गरुड़ पुराण
The Origin of a Creature, the Elements of the Body, and the Worlds Within It2.32.14-26
1075 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 2.32.14-26
देवनागरी

गुणभाग्यनिधिः पुत्रस्तत्र जायेत धार्मिकः । सा निशा तत्र सामान्यैर्न लभ्येत खगाधिप
प्रायशः सम्भवत्यत्र गर्भस्त्वष्टाहमध्यतः । पञ्चमे ऽहनि नारीणां कार्यं माधुर्यभोजनम्
कटुक्षारञ्च तीक्ष्णञ्च त्याज्यमुष्णञ्च दूरतः । तत्क्षेत्रमोषधीपात्रं बीजञ्चाप्यमृतायितम्
तस्मिन्नुप्त्वा नरः स्वामी सम्यक् फलमवाप्नुयात् । तस्याश्चैवातपो वर्ज्य शीतलं केवलं चरेत्
ताम्बूलपुष्पश्रीखण्डैः संयुक्तः शुचिवस्त्रभृत् । धर्ममादाय मनसि सुतल्पं संविशेत् पुमान्
निषेकसमये यादृङ्नरचित्तविकल्पना । तादृक्स्वभावसम्भूतिर्जन्तुर्विशति कुक्षिगः
शुक्रसोणितसंयोगे पिण्डोत्पत्तिः प्रजायते । वर्धते जठरे जन्तुस्तारापतिरिवाम्बरे
चैतन्यं बीजरूपं हि शुक्रे नित्यं व्यवस्थितम् । कामश्चित्तञ्च शुक्रञ्च यदा ह्येकत्वमाप्नुयुः
तदा द्रावमवाप्नोति योषागर्भाशये नरः । रक्ताधिक्ये भवेन्नारी शुक्राधिक्ये भवेत् पुमान्
शुक्रसोणितयो साम्ये गर्भाः षण्डत्वमाप्नुयुः । अहोरात्रेण कलिलं बुद्वदं पञ्चभिदिनैः
चतुर्दशे भवेन्मांसं मिश्रधातुसमन्वितम् । घनं मांसञ्च विंशाहे गर्भस्थो वर्धते क्रमात्
पञ्चविंशतिमे चाह्नि बलं पुष्टिश्च जायते । तथा मासे तु सम्पूर्णे पञ्चतत्त्वं निधारयेत्
मासद्वये तु सञ्जाते त्वचा मेदश्च जायते । मज्जास्थीनि त्रिभिर्मासैः केशाङ्गुल्यश्चतुर्थके

लिप्यंतरण (IAST)

guṇabhāgyanidhiḥ putrastatra jāyeta dhārmikaḥ / sā niśā tatra sāmānyairna labhyeta khagādhipa
prāyaśaḥ sambhavatyatra garbhastvaṣṭāhamadhyataḥ / pañcame 'hani nārīṇāṃ kāryaṃ mādhuryabhojanam
kaṭukṣārañca tīkṣṇañca tyājyamuṣṇañca dūrataḥ / tatkṣetramoṣadhīpātraṃ bījañcāpyamṛtāyitam
tasminnuptvā naraḥ svāmī samyak phalamavāpnuyāt / tasyāścaivātapo varjya śītalaṃ kevalaṃ caret
tāmbūlapuṣpaśrīkhaṇḍaiḥ saṃyuktaḥ śucivastrabhṛt / dharmamādāya manasi sutalpaṃ saṃviśet pumān
niṣekasamaye yādṛṅnaracittavikalpanā / tādṛksvabhāvasambhūtirjanturviśati kukṣigaḥ
śukrasoṇitasaṃyoge piṇḍotpattiḥ prajāyate / vardhate jaṭhare jantustārāpatirivāmbare
caitanyaṃ bījarūpaṃ hi śukre nityaṃ vyavasthitam / kāmaścittañca śukrañca yadā hyekatvamāpnuyuḥ
tadā drāvamavāpnoti yoṣāgarbhāśaye naraḥ / raktādhikye bhavennārī śukrādhikye bhavet pumān
śukrasoṇitayo sāmye garbhāḥ ṣaṇḍatvamāpnuyuḥ / ahorātreṇa kalilaṃ budvadaṃ pañcabhidinaiḥ
caturdaśe bhavenmāṃsaṃ miśradhātusamanvitam / ghanaṃ māṃsañca viṃśāhe garbhastho vardhate kramāt
pañcaviṃśatime cāhni balaṃ puṣṭiśca jāyate / tathā māse tu sampūrṇe pañcatattvaṃ nidhārayet
māsadvaye tu sañjāte tvacā medaśca jāyate / majjāsthīni tribhirmāsaiḥ keśāṅgulyaścaturthake

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
गुणभाग्यनिधिःguṇabhāgyanidhiḥсредоточие достоинств и счастья
पुत्रस्putrasсын
तत्रtatraтогда
जायेतjāyetaрождается
धार्मिकःdhārmikaḥправедный
साта
निशाniśāночь
सामान्यैर्sāmānyairобычными людьми
लभ्येतlabhyetaобретается
खगाधिपkhagādhipaо владыка птиц
प्रायशःprāyaśaḥпо большей части
सम्भवत्य्sambhavatyвозникает
अत्रatraздесь
गर्भस्garbhasплод
अष्टाहमध्यतःaṣṭāhamadhyataḥв течение восьми дней
पञ्चमेpañcameв пятый
अहनिahaniдень
नारीणांnārīṇāṃу женщин
कार्यंkāryaṃдолжна быть
माधुर्यभोजनम्mādhuryabhojanamсладкая пища
कटुक्षारंkaṭukṣāraṃострое и солёное
तीक्ष्णंtīkṣṇaṃжгучее
त्याज्यम्tyājyamдолжно быть оставлено
उष्णंuṣṇaṃгорячее
दूरतःdūrataḥиздали
तत्tatто
क्षेत्रम्kṣetramполе
ओषधीपात्रंoṣadhīpātraṃсосуд растений
बीजञ्bījañсемя
अमृतायितम्amṛtāyitamуподобленное амрите
तस्मिन्tasminв него
उप्त्वाuptvāпосеяв
नरःnaraḥчеловек
स्वामीsvāmīхозяин
सम्यक्samyakкак должно
फलम्phalamплод
अवाप्नुयात्avāpnuyātобретает
तस्याश्tasyāśу неё
आतपोātapoзной
वर्ज्यःvarjyaḥдолжен быть избегаем
शीतलंśītalaṃпрохладное
केवलंkevalaṃтолько
चरेत्caretда соблюдает
ताम्बूलपुष्पश्रीखण्डैःtāmbūlapuṣpaśrīkhaṇḍaiḥбетелем, цветами и сандалом
संयुक्तःsaṃyuktaḥснабжённый
शुचिवस्त्रभृत्śucivastrabhṛtв чистой одежде
धर्मम्dharmamдолг
आदायādāyaприняв
मनसिmanasiв уме
सुतल्पंsutalpaṃна доброе ложе
संविशेत्saṃviśetда взойдёт
पुमान्pumānмужчина
निषेकसमयेniṣekasamayeво время зачатия
यादृङ्yādṛṅкаково
नरचित्तविकल्पनाnaracittavikalpanāустроение сознания человека
तादृक्tādṛkтаково
स्वभावसम्भूतिर्svabhāvasambhūtirвозникновение природы
जन्तुर्janturсущество
विशतिviśatiвходит
कुक्षिगःkukṣigaḥидущее во чрево
शुक्रशोणितसंयोगेśukraśoṇitasaṃyogeпри соединении семени и крови
पिण्डोत्पत्तिःpiṇḍotpattiḥвозникновение комка
प्रजायतेprajāyateпроисходит
वर्धतेvardhateрастёт
जठरेjaṭhareв чреве
तारापतिर्tārāpatirвладыка звёзд
इवivaсловно
अम्बरेambareв небе
चैतन्यंcaitanyaṃсознание
बीजरूपंbījarūpaṃв виде семени
हिhiведь
शुक्रेśukreв семени
नित्यंnityaṃпостоянно
व्यवस्थितम्vyavasthitamпребывает
कामश्kāmaśвожделение
चित्तञ्cittañсознание
यदाyadāкогда
एकत्वम्ekatvamединства
आप्नुयुःāpnuyuḥдостигают
तदाtadāтогда
द्रावम्drāvamистечение
योषागर्भाशयेyoṣāgarbhāśayeво вместилище чрева женщины
रक्ताधिक्येraktādhikyeпри избытке крови
भवेन्bhavenбывает
नारीnārīженщина
शुक्राधिक्येśukrādhikyeпри избытке семени
भवेत्bhavetбывает
पुमान्pumānмужчина
शुक्रशोणितयोःśukraśoṇitayoḥсемени и крови
साम्येsāmyeпри равенстве
गर्भाःgarbhāḥплоды
षण्डत्वम्ṣaṇḍatvamбесполости
अहोरात्रेणahorātreṇaза сутки
कलिलंkalilaṃсмесь
बुद्बुदंbudbudaṃпузырёк
पञ्चभिर्pañcabhirза пять
दिनैःdinaiḥдней
चतुर्दशेcaturdaśeна четырнадцатый
मांसंmāṃsaṃплоть
मिश्रधातुसमन्वितम्miśradhātusamanvitamс примесью составов
घनंghanaṃплотная
विंशाहेviṃśāheна двадцатый день
गर्भस्थोgarbhasthoпребывающий во чреве
क्रमात्kramātпостепенно
पञ्चविंशतिमेpañcaviṃśatimeна двадцать пятый
बलंbalaṃсила
पुष्टिश्puṣṭiśполнота
मासेmāseпри месяце
सम्पूर्णेsampūrṇeисполнившемся
पञ्चतत्त्वंpañcatattvaṃпять начал
निधारयेत्nidhārayetда утверждает
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
naне
naне
naне
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
वाили
वाили
वाили
अपिapiтакже
अपिapiтакже
अपिapiтакже
हिhiведь
हिhiведь
saон
saон
एवevaименно
एवevaименно
तथाtathāтакже
तथाtathāтакже
तथाtathāтакже
भवेत्bhavetбывает
अनुवाद

…тогда рождается праведный сын, средоточие достоинств и счастья; но обычными людьми та ночь не обретается, о владыка птиц. По большей части плод возникает здесь в течение восьми дней. В пятый день у женщин должна быть сладкая пища; острого, солёного, жгучего и горячего должно избегать издали. Она — поле и сосуд растений, а семя уподоблено амрите; посеяв в него, человек-хозяин обретает должный плод. Зноя ей должно избегать и соблюдать только прохладное. Снабжённый бетелем, цветами и сандалом, в чистой одежде, приняв в уме долг, да взойдёт мужчина на доброе ложе. Каково во время зачатия устроение сознания человека, таково и возникновение природы у существа, входящего во чрево. При соединении семени и крови происходит возникновение комка; и растёт существо в чреве, как владыка звёзд в небе. Сознание в виде семени постоянно пребывает в семени; и когда вожделение, сознание и семя достигают единства, тогда бывает истечение во вместилище чрева женщины. При избытке крови бывает женщина, при избытке семени — мужчина, а при равенстве семени и крови плоды достигают бесполости. За сутки — смесь, за пять дней — пузырёк; на четырнадцатый бывает плоть с примесью составов, на двадцатый день плоть плотнеет, и пребывающий во чреве растёт постепенно. На двадцать пятый день рождаются сила и полнота; а по исполнении месяца да утверждаются пять начал.

संस्करण

3c2307646eff · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 1:41:27 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से