हरिवंश
Кришна и Баларама учатся у СандипаниHV 79.25-32
412 / 607
हरिवंश · HV 79.25-32
देवनागरी

कृतास्त्रौ ताव् उभौ वीरौ गुरुम् आमन्त्र्य सुव्रतौ आयातौ मथुरां भूयो वसुदेवसुताव् उभौ ॥
ततः प्रत्युद्ययुः सर्वे यादवा यदुनन्दनौ सबाला हृष्टमनस उग्रसेनपुरोगमाः ॥
श्रेण्यः प्रकृतयश् चैव मन्त्रिणो ऽथ पुरोहिताः सबालवृद्धा सा चैव पुरी समभिवर्तत ॥
नन्दितूर्याण्य् अवाद्यन्त तुष्टुवुश् च जनार्दनम् रथ्याः पताकामालिन्यो भ्राजन्ति स्म समन्ततः ॥
प्रहृष्टमुदितं सर्वम् अन्तःपुरम् अशोभत गोविन्दागमने ऽत्यर्थं यथैवेन्द्रमहे तथा ॥
मुदिताश् चाप्य् अगायन्त राजमार्गेषु गायनाः स्तवाशीःप्रथमा गाथा यादवानां प्रियंकराः ॥
गोविन्दरामौ संप्राप्तौ भ्रातरौ लोकविश्रुतौ स्वे पुरे निर्भयाः सर्वे क्रीडध्वं सह बान्धवैः ॥
न तत्र कश् चिद् दीनो वा मलिनो वा विचेतनः मथुरायां बभौ राजन् गोविन्दे समुपस्थिते ॥

लिप्यंतरण (IAST)

kṛtāstrau tāv ubhau vīrau gurum āmantrya suvratau āyātau mathurāṃ bhūyo vasudevasutāv ubhau ||
tataḥ pratyudyayuḥ sarve yādavā yadunandanau sabālā hṛṣṭamanasa ugrasenapurogamāḥ ||
śreṇyaḥ prakṛtayaś caiva mantriṇo 'tha purohitāḥ sabālavṛddhā sā caiva purī samabhivartata ||
nanditūryāṇy avādyanta tuṣṭuvuś ca janārdanam rathyāḥ patākāmālinyo bhrājanti sma samantataḥ ||
prahṛṣṭamuditaṃ sarvam antaḥpuram aśobhata govindāgamane 'tyarthaṃ yathaivendramahe tathā ||
muditāś cāpy agāyanta rājamārgeṣu gāyanāḥ stavāśīḥprathamā gāthā yādavānāṃ priyaṃkarāḥ ||
govindarāmau saṃprāptau bhrātarau lokaviśrutau sve pure nirbhayāḥ sarve krīḍadhvaṃ saha bāndhavaiḥ ||
na tatra kaś cid dīno vā malino vā vicetanaḥ mathurāyāṃ babhau rājan govinde samupasthite ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कृतास्त्रौ ताव् उभौ वीरौkṛtāstrau tāv ubhau vīrauовладевшие оружием, оба героя; эти два героя, обученные оружию
गुरुम् आमन्त्र्य सुव्रतौgurum āmantrya suvratauпростившись с учителем, благих обетов; попрощавшись с наставником
आयातौ मथुरां भूयोāyātau mathurāṃ bhūyoпришли в Матхуру снова; вернулись в Матхуру
वसुदेवसुताव् उभौvasudevasutāv ubhauоба сына Васудевы; два сына Васудевы
ततः प्रत्युद्ययुः सर्वेtataḥ pratyudyayuḥ sarveзатем вышли навстречу все; после этого все вышли встречать
यादवा यदुनन्दनौyādavā yadunandanauЯдавы двух радостей Яду; Ядавы к двум Ядунанданам
सबाला हृष्टमनसsabālā hṛṣṭamanasaс детьми, радостные умом; вместе с детьми, радостные сердцем
उग्रसेनपुरोगमाःugrasenapurogamāḥс Уграсеной во главе; предводимые Уграсеной
श्रेण्यः प्रकृतयश् चैवśreṇyaḥ prakṛtayaś caivaцехи и подданные также; объединения и народ
मन्त्रिणो ऽथ पुरोहिताःmantriṇo 'tha purohitāḥзатем министры и жрецы; советники и пурохиты
सबालवृद्धा सा चैवsabālavṛddhā sā caivaс детьми и стариками та также; вместе с детьми и старцами
पुरी समभिवर्ततpurī samabhivartataгород весь двинулся; весь город обратился навстречу
नन्दितूर्याण्य् अवाद्यन्तnanditūryāṇy avādyantaрадостные инструменты зазвучали; зазвучали праздничные трубы
तुष्टुवुश् च जनार्दनम्tuṣṭuvuś ca janārdanamи восхваляли Джанардану; и славили Джанардану
रथ्याः पताकामालिन्योrathyāḥ patākāmālinyoулицы с гирляндами флагов; дороги, увешанные знамёнами
भ्राजन्ति स्म समन्ततःbhrājanti sma samantataḥсияли со всех сторон; блистали повсюду
प्रहृष्टमुदितं सर्वम्prahṛṣṭamuditaṃ sarvamвсё ликующее и радостное; всё было счастливо и весело
अन्तःपुरम् अशोभतantaḥpuram aśobhataвнутренние покои сияли; женские покои украсились
गोविन्दागमने ऽत्यर्थंgovindāgamane 'tyarthaṃпри приходе Говинды чрезвычайно; от прибытия Говинды особенно
यथैवेन्द्रमहे तथाyathaivendramahe tathāкак именно на празднике Индры; словно на великом празднике Индры
मुदिताश् चाप्य् अगायन्तmuditāś cāpy agāyantaи радостные пели; и весёлые запели
राजमार्गेषु गायनाःrājamārgeṣu gāyanāḥпевцы на царских дорогах; певцы по главным улицам
स्तवाशीःप्रथमा गाथाstavāśīḥprathamā gāthāпесни, начинающиеся хвалой и благословением; строфы с хвалой и благопожеланием
यादवानां प्रियंकराःyādavānāṃ priyaṃkarāḥделающие приятное Ядавам; радующие Ядавов
गोविन्दरामौ संप्राप्तौgovindarāmau saṃprāptauГовинда и Рама прибыли; Говинда с Рамой пришли
भ्रातरौ लोकविश्रुतौbhrātarau lokaviśrutauбратья, известные в мире; два брата, прославленные в мире
स्वे पुरे निर्भयाः सर्वेsve pure nirbhayāḥ sarveв своём городе бесстрашные все; в своём городе все без страха
क्रीडध्वं सह बान्धवैःkrīḍadhvaṃ saha bāndhavaiḥиграйте вместе с родными; радуйтесь с близкими
न तत्र कश् चिद्na tatra kaś cidтам никто; там ни один
दीनो वाdīno vāили несчастен; или жалок
मलिनो वा विचेतनःmalino vā vicetanaḥили грязен, или без сознания; ни мрачного, ни растерянного
मथुरायां बभौ राजन्mathurāyāṃ babhau rājanв Матхуре сиял, царь; Матхура сияла, о царь
गोविन्दे समुपस्थितेgovinde samupasthiteкогда Говинда присутствовал; при присутствии Говинды
अनुवाद

Овладев оружием, два героя, сыновья Васудевы, попрощались с учителем и снова пришли в Матхуру. Тогда все Ядавы во главе с Уграсеной, вместе с детьми и с радостными сердцами, вышли навстречу двум Ядунанданам. Город двинулся навстречу: объединения, подданные, министры, жрецы, дети и старики. Зазвучали праздничные инструменты, Джанардану восхваляли, а улицы, увешанные гирляндами флагов, сияли со всех сторон. Все внутренние покои при приходе Говинды блистали ликованием, как на великом празднике Индры. Радостные певцы на царских дорогах пели приятные Ядавам песни, начинавшиеся хвалой и благословениями: «Говинда и Рама прибыли, два брата, прославленные в мире. Все в своём городе теперь бесстрашны: играйте вместе с родными». О царь, когда Говинда присутствовал в Матхуре, там не было никого несчастного, мрачного или растерянного.

संस्करण

e7942156f4f8 · प्रकाशित 22 जून 2026, 4:13:09 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से