महाभारत
Ajñātavāsa-nirdeśa-parva (Choosing a Place for the Year of Hiding)4.1.16-18
3762 / 15823
महाभारत · 4.1.16-18
देवनागरी

अर्जुन उवाच
नरदेव कथं कर्म राष्ट्रे तस्य करिष्यसि ॥
विराटनृपतेः साधो रंस्यसे केन कर्मणा ॥
मृदुर् वदान्यो ह्रीमांश् च धार्मिकः सत्यविक्रमः ॥
राजंस् त्वम् आपदा क्लिष्टः किं करिष्यसि पाण्डव ॥
न दुःखम् उचितं किं चिद् राजन् वेद यथा जनः ॥
स इमाम् आपदं प्राप्य कथं घोरां तरिष्यसि ॥

लिप्यंतरण (IAST)

arjuna uvāca
naradeva kathaṃ karma rāṣṭre tasya kariṣyasi ||
virāṭanṛpateḥ sādho raṃsyase kena karmaṇā ||
mṛdur vadānyo hrīmāṃś ca dhārmikaḥ satyavikramaḥ ||
rājaṃs tvam āpadā kliṣṭaḥ kiṃ kariṣyasi pāṇḍava ||
na duḥkham ucitaṃ kiṃ cid rājan veda yathā janaḥ ||
sa imām āpadaṃ prāpya kathaṃ ghorāṃ tariṣyasi ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अर्जुनarjunaArjuna
उवाचuvācasaid
नरदेवnaradevagod, man, person
कथंkathaṃhow?
कर्मkarmadeed, action
राष्ट्रेrāṣṭreform of rāṣṭre
तस्यtasyahis, that
करिष्यसिkariṣyasiyou will do
विराटनृपतेःvirāṭanṛpateḥVirata, king
साधोsādhoform of sādho
रंस्यसेraṃsyaseform of raṃsyase
केनkenaby whom? by what?
कर्मणाkarmaṇāby deed, by action
मृदुर्mṛdurform of mṛdur
वदान्योvadānyoto say
ह्रीमांश्hrīmāṃśform of hrīmāṃś
caand
धार्मिकःdhārmikaḥform of dhārmikaḥ
सत्यविक्रमःsatyavikramaḥform of satyavikramaḥ
राजंस्rājaṃsking
त्वम्tvamyou
आपदाāpadāform of āpadā
क्लिष्टःkliṣṭaḥform of kliṣṭaḥ
किंkiṃwhat?
करिष्यसिkariṣyasiyou will do
पाण्डवpāṇḍavaPandava
nanot
दुःखम्duḥkhamsuffering
उचितंucitaṃform of ucitaṃ
किंkiṃwhat?
चिद्cidindeed, or
राजन्rājanO king
वेदvedaform of veda
यथाyathāas
जनःjanaḥman
sahe, this
इमाम्imāmthis
आपदंāpadaṃform of āpadaṃ
प्राप्यprāpyahaving reached, having obtained
कथंkathaṃhow?
घोरांghorāṃterrible
तरिष्यसिtariṣyasiform of tariṣyasi
अनुवाद

Arjuna asked: "King of men, what task will you perform in his country? By what work will you live at king Virata's, righteous one? You are gentle, generous, modest, devoted to dharma, and truthful in your valor. People know, O king, that you are unaccustomed to any suffering. How then, Pandava, will you pass through this terrible calamity?"

संस्करण

0186df283a79 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 5:58:59 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से