महाभारत
Arjuna-vanavāsa-parva (The Appearance of Subhadrā)1.211.21–22
1697 / 15823
महाभारत · 1.211.21–22
देवनागरी

वासुदेव उवाच
स्वयंवरः क्षत्रियाणां विवाहः पुरुषर्षभ ॥
स च संशयितः पार्थ स्वभावस्यानिमित्ततः ॥
प्रसह्य हरणं चापि क्षत्रियाणां प्रशस्यते ॥
विवाहहेतोः शूराणाम् इति धर्मविदो विदुः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vāsudeva uvāca
svayaṃvaraḥ kṣatriyāṇāṃ vivāhaḥ puruṣarṣabha ||
sa ca saṃśayitaḥ pārtha svabhāvasyānimittataḥ ||
prasahya haraṇaṃ cāpi kṣatriyāṇāṃ praśasyate ||
vivāhahetoḥ śūrāṇām iti dharmavido viduḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स्वयंवरः क्षत्रियाणां विवाहः पुरुषर्षभsvayaṃvaraḥ kṣatriyāṇāṃ vivāhaḥ puruṣarṣabha“the svayamvara is [one] marriage of kshatriyas, O bull among men;
सः च संशयितः पार्थ स्वभावस्य अनिमित्ततःsaḥ ca saṃśayitaḥ pārtha svabhāvasya animittataḥbut it is uncertain [unreliable], O Partha, owing to the unknowability of her disposition [choice];
प्रसह्य हरणं च अपि क्षत्रियाणां प्रशस्यतेprasahya haraṇaṃ ca api kṣatriyāṇāṃ praśasyateand forcible abduction is also praised for kshatriyas,
विवाहहेतोः शूराणाम् इति धर्मविदः विदुःvivāhahetoḥ śūrāṇām iti dharmavidaḥ viduḥfor the sake of a marriage of heroes — thus know the knowers of dharma;
वासुदेवvāsudevaoriginal form "vāsudeva", added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
स्वभावस्यानिमित्ततःsvabhāvasyānimittataḥoriginal form "svabhāvasyānimittataḥ", added to complete the word-by-word coverage
चापिcāpioriginal form "cāpi", added to complete the word-by-word coverage
धर्मविदोdharmavidooriginal form "dharmavido", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Vasudeva said: "The svayamvara is one marriage of kshatriyas, O bull among men; but it is uncertain, O Partha, owing to the unknowability of her choice; and forcible abduction is also praised for kshatriyas, for the sake of a marriage of heroes — thus know the knowers of dharma."

संस्करण

ed2950c3a65d · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 6:11:48 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से