महाभारत
Saṃbhava-parva (Pāṇḍu's Marriage and His Victorious Campaign)1.105.16–19
588 / 15823
महाभारत · 1.105.16–19
देवनागरी

तं कृताञ्जलयः सर्वे प्रणता वसुधाधिपाः ॥
उपाजग्मुर् धनं गृह्य रत्नानि विविधानि च ॥
मणिमुक्ताप्रवालं च सुवर्णं रजतं तथा ॥
गोरत्नान्य् अश्वरत्नानि रथरत्नानि कुञ्जरान् ॥
खरोष्ट्रमहिषांश् चैव यच् च किं चिद् अजाविकम् ॥
तत् सर्वं प्रतिजग्राह राजा नागपुराधिपः ॥
तद् आदाय ययौ पाण्डुः पुनर् मुदितवाहनः ॥
हर्षयिष्यन् स्वराष्ट्राणि पुरं च गजसाह्वयम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

taṃ kṛtāñjalayaḥ sarve praṇatā vasudhādhipāḥ ||
upājagmur dhanaṃ gṛhya ratnāni vividhāni ca ||
maṇimuktāpravālaṃ ca suvarṇaṃ rajataṃ tathā ||
goratnāny aśvaratnāni ratharatnāni kuñjarān ||
kharoṣṭramahiṣāṃś caiva yac ca kiṃ cid ajāvikam ||
tat sarvaṃ pratijagrāha rājā nāgapurādhipaḥ ||
tad ādāya yayau pāṇḍuḥ punar muditavāhanaḥ ||
harṣayiṣyan svarāṣṭrāṇi puraṃ ca gajasāhvayam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तं कृताञ्जलयः सर्वे प्रणताः वसुधाधिपाःtaṃ kṛtāñjalayaḥ sarve praṇatāḥ vasudhādhipāḥto him, with palms joined, bowed, all the lords of the earth
उपाजग्मुः धनं गृह्य रत्नानि विविधानि चupājagmuḥ dhanaṃ gṛhya ratnāni vividhāni cacame, bearing wealth and various jewels
मणिमुक्ताप्रवालं च सुवर्णं रजतं तथाmaṇimuktāpravālaṃ ca suvarṇaṃ rajataṃ tathāgems, pearls and coral, and gold, and silver
गोरत्नानि अश्वरत्नानि रथरत्नानि कुञ्जरान्goratnāni aśvaratnāni ratharatnāni kuñjarānthe finest cows, the finest horses, the finest chariots, elephants
खरोष्ट्रमहिषान् च एव यत् च किं चित् अजाविकम्kharoṣṭramahiṣān ca eva yat ca kiṃ cit ajāvikamdonkeys, camels and buffalo, and whatever there was of goats and sheep
तत् सर्वं प्रतिजग्राह राजा नागपुराधिपःtat sarvaṃ pratijagrāha rājā nāgapurādhipaḥall that the king, the lord of Nagapura (Hastinapura), accepted
तत् आदाय ययौ पाण्डुः पुनः मुदितवाहनःtat ādāya yayau pāṇḍuḥ punaḥ muditavāhanaḥtaking it, Pandu set out again, with joyful teams
हर्षयिष्यन् स्वराष्ट्राणि पुरं च गजसाह्वयम्harṣayiṣyan svarāṣṭrāṇi puraṃ ca gajasāhvayamto gladden his own realms and the city of Gajasahvaya (Hastinapura)
प्रणताpraṇatāoriginal form "praṇatā", added to complete the word-by-word coverage
उपाजग्मुर्upājagmuroriginal form "upājagmur", added to complete the word-by-word coverage
गोरत्नान्य्goratnānyoriginal form "goratnāny", added to complete the word-by-word coverage
खरोष्ट्रमहिषांश्kharoṣṭramahiṣāṃśoriginal form "kharoṣṭramahiṣāṃś", added to complete the word-by-word coverage
चैवcaivaoriginal form "caiva", added to complete the word-by-word coverage
यच्yacoriginal form "yac", added to complete the word-by-word coverage
चिद्cidoriginal form "cid", added to complete the word-by-word coverage
तद्tadoriginal form "tad", added to complete the word-by-word coverage
पुनर्punaroriginal form "punar", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"To him, with palms joined, bowed, all the lords of the earth came, bearing wealth and various jewels: gems, pearls and coral, gold and silver, the finest cows, horses, chariots, elephants, donkeys, camels and buffalo, and whatever there was of goats and sheep — all that the king, the lord of Hastinapura, accepted. Taking it, Pandu set out back with joyful teams, to gladden his own realms and the city of Gajasahvaya."

संस्करण

7e5b0175c673 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 4:30:26 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से