पद्मपत्रे पुनर् दुग्धा गन्धर्वैः साप्सरोगणैः वत्सं चित्ररथं कृत्वा शुचीन् गन्धान् नरोत्तम ॥
तेषां च सुरुचिस् त्व् आसीद् दोग्धा भरतसत्तम गन्धर्वराजो ऽतिबलो महात्मा सूर्यसंनिभः ॥
शैलैश् च श्रूयते दुग्धा पुनर् देवी वसुंधरा ओषधीर् वै मूर्तिमती रत्नानि विविधानि च ॥
वत्सस् तु हिमवान् आसीद् दोग्धा मेरुर् महागिरिः पात्रं तु शैलम् एवासीत् तेन शैलाः प्रतिष्ठिताः ॥
दुग्धेयं वृक्षवीरुद्भिः श्रूयते च वसुंधरा पालाशं पात्रम् आदाय च्छिन्नदग्धप्ररोहणम् ॥
सेयं धात्री विधात्री च पावनी च वसुंधरा चराचरस्य सर्वस्य प्रतिष्ठा योनिर् एव च सर्वकामदुघा दोग्ध्री सर्वसस्यप्ररोहिणी ॥
आसीद् इयं समुद्रान्ता मेदिनीति परिश्रुता मधुकैटभयोः कृत्स्ना मेदसाभिपरिप्लुता ॥
ततो ऽभ्युपगमाद् राज्ञः पृथोर् वैन्यस्य भारत दुहितृत्वम् अनुप्राप्ता देवी पृथ्वीति चोच्यते ॥
पृथुना प्रविभक्ता च शोधिता च वसुंधरा सस्याकरवती स्फीता पुरपत्तनमालिनी ॥
एवंप्रभावो वैन्यः स राजासीद् राजसत्तम नमस्यश् चैव पूज्यश् च भूतग्रामैर् न संशयः ॥
padmapatre punar dugdhā gandharvaiḥ sāpsarogaṇaiḥ vatsaṃ citrarathaṃ kṛtvā śucīn gandhān narottama ||
teṣāṃ ca surucis tv āsīd dogdhā bharatasattama gandharvarājo 'tibalo mahātmā sūryasaṃnibhaḥ ||
śailaiś ca śrūyate dugdhā punar devī vasuṃdharā oṣadhīr vai mūrtimatī ratnāni vividhāni ca ||
vatsas tu himavān āsīd dogdhā merur mahāgiriḥ pātraṃ tu śailam evāsīt tena śailāḥ pratiṣṭhitāḥ ||
dugdheyaṃ vṛkṣavīrudbhiḥ śrūyate ca vasuṃdharā pālāśaṃ pātram ādāya cchinnadagdhaprarohaṇam ||
seyaṃ dhātrī vidhātrī ca pāvanī ca vasuṃdharā carācarasya sarvasya pratiṣṭhā yonir eva ca sarvakāmadughā dogdhrī sarvasasyaprarohiṇī ||
āsīd iyaṃ samudrāntā medinīti pariśrutā madhukaiṭabhayoḥ kṛtsnā medasābhipariplutā ||
tato 'bhyupagamād rājñaḥ pṛthor vainyasya bhārata duhitṛtvam anuprāptā devī pṛthvīti cocyate ||
pṛthunā pravibhaktā ca śodhitā ca vasuṃdharā sasyākaravatī sphītā purapattanamālinī ||
evaṃprabhāvo vainyaḥ sa rājāsīd rājasattama namasyaś caiva pūjyaś ca bhūtagrāmair na saṃśayaḥ ||
«Гандхарвы вместе с сонмами апсар снова выдоили её в лист лотоса: поставив Читраратху телёнком, они получили чистые ароматы, о лучший из людей. Их доильщиком был Суручи, о лучший Бхарата, могучий царь гандхарвов, великий духом и подобный солнцу. Как слышно, горы снова выдоили богиню Васундхару: они получили воплощённые целебные травы и разные драгоценности. Телёнком был Химаван, доильщиком — великая гора Меру, сосудом была сама гора, и благодаря этому горы утвердились. Как повествуется, деревья и лианы тоже выдоили Васундхару: взяв сосуд из палаши, они получили способность вновь прорастать после сруба и пожара. Эта Васундхара стала поддерживающей, устроительницей и очистительницей, опорой и лоном всего движущегося и недвижимого, доительницей всех желанных даров и прорастительницей всех злаков. Эта земля до самых океанов была известна как Медини, потому что была целиком покрыта жиром Мадху и Кайтабхи. Затем, по согласию царя Притху Вайньи, о Бхарата, богиня обрела положение дочери и потому называется Притхви. Притху разделил и очистил Васундхару; она стала процветающей, богатой зерновыми источниками, украшенной городами и посадами. Таково было могущество Вайньи: он был царём, о лучший из царей, и достоин поклонения и почитания всеми сонмами существ, без сомнения».
0a8589699432 · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:30:32 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
В этом блоке Земля раскрывает мягкие и созидательные дары: ароматы, травы, драгоценности, способность растений возрождаться и злаки. Она названа дочерью Притху и Притхви, потому что праведное царское действие не подавляет Землю, а вводит её в отношения защиты и плодородия.