संहारश्चैव कालो ऽसौ पुण्यपापेन संयुतः । पञ्चेन्द्रियसमायुक्तः सकलैर्विबुधैः सह
प्रविशेत्स नवे देहे पृहे दरधे गुही यथा । शरीरे ये समासीनाः सर्वे वै सप्त धातवः
षाट्कौशिको ह्ययं कायः सर्वे वाताश्च देहिनाम् । मूत्रं पुरीषं तद्योगाद्ये चान्ये व्याधयस्तथा
पित्तं श्लेष्मा तथा मज्जा मांसं वै मेद एव च । अस्थि शुक्रं तथा स्नायुर्देहेन सह दह्यति
एष ते कथितस्तार्क्ष्य विनासः सर्वदेहिनम् । कथयामि पुनस्तेषां शरीरं च यथा भवेत्
एकस्तम्बंस्नायुबद्धं स्थूणात्रयविभूषणम् । इन्द्रियैश्च समायुक्तं नवद्वारं शरीरकम्
विषयैश्च समाक्रान्तं कामक्रोधसमाकुलम् । रागद्वेषसमाकीर्णं तृष्णादुर्गमतस्करम्
लोभजालपरिच्छिन्नं मोहवस्त्रेण वेष्टितम् । सुबद्धं मायया चैतल्लोभेनाधिष्ठितं पुरम्
एतद्गुणसमाकीर्णं शरीरं सर्वदेहिनाम् । आत्मानं ये न जानन्ति ते नराः पशवः स्मृताः
एवमेव समाख्यातं शरीरं ते चतुर्विधम् । चतुरशीतिलक्षाणि निर्मिता योनयः पुरा
उद्भिज्जाः स्वेदजाश्चैव अण्डजाश्च जरायुजाः । एतत्ते सर्वमाख्यातं निरयस्य प्रपञ्चतः
अथयामि क्रमप्राप्तं प्रष्टु वा वर्तते स्पृहा
saṃhāraścaiva kālo 'sau puṇyapāpena saṃyutaḥ / pañcendriyasamāyuktaḥ sakalairvibudhaiḥ saha
praviśetsa nave dehe pṛhe daradhe guhī yathā / śarīre ye samāsīnāḥ sarve vai sapta dhātavaḥ
ṣāṭkauśiko hyayaṃ kāyaḥ sarve vātāśca dehinām / mūtraṃ purīṣaṃ tadyogādye cānye vyādhayastathā
pittaṃ śleṣmā tathā majjā māṃsaṃ vai meda eva ca / asthi śukraṃ tathā snāyurdehena saha dahyati
eṣa te kathitastārkṣya vināsaḥ sarvadehinam / kathayāmi punasteṣāṃ śarīraṃ ca yathā bhavet
ekastambaṃsnāyubaddhaṃ sthūṇātrayavibhūṣaṇam / indriyaiśca samāyuktaṃ navadvāraṃ śarīrakam
viṣayaiśca samākrāntaṃ kāmakrodhasamākulam / rāgadveṣasamākīrṇaṃ tṛṣṇādurgamataskaram
lobhajālaparicchinnaṃ mohavastreṇa veṣṭitam / subaddhaṃ māyayā caitallobhenādhiṣṭhitaṃ puram
etadguṇasamākīrṇaṃ śarīraṃ sarvadehinām / ātmānaṃ ye na jānanti te narāḥ paśavaḥ smṛtāḥ
evameva samākhyātaṃ śarīraṃ te caturvidham / caturaśītilakṣāṇi nirmitā yonayaḥ purā
udbhijjāḥ svedajāścaiva aṇḍajāśca jarāyujāḥ / etatte sarvamākhyātaṃ nirayasya prapañcataḥ
athayāmi kramaprāptaṃ praṣṭu vā vartate spṛhā
Свёртывание же и время то, соединённое с заслугою и грехом, с пятью чувствами и со всеми разумениями вместе, — да войдёт он в новое тело, как домовладелец в разрушенный дом. В теле пребывают все семь составов; из шести оболочек это тело, и все ветры у воплощённых; моча, кал и от их соединения иные недуги. Желчь, слизь, костный мозг, плоть и жир, кость, семя и жилы — всё сжигается вместе с телом. Это поведано тебе, о Таркшья, — разрушение всех воплощённых; поведаю снова, каково бывает их тело. С одним столбом, связанное жилами, украшенное тремя опорами, снабжённое чувствами — девятивратное тельце; захваченное предметами, полное желания и гнева, усыпанное страстью и ненавистью, с ворами жажды в теснине; опутанное сетью жадности, обёрнутое одеждою заблуждения, крепко связанный майей и жадностью управляемый — этот град. Этими свойствами усыпано тело всех воплощённых; и те люди, что не знают Я, названы скотом. Так поведано тебе четвероякое тело; восемьдесят четыре лакха лон сотворены некогда: прорастающие, рождённые из пота, рождённые из яйца и рождённые из последа. Всё это поведано тебе подробно об аде. Теперь иду я к пришедшему по порядку — или есть у тебя желание спросить?
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe dharmakāṇḍe dvitīyāṃśe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde narakatatpraveśanirgamanādivarṇanaṃ nāma tṛtīyo 'dhyāyaḥ
7c754fa2dcda · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 10:36:07 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Тело описано как град: один столб, три опоры, девять врат, жилы вместо канатов. Управляет же им не хозяин, а жадность.
Входящий в новое тело сравнён с домовладельцем, входящим в разрушенный дом. Не новосёл, а тот, кто возвращается в своё, — и находит его развалившимся.
Не знающие Я названы скотом. Мерою человечности взято не рождение и не звание, а то, знает ли он, кто в этом граде живёт.