महाभारत
Dyūta-parva (dyūta-niścaya, sabhā-nirmāṇa) (The Decision for the Game and the Building of the Hall)2.51.20–21
2575 / 15823
महाभारत · 2.51.20–21
देवनागरी

ततो विद्वान् विदुरं मन्त्रिमुख्यम्; उवाचेदं धृतराष्ट्रो नरेन्द्रः ॥
युधिष्ठिरं राजपुत्रं हि गत्वा; मद्वाक्येन क्षिप्रम् इहानयस्व ॥
सभेयं मे बहुरत्ना विचित्रा; शय्यासनैर् उपपन्ना महार्हैः ॥
सा दृश्यतां भ्रातृभिः सार्धम् एत्य; सुहृद्द्यूतं वर्तताम् अत्र चेति ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tato vidvān viduraṃ mantrimukhyam; uvācedaṃ dhṛtarāṣṭro narendraḥ ||
yudhiṣṭhiraṃ rājaputraṃ hi gatvā; madvākyena kṣipram ihānayasva ||
sabheyaṃ me bahuratnā vicitrā; śayyāsanair upapannā mahārhaiḥ ||
sā dṛśyatāṃ bhrātṛbhiḥ sārdham etya; suhṛddyūtaṃ vartatām atra ceti ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततो विद्वान् विदुरं मन्त्रि-मुख्यम्tato vidvān viduraṃ mantri-mukhyamthen the wise Dhritarashtra, to Vidura, chief of counselors,
उवाच इदं धृतराष्ट्रो नरेन्द्रःuvāca idaṃ dhṛtarāṣṭro narendraḥsaid this, the lord of men:
युधिष्ठिरं राज-पुत्रं हि गत्वाyudhiṣṭhiraṃ rāja-putraṃ hi gatvā'having gone to the prince Yudhishthira,
मद्-वाक्येन क्षिप्रम् इह आनयस्वmad-vākyena kṣipram iha ānayasvabring him here quickly by my word;
सभा इयं मे बहु-रत्ना विचित्राsabhā iyaṃ me bahu-ratnā vicitrāthis hall of mine, richly bejeweled, resplendent,
शय्या-आसनैर् उपपन्ना महा-अर्हैःśayyā-āsanair upapannā mahā-arhaiḥfurnished with precious couches and seats,
सा दृश्यतां भ्रातृभिः सार्धम् एत्यsā dṛśyatāṃ bhrātṛbhiḥ sārdham etyalet it be seen by him, coming with his brothers;
सुहृद्-द्यूतं वर्तताम् अत्र च इतिsuhṛd-dyūtaṃ vartatām atra ca itiand let a friendly game take place here»."
मन्त्रिमुख्यम्mantrimukhyamoriginal form "mantrimukhyam", added to complete the word-by-word coverage
उवाचेदंuvācedaṃoriginal form "uvācedaṃ", added to complete the word-by-word coverage
राजपुत्रंrājaputraṃoriginal form "rājaputraṃ", added to complete the word-by-word coverage
मद्वाक्येनmadvākyenaoriginal form "madvākyena", added to complete the word-by-word coverage
इहानयस्वihānayasvaoriginal form "ihānayasva", added to complete the word-by-word coverage
सभेयंsabheyaṃoriginal form "sabheyaṃ", added to complete the word-by-word coverage
बहुरत्नाbahuratnāoriginal form "bahuratnā", added to complete the word-by-word coverage
शय्यासनैर्śayyāsanairoriginal form "śayyāsanair", added to complete the word-by-word coverage
महार्हैःmahārhaiḥoriginal form "mahārhaiḥ", added to complete the word-by-word coverage
सुहृद्द्यूतंsuhṛddyūtaṃoriginal form "suhṛddyūtaṃ", added to complete the word-by-word coverage
चेतिcetioriginal form "ceti", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Then the wise Dhritarashtra, lord of men, said to Vidura, chief of counselors: "Go to the prince Yudhishthira and bring him here quickly by my word. Let him, coming with his brothers, see this richly bejeweled, resplendent hall of mine, furnished with precious couches and seats; and let a friendly game take place here."

संस्करण

27b264b1969f · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 4:03:36 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से