धोgandhoзапах
रसrasaвкус
रूपेrūpeобраз
caи
शब्दकःśabdakaḥзвук
स्पर्शोsparśoосязание
वाक्vākречь
पाणिpāṇiруки
पादंpādaṃстопы
पायुpāyuзадний проход
उपस्थंupasthaṃдетородный член
श्रुतिśrutiслух
त्वचम्tvacamкожа
चक्षुर्cakṣurглаз
जिह्वाjihvāязык
घ्राणghrāṇaобоняние
मनोmanoум
बुद्धिश्buddhiśразум
चाहंcāhaṃи самость
प्रकृत्य्prakṛtyпервоприрода
अपिapiтакже
पुमान्pumānМуж
नागोnāgoнаг
बुद्धिbuddhiразум
विद्येvidyeи знание
कलाkalāкала
कालोkāloвремя
नियत्य्niyatyнеобходимость
अपिapiтакже
मायाmāyāмайя
caи
शुद्धśuddhaчистое
विद्याvidyāзнание
ईश्वरश्īśvaraśИшвара
caи
सदाशिवःsadāśivaḥСадашива
शक्तिःśaktiḥШакти
शिवश्śivaśи Шива
ताञ्tāñих
ज्ञात्वाjñātvāпознав
मुक्तोmuktoосвобождённым
ज्ञानीjñānīзнающим
शिवोśivoШивою
भवेत्bhavetстанет
यःyaḥкоторый
शिवःśivaḥШива
saтот
हरिर्harirХари
ब्रह्माbrahmāБрахма
सोsoтот
हम्hamя
ब्रह्मास्मिbrahmāsmiБрахман есмь
शङ्करśaṅkaraо Шанкара
अनुवाद

«Затем изреку я поклонение Шиве иным способом. Гана, Сарасвати, Нанди, Махакала с Гангою, ветер, оружие, владыка места — эти у врат, начиная с востока; и Индра с прочими да будут почитаемы. Сути же таковы: земля, вода, огонь, ветер, пространство; запах, вкус, образ, звук, осязание; речь, руки, стопы, задний проход, детородный член; слух, кожа, глаз, язык, обоняние; ум, разум, самость и первоприрода; Муж, наг, разум и знание, кала, время, необходимость; майя, чистое знание, Ишвара, Садашива, Шакти и Шива. Познав их, знающий станет освобождённым и станет Шивою. Тот, кто Шива, — тот Хари и Брахма; тот и я, я есмь Брахман, о Шанкара».

संस्करण

5744e07ef2c5 · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 5:02:20 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से