महाभारत
Bhīṣma-parva, adhyāya 95 (Bhīṣma-parva, Chapter 95)6.95.41-44
5815 / 15823
महाभारत · 6.95.41-44
देवनागरी

क्ष्वेडाः किलिकिलाशब्दान् क्रकचान् गोविषाणिकाः ॥
भेरीमृदङ्गपणवान् नादयन्तश् च पुष्करान् ॥
पाण्डवा अभ्यधावन्त नदन्तो भैरवान् रवान् ॥
भेरीमृदङ्गशङ्खानां दुन्दुभीनां च निस्वनैः ॥
उत्क्रुष्टसिंहनादैश् च वल्गितैश् च पृथग्विधैः ॥
वयं प्रतिनदन्तस् तान् अभ्यगच्छाम सत्वराः ॥
सहसैवाभिसंक्रुद्धास् तदासीत् तुमुलं महत् ॥
ततो ऽन्योन्यं प्रधावन्तः संप्रहारं प्रचक्रिरे ॥
ततः शब्देन महता प्रचकम्पे वसुंधरा ॥

लिप्यंतरण (IAST)

kṣveḍāḥ kilikilāśabdān krakacān goviṣāṇikāḥ ||
bherīmṛdaṅgapaṇavān nādayantaś ca puṣkarān ||
pāṇḍavā abhyadhāvanta nadanto bhairavān ravān ||
bherīmṛdaṅgaśaṅkhānāṃ dundubhīnāṃ ca nisvanaiḥ ||
utkruṣṭasiṃhanādaiś ca valgitaiś ca pṛthagvidhaiḥ ||
vayaṃ pratinadantas tān abhyagacchāma satvarāḥ ||
sahasaivābhisaṃkruddhās tadāsīt tumulaṃ mahat ||
tato 'nyonyaṃ pradhāvantaḥ saṃprahāraṃ pracakrire ||
tataḥ śabdena mahatā pracakampe vasuṃdharā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
क्ष्वेडाः किलिकिलाशब्दान्kṣveḍāḥ kilikilāśabdānwar-cries and kilikila sounds; battle shouts
क्रकचान् गोविषाणिकाःkrakacān goviṣāṇikāḥsaws and ox-horns; harsh noises and horns
भेरीमृदङ्गपणवान्bherīmṛdaṅgapaṇavānbheris, mridangas, panavas; drums, mridangas, and small drums
नादयन्तः च पुष्करान्nādayantaḥ ca puṣkarānand making the pushkaras resound; and beating the drums
पाण्डवाः अभ्यधावन्तpāṇḍavāḥ abhyadhāvantathe Pandavas rushed forward; the Pandavas surged ahead
नदन्तः भैरवान् रवान्nadantaḥ bhairavān ravānroaring terrible cries; bellowing with fierce voices
भेरीमृदङ्गशङ्खानाम्bherīmṛdaṅgaśaṅkhānāmof bheris, mridangas, conches; of drums, mridangas, and shankhas
दुन्दुभीनाम् च निस्वनैःdundubhīnām ca nisvanaiḥand of the dundubhis' sounds; the rumble of war-drums
उत्क्रुष्टसिंहनादैः चutkruṣṭasiṃhanādaiḥ caand with raised lion-roars; and with lofty battle-cries
वल्गितैः च पृथग्विधैःvalgitaiḥ ca pṛthagvidhaiḥand with various war-shouts; with different cries
वयम् प्रतिनदन्तः तान्vayam pratinadantaḥ tānwe, echoing them in sound; we, answering them
अभ्यगच्छाम सत्वराःabhyagacchāma satvarāḥadvanced swiftly; moved forward at once
सहसा एव अभिसंक्रुद्धाःsahasā eva abhisaṃkruddhāḥsuddenly enraged; flaring at once with fury
तदा आसीत् तुमुलम् महत्tadā āsīt tumulam mahatthen arose a great tumult; a great uproar broke out
ततः अन्योन्यम् प्रधावन्तःtataḥ anyonyam pradhāvantaḥthen rushing at one another; after this charging at each other
संप्रहारम् प्रचक्रिरेsaṃprahāram pracakrirebegan the clash; engaged in combat
ततः शब्देन महताtataḥ śabdena mahatāthen from the great noise; from this enormous din
प्रचकम्पे वसुंधराpracakampe vasuṃdharāthe earth trembled; the Earth shook
अनुवाद

The Pandavas, raising war-cries, kilikila sounds, harsh noises, and horns, sounding bheris, mridangas, panavas, and pushkaras, rushed forward with a terrible roar. To the sounds of bheris, mridangas, conches, and dundubhis, to loud battle-cries and various shouts, we answered in kind and swiftly advanced to meet them. Suddenly all were inflamed with fury, and then a great tumult arose. Then, charging at one another, they began the clash, and from this enormous noise the Earth trembled.

संस्करण

839bfc09c68f · प्रकाशित 17 जुल॰ 2026, 9:47:12 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से