महाभारत
Saṃbhava-parva (ekalavya; arjuna-śreṣṭhatva) (Ekalavya and Arjuna's Supremacy)1.123.7–9
734 / 15823
महाभारत · 1.123.7–9
देवनागरी

ततो द्रोणो ऽर्जुनं भूयो रथेषु च गजेषु च ॥
अश्वेषु भूमाव् अपि च रणशिक्षाम् अशिक्षयत् ॥
गदायुद्धे ऽसिचर्यायां तोमरप्रासशक्तिषु ॥
द्रोणः संकीर्णयुद्धेषु शिक्षयाम् आस पाण्डवम् ॥
तस्य तत् कौशलं दृष्ट्वा धनुर्वेदजिघृक्षवः ॥
राजानो राजपुत्राश् च समाजग्मुः सहस्रशः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tato droṇo 'rjunaṃ bhūyo ratheṣu ca gajeṣu ca ||
aśveṣu bhūmāv api ca raṇaśikṣām aśikṣayat ||
gadāyuddhe 'sicaryāyāṃ tomaraprāsaśaktiṣu ||
droṇaḥ saṃkīrṇayuddheṣu śikṣayām āsa pāṇḍavam ||
tasya tat kauśalaṃ dṛṣṭvā dhanurvedajighṛkṣavaḥ ||
rājāno rājaputrāś ca samājagmuḥ sahasraśaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततः द्रोणः अर्जुनं भूयः रथेषु च गजेषु चtataḥ droṇaḥ arjunaṃ bhūyaḥ ratheṣu ca gajeṣu cathen Drona further [trained] Arjuna on chariots and elephants,
अश्वेषु भूमौ अपि च रणशिक्षाम् अशिक्षयत्aśveṣu bhūmau api ca raṇaśikṣām aśikṣayaton horses and on the ground -- he taught him the art of war;
गदायुद्धे असिचर्यायां तोमरप्रासशक्तिषुgadāyuddhe asicaryāyāṃ tomaraprāsaśaktiṣucombat with the mace, swordsmanship, [combat] with dart, javelin, and lance,
द्रोणः संकीर्णयुद्धेषु शिक्षयाम् आस पाण्डवम्droṇaḥ saṃkīrṇayuddheṣu śikṣayām āsa pāṇḍavamand in mixed forms of combat Drona trained the Pandava;
तस्य तत् कौशलं दृष्ट्वा धनुर्वेदजिघृक्षवःtasya tat kauśalaṃ dṛṣṭvā dhanurvedajighṛkṣavaḥseeing that skill of his, those wishing to master the science of archery (dhanurveda)
राजानः राजपुत्राः च समाजग्मुः सहस्रशःrājānaḥ rājaputrāḥ ca samājagmuḥ sahasraśaḥkings and princes flocked [to him] by the thousands
ततोtatooriginal form «tato», added to complete the word-by-word coverage
द्रोणोdroṇooriginal form «droṇo», added to complete the word-by-word coverage
ऽर्जुनं'rjunaṃoriginal form «'rjunaṃ», added to complete the word-by-word coverage
भूयोbhūyooriginal form «bhūyo», added to complete the word-by-word coverage
भूमाव्bhūmāvoriginal form «bhūmāv», added to complete the word-by-word coverage
ऽसिचर्यायां'sicaryāyāṃoriginal form «'sicaryāyāṃ», added to complete the word-by-word coverage
राजानोrājānooriginal form «rājāno», added to complete the word-by-word coverage
राजपुत्राश्rājaputrāśoriginal form «rājaputrāś», added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Vaishampayana said: "Then Drona trained Arjuna further on chariots, elephants, horses, and on foot in the art of war; in combat with the mace, in swordsmanship, in fighting with dart, javelin, and lance, and in mixed forms of combat Drona trained the Pandava. Seeing his skill, kings and princes wishing to master the science of archery flocked to him by the thousands."

संस्करण

752b148dab33 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 4:53:32 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से