महाभारत
Khāṇḍavadāha-parva (The Meeting of Mandapāla and Jaritā)1.224.17–19
1892 / 15823
महाभारत · 1.224.17–19
देवनागरी

वैशंपायन उवाच
तस्माद् देशाद् अतिक्रान्ते ज्वलने जरिता ततः ॥
जगाम पुत्रकान् एव त्वरिता पुत्रगृद्धिनी ॥
सा तान् कुशलिनः सर्वान् निर्मुक्ताञ् जातवेदसः ॥
रोरूयमाणा कृपणा सुतान् दृष्टवती वने ॥
अश्रद्धेयतमं तेषां दर्शनं सा पुनः पुनः ॥
एकैकशश् च तान् पुत्रान् क्रोशमानान्वपद्यत ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tasmād deśād atikrānte jvalane jaritā tataḥ ||
jagāma putrakān eva tvaritā putragṛddhinī ||
sā tān kuśalinaḥ sarvān nirmuktāñ jātavedasaḥ ||
rorūyamāṇā kṛpaṇā sutān dṛṣṭavatī vane ||
aśraddheyatamaṃ teṣāṃ darśanaṃ sā punaḥ punaḥ ||
ekaikaśaś ca tān putrān krośamānānvapadyata ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्मात् देशात् अतिक्रान्ते ज्वलने जरिता ततःtasmāt deśāt atikrānte jvalane jaritā tataḥWhen the fire had passed beyond that place, Jarita then,
जगाम पुत्रकान् एव त्वरिता पुत्र-गृद्धिनीjagāma putrakān eva tvaritā putra-gṛddhinīhungering for her sons, hastened to her little ones;
सा तान् कुशलिनः सर्वान् निर्मुक्तान् जातवेदसःsā tān kuśalinaḥ sarvān nirmuktān jātavedasaḥshe saw all of them, unharmed, escaped from the fire,
रोरूयमाणा कृपणा सुतान् दृष्टवती वनेrorūyamāṇā kṛpaṇā sutān dṛṣṭavatī vaneweeping, wretched, her sons in the forest;
अश्रद्धेयतमं तेषां दर्शनं सा पुनः पुनःaśraddheyatamaṃ teṣāṃ darśanaṃ sā punaḥ punaḥtheir sight, again and again, seemed to her almost unbelievable;
एकैकशः च तान् पुत्रान् क्रोशमाना अवपद्यतekaikaśaḥ ca tān putrān krośamānā avapadyataand one by one she embraced those sons, weeping.
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaoriginal form "vaiśaṃpāyana", added to complete the word-by-word coverage
तस्माद्tasmādoriginal form "tasmād", added to complete the word-by-word coverage
देशाद्deśādoriginal form "deśād", added to complete the word-by-word coverage
पुत्रगृद्धिनीputragṛddhinīoriginal form "putragṛddhinī", added to complete the word-by-word coverage
निर्मुक्ताञ्nirmuktāñoriginal form "nirmuktāñ", added to complete the word-by-word coverage
एकैकशश्ekaikaśaśoriginal form "ekaikaśaś", added to complete the word-by-word coverage
क्रोशमानान्वपद्यतkrośamānānvapadyataoriginal form "krośamānānvapadyata", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Vaishampayana said: “When the fire had passed beyond that place, Jarita, hungering for her sons, hastened to her little ones; she saw all of them, unharmed, escaped from the fire, weeping, wretched, there in the forest; their sight, again and again, seemed to her almost unbelievable; and one by one she embraced those sons, weeping.”

संस्करण

852c728e019a · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 6:20:36 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से