महाभारत
Abhimanyu-vadha-parva (yudhiṣṭhira-vilāpa) (The Lament of Yudhiṣṭhira)7.49.12–14
6612 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 7.49.12–14

Юдхиштхира

देवनागरी

यो हि भोज्ये पुस्कार्यो यानेषु नेषु
भूणेषु सो ऽस्माभिर् बालो युधि पुस्कृतः
थं हि बालस् रुणो युद्धानाम् विशादः
श्व संबाधे विमे क्षेमम् र्हति
नो चेद् धि यम् अप्य् नं हीम् नुयीहि
बीत्सोः कोदीप्तस्य ग्धाः कृक्षुषा

लिप्यंतरण (IAST)

yo hi bhojye puraskāryo neṣu śayaneṣu ca ||
bhūṣaṇeṣu ca so 'smābhir bālo yudhi puraskṛtaḥ ||
kathaṃ hi las taruṇo yuddhām aviśāradaḥ ||
sadaśva iva saṃdhe viṣame kṣemam arhati ||
no ced dhi vayam apy enaṃ mam anuśamahi ||
bhatsoḥ kopaptasya dagdhāḥ kṛpaṇacakṣuṣā ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×3

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यः हिyaḥ hihe who; who
भोज्येbhojyein [the matter of] food; at table
पुरस्कार्यःpuraskāryaḥshould be honored first [placed foremost]; deserves to go first
यानेषु शयनेषु चyāneṣu śayaneṣu cain carriages and on couches; in outings and on couches
भूषणेषु चbhūṣaṇeṣu caand in ornaments [adornments]; and in finery
सः अस्माभिःsaḥ asmābhiḥhim, by us; him we
बालःbālaḥa child; a child
युधि पुरस्कृतःyudhi puraskṛtaḥwas placed foremost in battle; we thrust into war
कथम् हि बालः तरुणःkatham hi bālaḥ taruṇaḥhow indeed a child, young; how then could a young child
युद्धानाम् अविशारदःyuddhānām aviśāradaḥunskilled in battles; unversed in combats
सदश्वः इवsadaśvaḥ ivalike a fine horse; like a good horse
संबाधे विषमेsaṃbādhe viṣamein a narrow, perilous [pass]; in a deadly defile
क्षेमम् अर्हतिkṣemam arhatideserve [attain] safety; reach safety
नो चेत् हिno cet hiif not indeed; and if not
वयम् अपि एनम्vayam api enamwe too, him [this fate]; we too
महीम् अनुशयीमहिmahīm anuśayīmahishall lie upon the earth [fall]; shall lie on the ground
बीभत्सोःbībhatsoḥof Bibhatsu [Arjuna]; of Bibhatsu
कोपदीप्तस्यkopadīptasyablazing with wrath; inflamed with fury
दग्धाःdagdhāḥscorched [burned]; scorched
कृपणचक्षुषाkṛpaṇacakṣuṣāby [his] merciless gaze; by his pitiless glance
अनुवाद

"He who should be honored first at table, in outings, on couches, and in finery — him, a child, we thrust foremost into battle. How then could a child, young, unversed in combats, like a fine horse in a deadly defile, reach safety? And if not — we too shall lie on the ground, scorched by the pitiless glance of Bibhatsu, blazing with fury."

संस्करण

19ea84cee7bf · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 3:30:04 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से