महाभारत
Abhimanyu-vadha-parva (rathamāyā) (The Chariot Illusion)7.44.4–6
6542 / 15823
महाभारत · 7.44.4–6
देवनागरी

सत्यश्रवसि चाक्षिप्ते त्वरमाणा महारथाः ॥
प्रगृह्य विपुलं शस्त्रम् अभिमन्युम् उपाद्रवन् ॥
अहं पूर्वम् अहं पूर्वम् इति क्षत्रियपुंगवाः ॥
स्पर्धमानाः समाजग्मुर् जिघांसन्तो ऽर्जुनात्मजम् ॥
क्षत्रियाणाम् अनीकानि प्रद्रुतान्य् अभिधावताम् ॥
जग्रास तिमिर् आसाद्य क्षुद्रमत्स्यान् इवार्णवे ॥

लिप्यंतरण (IAST)

satyaśravasi cākṣipte tvaramāṇā mahārathāḥ ||
pragṛhya vipulaṃ śastram abhimanyum upādravan ||
ahaṃ pūrvam ahaṃ pūrvam iti kṣatriyapuṃgavāḥ ||
spardhamānāḥ samājagmur jighāṃsanto 'rjunātmajam ||
kṣatriyāṇām anīkāni pradrutāny abhidhāvatām ||
jagrāsa timir āsādya kṣudramatsyān ivārṇave ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सत्यश्रवसिsatyaśravasi[when] Satyashravas; [when] Satyashravas
caand; —
आक्षिप्तेākṣipte[when] seized [overtaken]; was overtaken
त्वरमाणाःtvaramāṇāḥhastening [hurriedly]; hurriedly
महारथाःmahārathāḥgreat warriors; great chariot-warriors
प्रगृह्यpragṛhyagrasping [taking up]; grasping
विपुलम् शस्त्रम्vipulam śastramvast weapons; vast weapons
अभिमन्युम्abhimanyum[at] Abhimanyu; [at] Abhimanyu
उपाद्रवन्upādravanrushed [charged]; charged
अहम् पूर्वम्aham pūrvam'I first'; 'I first!
अहम् पूर्वम्aham pūrvam'I first'; I first!'
इतिitithus [saying]; —
क्षत्रियपुंगवाःkṣatriyapuṃgavāḥbulls among kshatriyas [warriors]; kshatriya-warriors
स्पर्धमानाःspardhamānāḥrivaling [contending]; rivaling
समाजग्मुःsamājagmuḥconverged [rushed together]; rushed together
जिघांसन्तःjighāṃsantaḥeager to kill [rushing to slay]; rushing to slay
अर्जुनात्मजम्arjunātmajamthe son of Arjuna [Abhimanyu]; the son of Arjuna
क्षत्रियाणाम्kṣatriyāṇāmof kshatriyas [warriors]; of kshatriyas
अनीकानिanīkānihosts [ranks]; ranks
प्रद्रुतानिpradrutānirushing [surging]; surging
अभिधावताम्abhidhāvatāmattacking [charging]; charging
जग्रासjagrāsaswallowed [devoured]; swallowed
तिमिःtimiḥtimi [monstrous whale]; [as] a monstrous whale
आसाद्यāsādyaovertaking [meeting]; meeting
क्षुद्रमत्स्यान्kṣudramatsyānsmall fish [minnows]; small fish
इवivalike [as]; —
अर्णवेarṇavein the ocean [in the sea]; in the sea
अनुवाद

When Satyashravas had been overtaken, the great chariot-warriors, hurriedly seizing their vast weapons, charged at Abhimanyu. "I first! I first!" — thus the kshatriya-warriors, rivaling one another, rushed together, eager to slay the son of Arjuna. The ranks of kshatriyas, charging and surging forward, he swallowed, as a monstrous whale swallows the small fish it meets in the sea.

संस्करण

5e927e94adb9 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 3:30:03 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से