महाभारत
Droṇābhiṣeka-parva (droṇa-senāpatya-abhiṣeka): Drona's Consecration as Commander7.5.5–7
6012 / 15823
महाभारत · 7.5.5–7
देवनागरी

दुर्योधन उवाच
भीष्मः सेनाप्रणेतासीद् वयसा विक्रमेण च ॥
श्रुतेन च सुसंपन्नः सर्वैर् योधगुणैस् तथा ॥
तेनातियशसा कर्ण घ्नता शत्रुगणान् मम ॥
सुयुद्धेन दशाहानि पालिताः स्मो महात्मना ॥
तस्मिन्न् असुकरं कर्म कृतवत्य् आस्थिते दिवम् ॥
कं नु सेनाप्रणेतारं मन्यसे तदनन्तरम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

duryodhana uvāca
bhīṣmaḥ senāpraṇetāsīd vayasā vikrameṇa ca ||
śrutena ca susaṃpannaḥ sarvair yodhaguṇais tathā ||
tenātiyaśasā karṇa ghnatā śatrugaṇān mama ||
suyuddhena daśāhāni pālitāḥ smo mahātmanā ||
tasminn asukaraṃ karma kṛtavaty āsthite divam ||
kaṃ nu senāpraṇetāraṃ manyase tadanantaram ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
भीष्मःbhīṣmaḥBhishma
सेनाप्रणेताsenāpraṇetāleader of the army; commander
आसीत्āsītwas; had been
वयसाvayasāby age; in years
विक्रमेणvikrameṇaby valor; by prowess
caand; also
श्रुतेनśrutenaby learning [knowledge of the Vedas]; by erudition
caand; also
सुसंपन्नःsusaṃpannaḥfully endowed; richly gifted
सर्वैःsarvaiḥwith all; with [all] to a one
योधगुणैःyodhaguṇaiḥwarrior virtues; qualities of a fighter
तथाtathāas well; equally
तेनtenaby him; by that one
अतियशसाatiyaśasāmost glorious; of surpassing fame
कर्णkarṇaO Karna
घ्नताghnatāslaying; [one who] struck down
शत्रुगणान्śatrugaṇānhosts of enemies; enemy multitudes
ममmamamy; mine
सुयुद्धेनsuyuddhenaby good battle [skillful fighting]; by valiant combat
दशाहानिdaśāhāniten days; [for] ten days
पालिताःpālitāḥprotected [we were]; guarded
स्मःsmaḥ[we] were; remained
महात्मनाmahātmanāgreat-souled; magnanimous
तस्मिन्tasminwhen he [Bhishma]; in that case
असुकरम्asukaramdifficult to accomplish; impossible [for others]
कर्मkarmadeed; feat
कृतवतिkṛtavatihaving done; [when he] performed
आस्थितेāsthiteascended [to heaven]; departed [on high]
दिवम्divamto heaven; [into] the heavens
कम्kamwhom?; whom indeed
नुnuindeed; then
सेनाप्रणेतारम्senāpraṇetāramas leader of the army; as commander
मन्यसेmanyasedo you deem; do you consider
तदनन्तरम्tadanantaramthereafter; following that
अनुवाद

[Duryodhana:] Bhishma was the leader of the army, richly gifted with age, valor, learning, and every warrior virtue. By that most glorious warrior, O Karna, who struck down the hosts of my enemies, we were guarded for ten days through valiant combat — by him, the great-souled one. Now that he, having done a deed beyond the power of others, has ascended to heaven, whom do you deem fit to be commander after him?

संस्करण

02718b191c56 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 2:46:26 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से