महाभारत
Yudhiṣṭhira-dhaumya-saṃvāda-parva (Yudhiṣṭhira Asks for Guidance)3.84.16-20
3111 / 15823
महाभारत · 3.84.16-20
देवनागरी

वयं तु तम् ऋते वीरं वने ऽस्मिन् द्विपदां वर ॥
अवधानं न गच्छामः काम्यके सह कृष्णया ॥
भवान् अन्यद् वनं साधु बह्वन्नं फलवच् छुचि ॥
आख्यातु रमणीयं च सेवितं पुण्यकर्मभिः ॥
यत्र कं चिद् वयं कालं वसन्तः सत्यविक्रमम् ॥
प्रतीक्षामो ऽर्जुनं वीरं वर्षकामा इवाम्बुदम् ॥
विविधान् आश्रमान् कांश् चिद् द्विजातिभ्यः परिश्रुतान् ॥
सरांसि सरितश् चैव रमणीयांश् च पर्वतान् ॥
आचक्ष्व न हि नो ब्रह्मन् रोचते तम् ऋते ऽर्जुनम् ॥
वने ऽस्मिन् काम्यके वासो गच्छामो ऽन्यां दिशं प्रति ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vayaṃ tu tam ṛte vīraṃ vane 'smin dvipadāṃ vara ||
avadhānaṃ na gacchāmaḥ kāmyake saha kṛṣṇayā ||
bhavān anyad vanaṃ sādhu bahvannaṃ phalavac chuci ||
ākhyātu ramaṇīyaṃ ca sevitaṃ puṇyakarmabhiḥ ||
yatra kaṃ cid vayaṃ kālaṃ vasantaḥ satyavikramam ||
pratīkṣāmo 'rjunaṃ vīraṃ varṣakāmā ivāmbudam ||
vividhān āśramān kāṃś cid dvijātibhyaḥ pariśrutān ||
sarāṃsi saritaś caiva ramaṇīyāṃś ca parvatān ||
ācakṣva na hi no brahman rocate tam ṛte 'rjunam ||
vane 'smin kāmyake vāso gacchāmo 'nyāṃ diśaṃ prati ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
वयं तु तम् ऋते वीरं वने ऽस्मिन् द्विपदां वर ॥ अवधानं न गच्छामः काम्यके सह कृष्णया ॥ भवान् अन्यद् वनं साधु बह्वन्नं फलवच् छुचि ॥ आख्यातु रमणीयं च सेवितं पुण्यकर्मभिः ॥ यत्र कं चिद् वयं कालं वसन्तः सत्यविक्रमम् ॥ प्रतीक्षामो ऽर्जुनं वीरं वर्षकामा इवाम्बुदम् ॥ विविधान् आश्रमान् कांश् चिद् द्विजातिभ्यः परिश्रुतान् ॥ सरांसि सरितश् चैव रमणीयांश् च पर्वतान् ॥ आचक्ष्व न हि नो ब्रह्मन् रोचते तम् ऋते ऽर्जुनम् ॥ वने ऽस्मिन् काम्यके वासो गच्छामो ऽन्यां दिशं प्रति ॥vayaṃ tu tam ṛte vīraṃ vane 'smin dvipadāṃ vara || avadhānaṃ na gacchāmaḥ kāmyake saha kṛṣṇayā || bhavān anyad vanaṃ sādhu bahvannaṃ phalavac chuci || ākhyātu ramaṇīyaṃ ca sevitaṃ puṇyakarmabhiḥ || yatra kaṃ cid vayaṃ kālaṃ vasantaḥ satyavikramam || pratīkṣāmo 'rjunaṃ vīraṃ varṣakāmā ivāmbudam || vividhān āśramān kāṃś cid dvijātibhyaḥ pariśrutān || sarāṃsi saritaś caiva ramaṇīyāṃś ca parvatān || ācakṣva na hi no brahman rocate tam ṛte 'rjunam || vane 'smin kāmyake vāso gacchāmo 'nyāṃ diśaṃ prati ||Yudhishthira says that without Arjuna they have no heart to live in Kamyaka with Draupadi; he asks Dhaumya to point out another pure, fruitful, pleasant forest, hermitages, lakes, rivers, and mountains, where they can wait for Arjuna as for rain.
अनुवाद

'But without this hero, the best of men, we, together with Krishna, cannot gather our spirits in Kamyaka. Tell us, revered one, of another forest -- pure, pleasant, rich in food and fruit, frequented by men of virtuous deeds. There we shall dwell for some time and await the truly valiant Arjuna, as one awaits a rain cloud. Name for us the hermitages known among the twice-born, the lakes, rivers, and beautiful mountains. Without Arjuna we have no heart to live in this forest of Kamyaka; let us go in another direction.'

संस्करण

2cf66ea46825 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 5:06:17 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से