गरुड़ पुराण
The Journey of the Preta2.16.27-39
1020 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 2.16.27-39
देवनागरी

नानाझषसमाकीर्णां नानापक्षिगणैर्वृताम् । वयं त्वां तारयिष्यामः सुखेनेति वदन्ति ते
अन्तरं देहि भो पान्थ बहुला चेद्रुचिस्तव । तेन तत्र प्रदत्ता गौस्तया नावा प्रसर्पति । मनुजानां हितं दानमन्ते वैतरणी स्मृता
परापापं दहेत्सर्वं विष्णुलोकं च सा नयेत् । न दत्ता चेत्खगश्रेष्ठ तां समेत्य समज्जति
स्वस्थावस्थे शरीरे ऽत्र वैतरण्या व्रतं चरेत् । देया च विदुषे धेनुस्तां नदीं तर्तुमिच्छता
अवदन्मज्जमानस्तु निन्दत्यात्मानमात्मना । पाथेयार्थं मया किञ्चिन्न प्रदत्तं द्विजायच
न दत्तं न हुतं जप्तं न स्नातं न कृतं स्तुतम् । यादृशं कर्म चरितं मूढ भुङ्क्ष्वेति तादृशम्
तदैव हृदि संमूढस्ताडितो भाषते भटैः । वैतरण्याः परतटे भुङ्क्ते दत्तं घटादिकम्
ऊनषाण्मासिकश्राद्धं भुक्त्वा गच्छति चाग्रतः । तार्क्ष्य तत्र विशेषेण भोजयीत द्विजाञ्छुभान्
चत्वारिंशत्तथा सप्त योजनानि शतद्वयम् । प्रयाति प्रत्यहं तार्क्ष्य अहोरात्रेण कर्शितः
सप्तमे मासि सम्प्राप्ते पुरं बह्वापदं व्रजेत् । तत्र भुक्त्व प्रदत्तं यच्छ्राद्धं सप्तममासिकम्
अष्टमे मासि सम्प्राप्ते नानाक्रन्दपुरं व्रजेत् । नानाक्रन्दगणान्दृष्ट्वा क्रन्दमानान्सुदारुणम्
स्वयं च शून्यहृदयः समाक्रन्दति दुः खितः । तन्मासिकं च यच्छ्राद्धं भुक्त्वा तत्र सुखी भवेत्
विहाय तत्पुरं प्रेतो याति तप्तपुरं प्रति । सुतप्तनगरं प्राप्य नवमे मासि सो ऽश्नुते । द्विजभोज्यं पिण्डदानं कृतं श्राद्धं सुतेन यत्

लिप्यंतरण (IAST)

nānājhaṣasamākīrṇāṃ nānāpakṣigaṇairvṛtām / vayaṃ tvāṃ tārayiṣyāmaḥ sukheneti vadanti te
antaraṃ dehi bho pāntha bahulā cedrucistava / tena tatra pradattā gaustayā nāvā prasarpati / manujānāṃ hitaṃ dānamante vaitaraṇī smṛtā
parāpāpaṃ dahetsarvaṃ viṣṇulokaṃ ca sā nayet / na dattā cetkhagaśreṣṭha tāṃ sametya samajjati
svasthāvasthe śarīre 'tra vaitaraṇyā vrataṃ caret / deyā ca viduṣe dhenustāṃ nadīṃ tartumicchatā
avadanmajjamānastu nindatyātmānamātmanā / pātheyārthaṃ mayā kiñcinna pradattaṃ dvijāyaca
na dattaṃ na hutaṃ japtaṃ na snātaṃ na kṛtaṃ stutam / yādṛśaṃ karma caritaṃ mūḍha bhuṅkṣveti tādṛśam
tadaiva hṛdi saṃmūḍhastāḍito bhāṣate bhaṭaiḥ / vaitaraṇyāḥ parataṭe bhuṅkte dattaṃ ghaṭādikam
ūnaṣāṇmāsikaśrāddhaṃ bhuktvā gacchati cāgrataḥ / tārkṣya tatra viśeṣeṇa bhojayīta dvijāñchubhān
catvāriṃśattathā sapta yojanāni śatadvayam / prayāti pratyahaṃ tārkṣya ahorātreṇa karśitaḥ
saptame māsi samprāpte puraṃ bahvāpadaṃ vrajet / tatra bhuktva pradattaṃ yacchrāddhaṃ saptamamāsikam
aṣṭame māsi samprāpte nānākrandapuraṃ vrajet / nānākrandagaṇāndṛṣṭvā krandamānānsudāruṇam
svayaṃ ca śūnyahṛdayaḥ samākrandati duḥ khitaḥ / tanmāsikaṃ ca yacchrāddhaṃ bhuktvā tatra sukhī bhavet
vihāya tatpuraṃ preto yāti taptapuraṃ prati / sutaptanagaraṃ prāpya navame māsi so 'śnute / dvijabhojyaṃ piṇḍadānaṃ kṛtaṃ śrāddhaṃ sutena yat

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नानाझषसमाकीर्णांnānājhaṣasamākīrṇāṃполную разных рыб
नानापक्षिगणैर्nānāpakṣigaṇairразными стаями птиц
वृताम्vṛtāmокружённую
वयंvayaṃмы
त्वांtvāṃтебя
तारयिष्यामःtārayiṣyāmaḥпереправим
सुखेनsukhenaлегко
इतिitiтак
वदन्तिvadantiговорят
तेteони
अन्तरंantaraṃплату
देहिdehiдай
भोbhoэй
पान्थpānthaпутник
बहुलाbahulāвелика
चेद्cedесли
रुचिस्rucisохота
तवtavaтвоя
तेनtenaтем
तत्रtatraтам
प्रदत्ताpradattāданная
गौस्gausкорова
तयाtayāтою
नावाnāvāлодкою
प्रसर्पतिprasarpatiпереправляется
मनुजानांmanujānāṃу людей
हितंhitaṃблагое
दानम्dānamдаяние
अन्तेanteв конце
वैतरणीvaitaraṇīВайтарани
स्मृताsmṛtāпомянута
परापापंparāpāpaṃчужой грех
दहेत्dahetда сожжёт
सर्वंsarvaṃвесь
विष्णुलोकंviṣṇulokaṃв мир Вишну
साона
नयेत्nayetда уведёт
दत्ताdattāдана
चेत्cetесли
खगश्रेष्ठkhagaśreṣṭhaо лучший из птиц
तांtāṃв неё
समेत्यsametyaвойдя
समज्जतिsamajjatiтонет
स्वस्थावस्थेsvasthāvastheпри здравом состоянии
शरीरेśarīreтела
अत्रatraздесь
वैतरण्याvaitaraṇyāВайтарани
व्रतंvrataṃобет
चरेत्caretда исполнит
देयाdeyāдолжна быть дана
विदुषेviduṣeзнающему
धेनुस्dhenusдойная корова
नदींnadīṃреку
तर्तुम्tartumпереправиться
इच्छताicchatāжелающим
अवदन्avadanсказал
मज्जमानस्majjamānasтонущий
निन्दत्य्nindatyпорицает
आत्मानम्ātmānamсебя
आत्मनाātmanāсам
पाथेयार्थंpātheyārthaṃради дорожного припаса
मयाmayāмною
किञ्चिन्kiñcinничего
प्रदत्तंpradattaṃдано
द्विजायdvijāyaбрахману
दत्तंdattaṃдано
हुतंhutaṃвозлито
जप्तंjaptaṃпрошептано
स्नातंsnātaṃомыто
कृतंkṛtaṃсделано
स्तुतम्stutamвосславлено
यादृशंyādṛśaṃкакое
कर्मkarmaдеяние
चरितंcaritaṃсовершено
मूढmūḍhaо глупец
भुङ्क्ष्वbhuṅkṣvaвкушай
तादृशम्tādṛśamтакое
तदैवtadaivaтогда же
हृदिhṛdiв сердце
संमूढस्saṃmūḍhasпомрачённый
ताडितोtāḍitoизбиваемый
भाषतेbhāṣateговорит
भटैःbhaṭaiḥвоинами
वैतरण्याःvaitaraṇyāḥВайтарани
परतटेparataṭeна том берегу
भुङ्क्तेbhuṅkteвкушает
घटादिकम्ghaṭādikamкувшин и прочее
ऊनषाण्मासिकश्राद्धंūnaṣāṇmāsikaśrāddhaṃнеполную полугодовую шраддху
भुक्त्वाbhuktvāвкусив
गच्छतिgacchatiидёт
चाग्रतःcāgrataḥвперёд
तार्क्ष्यtārkṣyaо Таркшья
विशेषेणviśeṣeṇaособенно
भोजयीतbhojayītaда накормит
द्विजाञ्dvijāñбрахманов
छुभान्chubhānблагих
चत्वारिंशत्catvāriṃśatсорок
सप्तsaptaсемь
योजनानिyojanāniйоджан
शतद्वयम्śatadvayamдве сотни
प्रयातिprayātiпроходит
प्रत्यहंpratyahaṃежедневно
अहोरात्रेणahorātreṇaза сутки
कर्शितःkarśitaḥизнурённый
सप्तमेsaptameв седьмой
मासिmāsiмесяц
सम्प्राप्तेsamprāpteпо наступлении
पुरंpuraṃв град
बह्वापदंbahvāpadaṃБахвападу
व्रजेत्vrajetидёт
यच्yacчто
छ्राद्धंchrāddhaṃшраддха
सप्तममासिकम्saptamamāsikamседьмая месячная
अष्टमेaṣṭameв восьмой
नानाक्रन्दपुरंnānākrandapuraṃв Нанакрандапуру
नानाक्रन्दगणान्nānākrandagaṇānтолпы разноголосо вопящих
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
क्रन्दमानान्krandamānānвопящих
सुदारुणम्sudāruṇamвесьма ужасно
स्वयंsvayaṃсам
शून्यहृदयःśūnyahṛdayaḥс опустевшим сердцем
समाक्रन्दतिsamākrandatiвопит
दुःखितःduḥkhitaḥстрадающий
तन्मासिकंtanmāsikaṃту месячную
सुखीsukhīсчастлив
भवेत्bhavetбывает
विहायvihāyaоставив
तत्पुरंtatpuraṃтот град
प्रेतोpretoпрета
यातिyātiидёт
तप्तपुरंtaptapuraṃк граду Тапте
प्रतिpratiк
सुतप्तनगरंsutaptanagaraṃграда Сутапты
प्राप्यprāpyaдостигнув
नवमेnavameв девятый
अश्नुतेaśnuteвкушает
द्विजभोज्यंdvijabhojyaṃугощение брахманов
पिण्डदानंpiṇḍadānaṃподнесение пинды
सुतेनsutenaсыном
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
naне
naне
naне
naне
naне
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
वाили
वाили
वाили
अपिapiтакже
अपिapiтакже
अपिapiтакже
saон
saон
saон
saон
हिhiведь
हिhiведь
हिhiведь
तत्रtatraтам
तत्रtatraтам
तत्रtatraтам
एवंevaṃтак
एवंevaṃтак
ततःtataḥзатем
अनुवाद

«…полную разных рыб, окружённую разными стаями птиц, — мы переправим тебя легко», — так говорят они. «Дай плату, эй, путник, если велика твоя охота». И кем там дана корова вайтарани, тот переправляется на этой лодке. Даяние вайтарани помянуто как благое у людей в конце: «Да сожжёт она весь чужой грех и да уведёт в мир Вишну». Если же не дана, о лучший из птиц, то, войдя в реку, он тонет. Покуда тело в здравии, здесь и должно исполнить обет Вайтарани: желающий переправиться через ту реку должен дать знающему дойную корову. Тонущий говорит, порицая сам себя: «Ничего не дано мною брахману ради дорожного припаса; не дано, не возлито, не прошептано, не омыто, не сделано, не восславлено». — «Какое деяние совершено, такое и вкушай, о глупец». Тогда же, помрачённый в сердце, избиваемый воинами, он говорит; а на том берегу Вайтарани вкушает данный кувшин и прочее. Вкусив неполную полугодовую шраддху, идёт он дальше; там, о Таркшья, особенно должно накормить благих брахманов. Двести сорок семь йоджан проходит он ежедневно за сутки, изнурённый. По наступлении седьмого месяца идёт он в град Бахвападу и вкушает там данную седьмую месячную шраддху. По наступлении восьмого месяца идёт он в Нанакрандапуру и, увидев толпы разноголосо и весьма ужасно вопящих, сам, с опустевшим сердцем, вопит, страдающий. Вкусив ту месячную шраддху, бывает он там счастлив. Оставив тот град, идёт прета к граду Тапте; достигнув града Сутапты, в девятый месяц вкушает он угощение брахманов и поднесение пинды, шраддху, совершённую сыном.

संस्करण

d18ec6c07ce9 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 12:20:23 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से