यश् चाजैषीद् अतिबलान् अमित्रान् अपि दुर्जयान् ॥
गान्धारान् मद्रकान् मत्स्यांस् त्रिगर्तांस् तङ्गणाञ् शकान् ॥
पाञ्चालांश् च विदेहांश् च कुणिन्दान् काशिकोसलान् ॥
सुह्मान् अङ्गांश् च पुण्ड्रांश् च निषादान् वङ्गकीचकान् ॥
वत्सान् कलिङ्गांस् तरलान् अश्मकान् ऋषिकांस् तथा ॥
यो जित्वा समरे वीरश् चक्रे बलिभृतः पुरा ॥
उच्चैःश्रवा वरो ऽश्वानां राज्ञां वैश्रवणो वरः ॥
वरो महेन्द्रो देवानां कर्णः प्रहरतां वरः ॥
यं लब्ध्वा मागधो राजा सान्त्वमानार्थगौरवैः ॥
अरौत्सीत् पार्थिवं क्षत्रम् ऋते कौरवयादवान् ॥
तं श्रुत्वा निहतं कर्णं द्वैरथे सव्यसाचिना ॥
शोकार्णवे निमग्नो ऽहम् अप्लवः सागरे यथा ॥
ईदृशैर् यद्य् अहं दुःखैर् न विनश्यामि संजय ॥
वज्राद् दृढतरं मन्ये हृदयं मम दुर्भिदम् ॥
ज्ञातिसंबन्धिमित्राणाम् इमं श्रुत्वा पराजयम् ॥
को मद् अन्यः पुमांल् लोके न जह्यात् सूत जीवितम् ॥
विषम् अग्निं प्रपातं वा पर्वताग्राद् अहं वृणे ॥
न हि शक्ष्यामि दुःखानि सोढुं कष्टानि संजय ॥
yaś cājaiṣīd atibalān amitrān api durjayān ||
gāndhārān madrakān matsyāṃs trigartāṃs taṅgaṇāñ śakān ||
pāñcālāṃś ca videhāṃś ca kuṇindān kāśikosalān ||
suhmān aṅgāṃś ca puṇḍrāṃś ca niṣādān vaṅgakīcakān ||
vatsān kaliṅgāṃs taralān aśmakān ṛṣikāṃs tathā ||
yo jitvā samare vīraś cakre balibhṛtaḥ purā ||
uccaiḥśravā varo 'śvānāṃ rājñāṃ vaiśravaṇo varaḥ ||
varo mahendro devānāṃ karṇaḥ praharatāṃ varaḥ ||
yaṃ labdhvā māgadho rājā sāntvamānārthagauravaiḥ ||
arautsīt pārthivaṃ kṣatram ṛte kauravayādavān ||
taṃ śrutvā nihataṃ karṇaṃ dvairathe savyasācinā ||
śokārṇave nimagno 'ham aplavaḥ sāgare yathā ||
īdṛśair yady ahaṃ duḥkhair na vinaśyāmi saṃjaya ||
vajrād dṛḍhataraṃ manye hṛdayaṃ mama durbhidam ||
jñātisaṃbandhimitrāṇām imaṃ śrutvā parājayam ||
ko mad anyaḥ pumāṃl loke na jahyāt sūta jīvitam ||
viṣam agniṃ prapātaṃ vā parvatāgrād ahaṃ vṛṇe ||
na hi śakṣyāmi duḥkhāni soḍhuṃ kaṣṭāni saṃjaya ||
«Он победил в битве очень сильных и даже труднопобедимых врагов: гандхаров, мадров, матсьев, тригартов, танганов, шаков, панчалов, видехов, куниндов, каши-косал, сухмов, ангов, пундров, нишадов, вангов, кичаков, ватсов, калингов, таралов, ашмаков и ришиков, и прежде обратил их в данников. Как Уччайхшравас лучший среди коней, как Вайшравана лучший среди царей, как Махендра лучший среди богов, так Карна был лучшим среди поражающих. Получив его почестями, дарами и уважением, магадхский царь теснил земных кшатриев, кроме Кауравов и Ядавов. Услышав, что этот Карна убит Савьясачином в поединке, я погружён в океан скорби, словно человек без лодки в море. Если от таких страданий я не погибаю, Санджая, то считаю своё непробиваемое сердце крепче ваджры. Кто другой в мире, кроме меня, о сута, услышав о таком поражении родичей, родственников и друзей, не оставил бы жизнь? Я выбираю яд, огонь или падение с горной вершины, ибо не смогу вынести эти тяжкие страдания, Санджая».
6a5b875b1198 · प्रकाशित 20 जून 2026, 3:36:36 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Дхритараштра вспоминает земные победы Карны и через них измеряет глубину потери. Но перечисление завоёванных стран только усиливает урок: власть над народами не даёт власти над временем, судьбой и плодами собственных поступков.