महाभारत
Ghaṭotkaca-vadha-parva (alāyudha-praveśa) (The Appearance of the Rākṣasa Alāyudha)7.151.1–4
8218 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 7.151.1–4

Санджая

देवनागरी

संजय उवाच
तस्मिंस् तथा वर्तमाने कर्णराक्षसयोर् मृधे ॥
लायुधो राक्षसेन्द्रो वीर्यवान् भ्यर्त
त्या सेया युक्तः सुयोनम् पामत्
राक्षसानां विरूपाणां स्रैः रिवारितः
नानारूरैर् वीरैः पूर्ववैरम् नुस्मरन्
स्य ज्ञातिर् हि विक्रान्तो ब्राह्मणादो को तः
किर्मीरश् हातेजा हिडिम्बश् खा था
दीर्घकालाध्युषितं पूर्ववैरम् नुस्मरन्
विज्ञायैतन् निशायुद्धं जिघांसुर् भीमम् वे

लिप्यंतरण (IAST)

saṃjaya uvāca
tasmiṃs tathā vartamāne karṇarākṣasayor mṛdhe ||
ayudho kṣasendro ryan abhyavartata ||
mahatyā sena yuktaḥ suyodhanam ugamat ||
kṣanāṃ viṇāṃ sahasraiḥ pariritaḥ ||
padharair vīraiḥ rvavairam anusmaran ||
tasya jñātir hi vikrānto brāhmaṇādo bako hataḥ ||
kirmīraś ca mate hiḍimbaś ca sakhā tathā ||
sa rghadhyuṣitaṃ rvavairam anusmaran ||
vijñāyaitan niśāyuddhaṃ jighāṃsur bhīmam āhave ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×4

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्मिन् तथा वर्तमानेtasmin tathā vartamāne[in] that thus proceeding; when [that battle] thus went on
कर्णराक्षसयोः मृधेkarṇarākṣasayoḥ mṛdheof Karna [and] the rakshasa [in] combat; of Karna and the rakshasa in combat
अलायुधः राक्षसेन्द्रःalāyudhaḥ rākṣasendraḥAlayudha, lord of the rakshasas; Alayudha, lord of the rakshasas
वीर्यवान् अभ्यवर्ततvīryavān abhyavartatavaliant, advanced; valiant, advanced
महत्या सेनया युक्तःmahatyā senayā yuktaḥ[with] a great army joined; with a great army
सुयोधनम् उपागमत्suyodhanam upāgamat[to] Suyodhana approached; approached Suyodhana
राक्षसानाम् विरूपाणाम्rākṣasānām virūpāṇāmof rakshasas misshapen; of misshapen rakshasas
सहस्रैः परिवारितःsahasraiḥ parivāritaḥby thousands surrounded; surrounded by thousands
नानारूपधरैः वीरैःnānārūpadharaiḥ vīraiḥby heroes of many forms; by heroes of various forms
पूर्ववैरम् अनुस्मरन्pūrvavairam anusmaranformer enmity remembering; remembering former enmity
तस्य ज्ञातिः हि विक्रान्तःtasya jñātiḥ hi vikrāntaḥhis kinsman indeed valiant; for his kinsman, the valiant
ब्राह्मणादः बकः हतःbrāhmaṇādaḥ bakaḥ hataḥbrahmin-eater Baka slain; the brahmin-eater Baka, slain
किर्मीरः च महातेजाःkirmīraḥ ca mahātejāḥand Kirmira, greatly resplendent; and Kirmira, greatly resplendent
हिडिम्बः च सखा तथाhiḍimbaḥ ca sakhā tathāand Hidimba, friend, likewise; and the friend Hidimba
सः दीर्घकालाध्युषितम्saḥ dīrghakālādhyuṣitamhe, long-time cherished; he, long cherished
पूर्ववैरम् अनुस्मरन्pūrvavairam anusmaranformer enmity remembering; remembering former enmity
अनुवाद

When that battle between Karna and the rakshasa thus went on, Alayudha, lord of the rakshasas, valiant, advanced. With a great army he approached Suyodhana, surrounded by thousands of misshapen rakshasas, heroes of many forms, remembering their former enmity. For his kinsman, the valiant brahmin-eater Baka, was slain, and Kirmira, greatly resplendent, and his friend Hidimba. He, remembering the long-cherished former enmity...

संस्करण

ec36db4b4d60 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:58:10 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से