महाभारत
Dyūta-parva (yudhiṣṭhira-āgamana) (Yudhishthira's Arrival for the Game)2.52.15–16
2583 / 15823
महाभारत · 2.52.15–16
देवनागरी

नाहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शासनान्; न गन्तुम् इच्छामि कवे दुरोदरम् ॥
इष्टो हि पुत्रस्य पिता सदैव; तद् अस्मि कर्ता विदुरात्थ मां यथा ॥
न चाकामः शकुनिना देविताहं; न चेन् मां धृष्णुर् आह्वयिता सभायाम् ॥
आहूतो ऽहं न निवर्ते कदा चित्; तद् आहितं शाश्वतं वै व्रतं मे ॥

लिप्यंतरण (IAST)

nāhaṃ rājño dhṛtarāṣṭrasya śāsanān; na gantum icchāmi kave durodaram ||
iṣṭo hi putrasya pitā sadaiva; tad asmi kartā vidurāttha māṃ yathā ||
na cākāmaḥ śakuninā devitāhaṃ; na cen māṃ dhṛṣṇur āhvayitā sabhāyām ||
āhūto 'haṃ na nivarte kadā cit; tad āhitaṃ śāśvataṃ vai vrataṃ me ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नाहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शासनान्nāhaṃ rājño dhṛtarāṣṭrasya śāsanān'Not [otherwise than] by King Dhritarashtra's command;
न गन्तुम् इच्छामि कवे दुरोदरम्na gantum icchāmi kave durodaramI do not wish to go to the game [by my own will], O seer;
इष्टो हि पुत्रस्य पिता सदैवiṣṭo hi putrasya pitā sadaivabut a father is always dear to a son —
तद् अस्मि कर्ता विदुर आत्थ मां यथाtad asmi kartā vidura āttha māṃ yathātherefore I will do as you, Vidura, have told me;
न चाकामः शकुनिना देविता अहंna cākāmaḥ śakuninā devitā ahaṃand it is not by my own desire that I would play with Shakuni;
न चेन् मां धृष्णुर् आह्वयिता सभायाम्na cen māṃ dhṛṣṇur āhvayitā sabhāyāmbut if some bold one should challenge me in the assembly —
आहूतो ऽहं न निवर्ते कदा चित्āhūto 'haṃ na nivarte kadā citonce challenged, I never withdraw:
तद् आहितं शाश्वतं वै व्रतं मेtad āhitaṃ śāśvataṃ vai vrataṃ mesuch is my established, eternal vow.'
विदुरात्थvidurātthaoriginal form "vidurāttha", added to complete the word-by-word coverage
देविताहंdevitāhaṃoriginal form "devitāhaṃ", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

[Yudhishthira:] 'It is only by the command of King Dhritarashtra; I myself do not wish to go to the game, O seer; but a father is always honored by his son—therefore I will do as you have told me, Vidura. Nor is it by my own desire that I would play with Shakuni; but if some insolent one should challenge me in the assembly—once challenged, I never withdraw: such is my established, eternal vow.'

संस्करण

224e508384e2 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 4:03:36 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से