महाभारत
Ajñātavāsa-nirdeśa-parva (Choosing a Place for the Year of Hiding)4.1.7-10
3760 / 15823
महाभारत · 4.1.7-10
देवनागरी

अर्जुन उवाच
तस्यैव वरदानेन धर्मस्य मनुजाधिप ॥
अज्ञाता विचरिष्यामो नराणां भरतर्षभ ॥
किं तु वासाय राष्ट्राणि कीर्तयिष्यामि कानि चित् ॥
रमणीयानि गुप्तानि तेषां किं चित् स्म रोचय ॥
सन्ति रम्या जनपदा बह्वन्नाः परितः कुरून् ॥
पाञ्चालाश् चेदिमत्स्याश् च शूरसेनाः पटच्चराः ॥
दशार्णा नवराष्ट्रं च मल्लाः शाल्वा युगंधराः ॥
एतेषां कतमो राजन् निवासस् तव रोचते ॥
वत्स्यामो यत्र राजेन्द्र संवत्सरम् इमं वयम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

arjuna uvāca
tasyaiva varadānena dharmasya manujādhipa ||
ajñātā vicariṣyāmo narāṇāṃ bharatarṣabha ||
kiṃ tu vāsāya rāṣṭrāṇi kīrtayiṣyāmi kāni cit ||
ramaṇīyāni guptāni teṣāṃ kiṃ cit sma rocaya ||
santi ramyā janapadā bahvannāḥ paritaḥ kurūn ||
pāñcālāś cedimatsyāś ca śūrasenāḥ paṭaccarāḥ ||
daśārṇā navarāṣṭraṃ ca mallāḥ śālvā yugaṃdharāḥ ||
eteṣāṃ katamo rājan nivāsas tava rocate ||
vatsyāmo yatra rājendra saṃvatsaram imaṃ vayam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अर्जुनarjunaArjuna
उवाचuvācasaid
तस्यैवtasyaivaform of tasyaiva
वरदानेनvaradānenaform of varadānena
धर्मस्यdharmasyadharma
मनुजाधिपmanujādhipayounger brother
अज्ञाताajñātāunrecognized, to know
विचरिष्यामोvicariṣyāmoform of vicariṣyāmo
नराणांnarāṇāṃman, person
भरतर्षभbharatarṣabhabull of the Bharatas
किंkiṃwhat?
तुtuindeed, but
वासायvāsāyaform of vāsāya
राष्ट्राणिrāṣṭrāṇiform of rāṣṭrāṇi
कीर्तयिष्यामिkīrtayiṣyāmiform of kīrtayiṣyāmi
कानिkāniform of kāni
चित्citindeed, or
रमणीयानिramaṇīyāniform of ramaṇīyāni
गुप्तानिguptāniform of guptāni
तेषांteṣāṃtheir, those
किंkiṃwhat?
चित्citindeed, or
स्मsmaindeed, after all
रोचयrocayaform of rocaya
सन्तिsantithere exist
रम्याramyāform of ramyā
जनपदाjanapadāform of janapadā
बह्वन्नाःbahvannāḥform of bahvannāḥ
परितःparitaḥform of paritaḥ
कुरून्kurūnKuru
पाञ्चालाश्pāñcālāśPanchala
चेदिमत्स्याश्cedimatsyāśMatsya
caand
शूरसेनाःśūrasenāḥhero, army
पटच्चराःpaṭaccarāḥform of paṭaccarāḥ
दशार्णाdaśārṇāform of daśārṇā
नवराष्ट्रंnavarāṣṭraṃform of navarāṣṭraṃ
caand
मल्लाःmallāḥform of mallāḥ
शाल्वाśālvāform of śālvā
युगंधराःyugaṃdharāḥform of yugaṃdharāḥ
एतेषांeteṣāṃthese
कतमोkatamowhich of?
राजन्rājanO king
निवासस्nivāsasform of nivāsas
तवtavayour, you have
रोचतेrocatepleases
वत्स्यामोvatsyāmoform of vatsyāmo
यत्रyatrawhere
राजेन्द्रrājendraO best of kings
संवत्सरम्saṃvatsaramyear
इमंimaṃthis
वयम्vayamwe
अनुवाद

Arjuna said: "By the boon of Dharma himself, lord of men, we shall walk among people unrecognized, bull of the Bharatas. But let me name a few countries, pleasant and well-protected; choose among them. Around the Kurus there are beautiful lands, rich in food: the Panchalas, Chedis, Matsyas, Shurasenas, Pattacharas, Dasharnas, Navarashtra, Mallas, Shalvas, and Yugandharas. Which of these, O king, is to your liking? Where shall we live out this year, O best of kings?"

संस्करण

f24407961196 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 5:58:59 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से