महाभारत
Khāṇḍavadāha-parva (The Lament of Jaritā)1.221.1–2
1850 / 15823
महाभारत · 1.221.1–2
देवनागरी

वैशंपायन उवाच
ततः प्रज्वलिते शुक्रे शार्ङ्गकास् ते सुदुःखिताः ॥
व्यथिताः परमोद्विग्ना नाधिजग्मुः परायणम् ॥
निशाम्य पुत्रकान् बालान् माता तेषां तपस्विनी ॥
जरिता दुःखसंतप्ता विललाप नरेश्वर ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ prajvalite śukre śārṅgakās te suduḥkhitāḥ ||
vyathitāḥ paramodvignā nādhijagmuḥ parāyaṇam ||
niśāmya putrakān bālān mātā teṣāṃ tapasvinī ||
jaritā duḥkhasaṃtaptā vilalāpa nareśvara ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततः प्रज्वलिते शुक्रे शार्ङ्गकाः ते सुदुःखिताःtataḥ prajvalite śukre śārṅgakāḥ te suduḥkhitāḥthen, when the bright [fire] blazed up, those shārngakas, most sorrowful,
व्यथिताः परमोद्विग्नाः न अधिजग्मुः परायणम्vyathitāḥ paramodvignāḥ na adhijagmuḥ parāyaṇamdistressed, in utmost agitation, could not find refuge;
निशाम्य पुत्रकान् बालान् माता तेषां तपस्विनीniśāmya putrakān bālān mātā teṣāṃ tapasvinīseeing her small children, their mother, the ascetic woman,
जरिता दुःखसंतप्ता विललाप नरेश्वरjaritā duḥkhasaṃtaptā vilalāpa nareśvaraJarita, worn out with grief, lamented, O lord of men:
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaoriginal form "vaiśaṃpāyana", added to complete the word-by-word coverage
शार्ङ्गकास्śārṅgakāsoriginal form "śārṅgakās", added to complete the word-by-word coverage
परमोद्विग्नाparamodvignāoriginal form "paramodvignā", added to complete the word-by-word coverage
नाधिजग्मुःnādhijagmuḥoriginal form "nādhijagmuḥ", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Vaishampayana said: "Then, when the bright fire blazed up, those shārngakas, most sorrowful, distressed, in utmost agitation, could not find refuge; seeing her small children, their mother, the ascetic Jarita, worn out with grief, lamented, O lord of men."

संस्करण

89a4b040ac26 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 6:20:36 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से