महाभारत
Caitraratha-parva (kalmāṣapāda-mokṣaṇa) (The Deliverance of Kalmāṣapāda)1.168.15–18
1161 / 15823
महाभारत · 1.168.15–18
देवनागरी

तं प्रजाः प्रतिमोदन्त्यः सर्वाः प्रत्युद्ययुस् तदा ॥
विपाप्मानं महात्मानं दिवौकस इवेश्वरम् ॥
अचिरात् स मनुष्येन्द्रो नगरीं पुण्यकर्मणाम् ॥
विवेश सहितस् तेन वसिष्ठेन महात्मना ॥
ददृशुस् तं ततो राजन्न् अयोध्यावासिनो जनाः ॥
पुष्येण सहितं काले दिवाकरम् इवोदितम् ॥
स हि तां पूरयाम् आस लक्ष्म्या लक्ष्मीवतां वरः ॥
अयोध्यां व्योम शीतांशुः शरत्काल इवोदितः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

taṃ prajāḥ pratimodantyaḥ sarvāḥ pratyudyayus tadā ||
vipāpmānaṃ mahātmānaṃ divaukasa iveśvaram ||
acirāt sa manuṣyendro nagarīṃ puṇyakarmaṇām ||
viveśa sahitas tena vasiṣṭhena mahātmanā ||
dadṛśus taṃ tato rājann ayodhyāvāsino janāḥ ||
puṣyeṇa sahitaṃ kāle divākaram ivoditam ||
sa hi tāṃ pūrayām āsa lakṣmyā lakṣmīvatāṃ varaḥ ||
ayodhyāṃ vyoma śītāṃśuḥ śaratkāla ivoditaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तं प्रजाः प्रतिमोदन्त्यः सर्वाः प्रत्युद्ययुः तदाtaṃ prajāḥ pratimodantyaḥ sarvāḥ pratyudyayuḥ tadāhim all his rejoicing subjects then went forth to meet,
विपाप्मानं महात्मानं दिवौकसः इव ईश्वरम्vipāpmānaṃ mahātmānaṃ divaukasaḥ iva īśvaramnow sinless, great of soul, as the celestials [go to meet] their lord;
अचिरात् सः मनुष्येन्द्रः नगरीं पुण्यकर्मणाम्acirāt saḥ manuṣyendraḥ nagarīṃ puṇyakarmaṇāmsoon that lord of men [entered] into the city of people of holy deeds
विवेश सहितः तेन वसिष्ठेन महात्मनाviveśa sahitaḥ tena vasiṣṭhena mahātmanātogether with that great-souled Vasishtha;
ददृशुः तं ततः राजन् अयोध्यावासिनः जनाःdadṛśuḥ taṃ tataḥ rājan ayodhyāvāsinaḥ janāḥthe people of Ayodhya then saw him, O king,
पुष्येण सहितं काले दिवाकरम् इव उदितम्puṣyeṇa sahitaṃ kāle divākaram iva uditamas the sun rising at the time of the Pushya constellation;
सः हि तां पूरयाम् आस लक्ष्म्या लक्ष्मीवतां वरःsaḥ hi tāṃ pūrayām āsa lakṣmyā lakṣmīvatāṃ varaḥfor he, the best of the beautiful, filled it [Ayodhya] with splendor,
अयोध्यां व्योम शीतांशुः शरत्काले इव उदितःayodhyāṃ vyoma śītāṃśuḥ śaratkāle iva uditaḥas the cool-rayed moon [fills] the sky, having risen in the autumn season;
प्रत्युद्ययुस्pratyudyayusoriginal form "pratyudyayus", added to complete the word-by-word coverage
दिवौकसdivaukasaoriginal form "divaukasa", added to complete the word-by-word coverage
इवेश्वरम्iveśvaramoriginal form "iveśvaram", added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
मनुष्येन्द्रोmanuṣyendrooriginal form "manuṣyendro", added to complete the word-by-word coverage
सहितस्sahitasoriginal form "sahitas", added to complete the word-by-word coverage
ददृशुस्dadṛśusoriginal form "dadṛśus", added to complete the word-by-word coverage
ततोtatooriginal form "tato", added to complete the word-by-word coverage
राजन्न्rājannoriginal form "rājann", added to complete the word-by-word coverage
अयोध्यावासिनोayodhyāvāsinooriginal form "ayodhyāvāsino", added to complete the word-by-word coverage
इवोदितम्ivoditamoriginal form "ivoditam", added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
शरत्कालśaratkālaoriginal form "śaratkāla", added to complete the word-by-word coverage
इवोदितःivoditaḥoriginal form "ivoditaḥ", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"All his rejoicing subjects then went forth to meet him, now sinless, great of soul, as the celestials go to meet their lord. Soon that lord of men entered the city of people of holy deeds together with the great-souled Vasishtha. The people of Ayodhya saw him, O king, as the sun rising at the time of the Pushya constellation; for he, foremost in beauty, filled Ayodhya with splendor, as the autumn moon fills the sky."

संस्करण

1b4b901659eb · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:29:43 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से