महाभारत
Hiḍimba-vadha-parva (ghaṭotkaca-janma) (The Birth of Ghaṭotkaca)1.143.27–30
891 / 15823
महाभारत · 1.143.27–30
देवनागरी

रमयन्ती तथा भीमं तत्र तत्र मनोजवा ॥
प्रजज्ञे राक्षसी पुत्रं भीमसेनान् महाबलम् ॥
विरूपाक्षं महावक्त्रं शङ्कुकर्णं विभीषणम् ॥
भीमरूपं सुताम्रोष्ठं तीक्ष्णदंष्ट्रं महाबलम् ॥
महेष्वासं महावीर्यं महासत्त्वं महाभुजम् ॥
महाजवं महाकायं महामायम् अरिंदमम् ॥
अमानुषं मानुषजं भीमवेगं महाबलम् ॥
यः पिशाचान् अतीवान्यान् बभूवाति स मानुषान् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

ramayantī tathā bhīmaṃ tatra tatra manojavā ||
prajajñe rākṣasī putraṃ bhīmasenān mahābalam ||
virūpākṣaṃ mahāvaktraṃ śaṅkukarṇaṃ vibhīṣaṇam ||
bhīmarūpaṃ sutāmroṣṭhaṃ tīkṣṇadaṃṣṭraṃ mahābalam ||
maheṣvāsaṃ mahāvīryaṃ mahāsattvaṃ mahābhujam ||
mahājavaṃ mahākāyaṃ mahāmāyam ariṃdamam ||
amānuṣaṃ mānuṣajaṃ bhīmavegaṃ mahābalam ||
yaḥ piśācān atīvānyān babhūvāti sa mānuṣān ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
रमयन्ती तथा भीमं तत्र तत्र मनोजवाramayantī tathā bhīmaṃ tatra tatra manojavāThus delighting Bhima here and there, swift as thought,
प्रजज्ञे राक्षसी पुत्रं भीमसेनात् महाबलम्prajajñe rākṣasī putraṃ bhīmasenāt mahābalamthe rakshasi bore from Bhimasena a mighty son,
विरूपाक्षं महावक्त्रं शङ्कुकर्णं विभीषणम्virūpākṣaṃ mahāvaktraṃ śaṅkukarṇaṃ vibhīṣaṇammisshapen-eyed, wide-mouthed, with ears like stakes, dreadful,
भीमरूपं सुताम्रोष्ठं तीक्ष्णदंष्ट्रं महाबलम्bhīmarūpaṃ sutāmroṣṭhaṃ tīkṣṇadaṃṣṭraṃ mahābalamterrible in form, with copper-red lips, sharp-fanged, mighty,
महेष्वासं महावीर्यं महासत्त्वं महाभुजम्maheṣvāsaṃ mahāvīryaṃ mahāsattvaṃ mahābhujama great archer, of great valor, great might, mighty-armed,
महाजवं महाकायं महामायम् अरिंदमम्mahājavaṃ mahākāyaṃ mahāmāyam ariṃdamamswift, huge of body, possessed of great magical power, a subduer of foes,
अमानुषं मानुषजं भीमवेगं महाबलम्amānuṣaṃ mānuṣajaṃ bhīmavegaṃ mahābalaminhuman, though born of a human, terrible in speed, mighty, —
यः पिशाचान् अतीव अन्यान् बभूव अति स मानुषान्yaḥ piśācān atīva anyān babhūva ati sa mānuṣānone who surpassed even other pishachas, and men;
भीमसेनान्bhīmasenānoriginal form "bhīmasenān", added to complete the word-by-word coverage
अतीवान्यान्atīvānyānoriginal form "atīvānyān", added to complete the word-by-word coverage
बभूवातिbabhūvātioriginal form "babhūvāti", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Thus delighting Bhima here and there, swift as thought, the rakshasi bore from Bhimasena a mighty son — misshapen-eyed, wide-mouthed, with ears like stakes, dreadful, terrible in form, with copper-red lips, sharp-fanged, mighty; a great archer, of great valor, great might, mighty-armed, swift, huge of body, possessed of great magical power, a subduer of foes; inhuman, though born of a human, terrible in speed, mighty — one who surpassed even other pishachas, and men.

संस्करण

ca257a1a9fd9 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:09:57 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से