मासत्रये त्रिरात्रं स्यात् षण्मासेन तु पक्षिणी । अहः संवत्सरादर्ब्वाक् पूर्णे दत्त्वोदकं शुचिः । अनेनैवा नुसारेण शुद्धिः स्यात् सार्ववर्णिकी
एकादशाहप्रभृति पुरतः प्रतिवत्सरम् । विश्वेदेवांस्तु सम्पूज्य पिण्डमेकञ्च निर्वपेत्
यथा तारागणाः सर्वे च्छाद्यन्ते रविरश्मिभिः । एवं प्रच्छाद्यते सर्वं न प्रेतो भवति क्वचित्
शय्यादानं प्रशंसन्ति सर्वदैव द्विजोत्तमाः । अनित्यं जीवनं य्समात् पश्चात् को नु प्रदास्यति
तावद्वन्धुः पिता तावद्यावज्जीवति मानवः । मृते मृत इति ज्ञात्वा क्षणात् स्नेहो निवर्तते
आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरेवं ज्ञात्वा मुहुर्मुहुः । जीवन्नपीति सञ्चिन्त्य स्वीयं हितमनुस्तमरेत्
मृतानां कः सुतो दद्याद्द्विजेशय्यां सतूलिकाम् । एवं जानन्निदं सर्वं स्वहस्तेनैव दापयेत्
तस्माच्छय्यां समासाद्य सारदारुमर्यो दृढाम् । दन्तादिरुचिरां रम्यां हेमपट्टै रलङ्कृताम् । तस्यां संस्थाप्य हैमञ्च हरिं लक्ष्म्या समन्वितम्
घृतपूर्णञ्च कलशं परिकल्पयेत् । विज्ञेयो गरुड प्रीत्यै स निद्राकलशो बुधैः
ताम्बूलकुङ्कुमक्षोदकर्पूरागुरुचन्दनम् । दीपिकोपानहच्छत्रचामरासनभाजनम्
पार्श्वेषु स्थापयेच्छक्त्या सप्तधान्यानि चैवहि । शयनस्थस्य भवति यच्चान्यदुपकारकम्
भृङ्गारकरकादर्शं पञ्चवर्णं वितानकम् । शय्यामेवंविधां कृत्वा ब्राह्मणाय निवेदयेत्
सपत्नीकाय सम्पूज्य स्वर्लोकसुखदायिनीम् । वस्त्रैः सुशोभनैः पूज्य चैलकं परिधापयेत्
māsatraye trirātraṃ syāt ṣaṇmāsena tu pakṣiṇī / ahaḥ saṃvatsarādarbvāk pūrṇe dattvodakaṃ śuciḥ / anenaivā nusāreṇa śuddhiḥ syāt sārvavarṇikī
ekādaśāhaprabhṛti purataḥ prativatsaram / viśvedevāṃstu sampūjya piṇḍamekañca nirvapet
yathā tārāgaṇāḥ sarve cchādyante raviraśmibhiḥ / evaṃ pracchādyate sarvaṃ na preto bhavati kvacit
śayyādānaṃ praśaṃsanti sarvadaiva dvijottamāḥ / anityaṃ jīvanaṃ ysamāt paścāt ko nu pradāsyati
tāvadvandhuḥ pitā tāvadyāvajjīvati mānavaḥ / mṛte mṛta iti jñātvā kṣaṇāt sneho nivartate
ātmaiva hyātmano bandhurevaṃ jñātvā muhurmuhuḥ / jīvannapīti sañcintya svīyaṃ hitamanustamaret
mṛtānāṃ kaḥ suto dadyāddvijeśayyāṃ satūlikām / evaṃ jānannidaṃ sarvaṃ svahastenaiva dāpayet
tasmācchayyāṃ samāsādya sāradārumaryo dṛḍhām / dantādirucirāṃ ramyāṃ hemapaṭṭai ralaṅkṛtām / tasyāṃ saṃsthāpya haimañca hariṃ lakṣmyā samanvitam
ghṛtapūrṇañca kalaśaṃ parikalpayet / vijñeyo garuḍa prītyai sa nidrākalaśo budhaiḥ
tāmbūlakuṅkumakṣodakarpūrāgurucandanam / dīpikopānahacchatracāmarāsanabhājanam
pārśveṣu sthāpayecchaktyā saptadhānyāni caivahi / śayanasthasya bhavati yaccānyadupakārakam
bhṛṅgārakarakādarśaṃ pañcavarṇaṃ vitānakam / śayyāmevaṃvidhāṃ kṛtvā brāhmaṇāya nivedayet
sapatnīkāya sampūjya svarlokasukhadāyinīm / vastraiḥ suśobhanaiḥ pūjya cailakaṃ paridhāpayet
При трёх месяцах бывает три ночи, при шести — полторы суток, а прежде года — один день; по исполнении же года, дав воду, он чист. Этим порядком бывает очищение для всех сословий. Начиная с одиннадцатого дня и впредь ежегодно, почтив Вишведевов, да поднесёт он одну пинду. Как все сонмы звёзд скрываются лучами солнца, так покрывается всё это, и претою он нигде не бывает. Даяние ложа всегда восхваляют лучшие из дваждырождённых: ибо жизнь невечна — кто же даст потом? Дотоле родич, дотоле отец, покуда человек живёт; а при умершем, узнав «умер», любовь прекращается мгновенно. Сам себе человек родич — так помыслив снова и снова, и живя ещё, да помнит он о своём благе. Какой сын у умерших даст брахману ложе с периною? Зная это, да велит он подать его именно своею рукой. Потому, изготовив ложе из ядрового дерева, крепкое, прекрасное костью и прочим, пленительное, украшенное золотыми пластинами, и установив на нём золотого Хари вместе с Лакшми, да устроит он сосуд, полный топлёного масла: он должен быть узнан мудрыми, о Гаруда, как сосуд сна, — ради радости. Бетель, куркума, камфора, алоэ и сандал; светильник, обувь, зонт, опахало, сиденье и посуда — по силам да поставит он по сторонам, и семь зёрен, и всё иное, что полезно лежащему.
73798b80d582 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 2:00:46 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Одна строка здесь сказана без обиняков и горше всех: узнав «умер», любовь прекращается мгновенно. На этом и построен весь довод — делай при жизни и своею рукою.\n\nЛоже готовят настоящее: ядровое дерево, кость, золотые пластины, перина, а вокруг ставят бетель, зонт, обувь и посуду. Дар выглядит как собранная в дорогу постель.\n\nСосуд с маслом назван «сосудом сна». Смерть в этом даре не называется по имени — её называют сном, и вещи вокруг подобраны для спящего.