हरिवंश
Кришна похищает РукминиHV 87.1-7
453 / 607
हरिवंश · HV 87.1-7
देवनागरी

एतस्मिन्न् एव काले तु जरासंधः प्रतापवान् नृपान् उद्योजयाम् आस चेदिराजप्रियेप्सया ॥
भीष्मकस्य सुतायां वै रुक्मिण्यां रुक्मभूषणः शिशुपालस्य नृपतेर् विवाहो भविता किल ॥
दन्तवक्त्रस्य तनयं सुवक्त्रम् अमितौजसम् सहस्राक्षसमं युद्धे मायासु च विशारदम् ॥
पौण्ड्रस्य वासुदेवस्य तथा पुत्रं महाबलम् सुदेवं वीर्यसंपन्नं पृथग् अक्षौहिणीपतिम् ॥
एकलव्यस्य पुत्रं च वीर्यवन्तं बलान्वितम् पुत्रं च पाण्ड्यराजस्य कलिङ्गाधिपतिं तथा ॥
कृताप्रियं च कृष्णेन वेणुदारिं नराधिपम् अंशुमन्तं तथा क्राथं श्रुतर्वाणं च भारत ॥
निकृत्तशत्रुं कालिङ्गं गान्धाराधिपतिं तथा पटुशं च महाबाहुं काश्याधिपतिम् एव च ॥

लिप्यंतरण (IAST)

etasminn eva kāle tu jarāsaṃdhaḥ pratāpavān nṛpān udyojayām āsa cedirājapriyepsayā ||
bhīṣmakasya sutāyāṃ vai rukmiṇyāṃ rukmabhūṣaṇaḥ śiśupālasya nṛpater vivāho bhavitā kila ||
dantavaktrasya tanayaṃ suvaktram amitaujasam sahasrākṣasamaṃ yuddhe māyāsu ca viśāradam ||
pauṇḍrasya vāsudevasya tathā putraṃ mahābalam sudevaṃ vīryasaṃpannaṃ pṛthag akṣauhiṇīpatim ||
ekalavyasya putraṃ ca vīryavantaṃ balānvitam putraṃ ca pāṇḍyarājasya kaliṅgādhipatiṃ tathā ||
kṛtāpriyaṃ ca kṛṣṇena veṇudāriṃ narādhipam aṃśumantaṃ tathā krāthaṃ śrutarvāṇaṃ ca bhārata ||
nikṛttaśatruṃ kāliṅgaṃ gāndhārādhipatiṃ tathā paṭuśaṃ ca mahābāhuṃ kāśyādhipatim eva ca ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एतस्मिन्न् एव काले तुetasminn eva kāle tuв это самое время же; именно тогда
जरासंधः प्रतापवान्jarāsaṃdhaḥ pratāpavānмогущественный Джарасандха; Джарасандха великой силы
नृपान् उद्योजयाम् आसnṛpān udyojayām āsaцарей побудил выступить; поднял владык
चेदिराजप्रियेप्सयाcedirājapriyepsayāжелая приятного царю Чеди; ради блага владыки Чеди
भीष्मकस्य सुतायां वैbhīṣmakasya sutāyāṃ vaiна дочери Бхишмаки; с дочерью Бхишмаки
रुक्मिण्यां रुक्मभूषणःrukmiṇyāṃ rukmabhūṣaṇaḥРукмини, украшенной золотом; Рукмини с золотыми украшениями
शिशुपालस्य नृपतेर्śiśupālasya nṛpaterцаря Шишупалы; владыки Шишупалы
विवाहो भविता किलvivāho bhavitā kilaсвадьба должна была быть; должен был состояться брак
दन्तवक्त्रस्य तनयंdantavaktrasya tanayaṃсына Дантавактры; Дантавактрина сына
सुवक्त्रम् अमितौजसम्suvaktram amitaujasamСувактру безмерной силы; Сувактру огромного блеска
सहस्राक्षसमं युद्धेsahasrākṣasamaṃ yuddheравного Тысячеокому в бою; подобного Индре в сражении
मायासु च विशारदम्māyāsu ca viśāradamи искусного в чарах; знатока иллюзорных сил
पौण्ड्रस्य वासुदेवस्यpauṇḍrasya vāsudevasyaПаундры Васудевы; Васудевы Паундры
तथा पुत्रं महाबलम्tathā putraṃ mahābalamтакже сына великосильного; а также могучего сына
सुदेवं वीर्यसंपन्नंsudevaṃ vīryasaṃpannaṃСудеву, полного доблести; Судеву, наделённого силой
पृथग् अक्षौहिणीपतिम्pṛthag akṣauhiṇīpatimотдельного владыку акшаухини; командира отдельной акшаухини
एकलव्यस्य पुत्रं चekalavyasya putraṃ caи сына Экавьи; а также сына Экавьи
वीर्यवन्तं बलान्वितम्vīryavantaṃ balānvitamдоблестного и сильного; наделённого мощью
पुत्रं च पाण्ड्यराजस्यputraṃ ca pāṇḍyarājasyaи сына царя Пандьи; также сына Пандья-владыки
कलिङ्गाधिपतिं तथाkaliṅgādhipatiṃ tathāи владыку Калинги; а также повелителя Калинги
कृताप्रियं च कृष्णेनkṛtāpriyaṃ ca kṛṣṇenaи обиженного Кришной; которому Кришна сделал неприятное
वेणुदारिं नराधिपम्veṇudāriṃ narādhipamцаря Венудари; владыку Венудари
अंशुमन्तं तथा क्राथंaṃśumantaṃ tathā krāthaṃАншуманта и Кратху; а также Аншуманта, Кратху
श्रुतर्वाणं च भारतśrutarvāṇaṃ ca bhārataи Шрутарвана, Бхарата; и Шрутарвана, о Бхарата
निकृत्तशत्रुं कालिङ्गंnikṛttaśatruṃ kāliṅgaṃКалинга с иссечёнными врагами; Калингу, секущего врагов
गान्धाराधिपतिं तथाgāndhārādhipatiṃ tathāа также владыку Гандхары; и повелителя Гандхары
पटुशं च महाबाहुंpaṭuśaṃ ca mahābāhuṃи могучерукого Патушу; а также сильнорукого Патушу
काश्याधिपतिम् एव चkāśyādhipatim eva caи также владыку Каши; и правителя Каши
अनुवाद

В это самое время могущественный Джарасандха, желая угодить царю Чеди, побудил царей выступить: ведь должна была состояться свадьба царя Шишупалы с Рукмини, дочерью Бхишмаки, украшенной золотом. Он поднял Сувактру, сына Дантавактры, безмерно сильного, равного Индре в бою и искусного в чарах; Судеву, могучего сына Паундры Васудевы, полного доблести и владыку отдельной акшаухини; доблестного и сильного сына Экавьи, сына царя Пандьи и владыку Калинги; царя Венудари, которому Кришна сделал неприятное, а также Аншуманта, Кратху и Шрутарвана, о Бхарата; Калингу, секущего врагов, владыку Гандхары, могучерукого Патушу и владыку Каши.

संस्करण

bd402e7b5ffc · प्रकाशित 22 जून 2026, 6:55:02 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से