अथ पूर्वं या अनिष्ठिता निष्ठितेति द्विविधोक्ता भजनक्रिया तस्याः प्रथमा षड्विधा लक्षिता । ततो द्वितीयाम् अलक्षयित्वैवानर्थनिवृत्तिः प्रक्रान्ता । यद् उक्तं—शृण्वतां स्वकथाः कृष्णः पुण्यश्रवणकीर्तनः ।हृद्य् अन्तःस्थो ह्य् अभद्राणि विधुनोति सुहृत्सताम् ॥नष्टप्रायेष्व् अभद्रेषु नित्यं भागवतसेवया ।भगवत्य् उत्तमश्लोके भक्तिर् भवति नैष्ठिकी ॥तत्र शृण्वतां स्वकथाः कृष्णः पुण्यश्रवणकीर्तनः इत्य् अनिष्ठितैव भक्तिर् अवगम्यते नैष्ठिकीत्य् अग्रे वक्ष्यमाणत्वात् । अभद्राणि विधुनोति इति तयोर् मध्ये एवानर्थानां निवृत्तिर् उक्ता । नष्टप्रायेष्व् अभद्रेष्व् इत्य् अत्र तेषां कश्चन भागो नापि निवर्तत इत्य् अपि सूचित इति । अत एव क्रमप्राप्ततया निष्ठिता भक्तिर् इदानीं विव्रियते
atha pūrvaṁ yā aniṣṭhitā niṣṭhiteti dvividhoktā bhajana-kriyā tasyāḥ prathamā ṣaḍ-vidhā lakṣitā | tato dvitīyām alakṣayitvaivānartha-nivṛttiḥ prakrāntā | yad uktaṁ—śṛṇvatāṁ sva-kathāḥ kṛṣṇaḥ puṇya-śravaṇa-kīrtanaḥ |hṛdy antaḥstho hy abhadrāṇi vidhunoti suhṛt-satām ||naṣṭa-prāyeṣv abhadreṣu nityaṁ bhāgavata-sevayā |bhagavaty uttama-śloke bhaktir bhavati naiṣṭhikī ||tatra śṛṇvatāṁ sva-kathāḥ kṛṣṇaḥ puṇya-śravaṇa-kīrtanaḥ ity aniṣṭhitaiva bhaktir avagamyate naiṣṭhikīty agre vakṣyamāṇatvāt | abhadrāṇi vidhunoti iti tayor madhye evānarthānāṁ nivṛttir uktā | naṣṭa-prāyeṣv abhadreṣv ity atra teṣāṁ kaścana bhāgo nāpi nivartata ity api sūcita iti | ata eva krama-prāptatayā niṣṭhitā bhaktir idānīṁ vivriyate
छन्द अज्ञात
Практику служения мы прежде назвали двоякой — неустойчивой и устойчивой — и описали первую, шестивидную. Затем, не описав вторую, перешли к устранению помех. Как сказано: «У слушающих рассказы о Нём Кришна, слушать и воспевать Которого — благо, друг праведных, пребывая в сердце, стряхивает дурное. Когда дурное почти уничтожено, постоянным служением бхагавате преданность к Бхагавану, воспетому в лучших стихах, становится устойчивой». Здесь в словах «у слушающих рассказы о Нём Кришна…» подразумевается неустойчивая преданность, поскольку дальше сказано «становится устойчивой»; «стряхивает дурное» — это устранение помех, посередине между ними; а «почти уничтожено» указывает, что некоторая часть их и не уходит. Поэтому теперь, по порядку, описывается устойчивая преданность.
5e6bff1fcd9e · प्रकाशित 28 सित॰ 2026, 3:54:27 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Четвёртый ливень — niṣṭhā, неколебимость. Вишванатха объясняет свой порядок изложения через «Бхагаватам» 1.2.17–18: там тоже сначала слушание (неустойчивая практика), потом очищение, потом устойчивость. И тонкое замечание: «почти» — значит, остаток помех сохраняется и после.