वयं हंसाश् चरामेमां पृथिवीं मानसौकसः ॥
पक्षिणां च वयं नित्यं दूरपातेन पूजिताः ॥
कथं नु हंसं बलिनं वज्राङ्गं दूरपातिनम् ॥
काको भूत्वा निपतने समाह्वयसि दुर्मते ॥
कथं त्वं पतनं काक सहास्माभिर् ब्रवीषि तत् ॥
अथ हंसवचो मूढः कुत्सयित्वा पुनः पुनः ॥
प्रजगादोत्तरं काकः कत्थनो जातिलाघवात् ॥
शतम् एकं च पातानां पतितास्मि न संशयः ॥
शतयोजनम् एकैकं विचित्रं विविधं तथा ॥
उड्डीनम् अवडीनं च प्रडीनं डीनम् एव च ॥
निडीनम् अथ संडीनं तिर्यक् चातिगतानि च ॥
विडीनं परिडीनं च पराडीनं सुडीनकम् ॥
अतिडीनं महाडीनं निडीनं परिडीनकम् ॥
गतागतप्रतिगता बह्वीश् च निकुडीनिकाः ॥
कर्तास्मि मिषतां वो ऽद्य ततो द्रक्ष्यथ मे बलम् ॥
एवम् उक्ते तु काकेन प्रहस्यैको विहंगमः ॥
उवाच हंसस् तं काकं वचनं तन् निबोध मे ॥
शतम् एकं च पातानां त्वं काक पतिता ध्रुवम् ॥
एकम् एव तु ये पातं विदुः सर्वे विहंगमाः ॥
तम् अहं पतिता काक नान्यं जानामि कं चन ॥
पत त्वम् अपि रक्ताक्ष येन वा तेन मन्यसे ॥
अथ काकाः प्रजहसुर् ये तत्रासन् समागताः ॥
कथम् एकेन पातेन हंसः पातशतं जयेत् ॥
एकेनैव शतस्यैकं पातेनाभिभविष्यति ॥
हंसस्य पतितं काको बलवान् आशुविक्रमः ॥
प्रपेततुः स्पर्धयाथ ततस् तौ हंसवायसौ ॥
एकपाती च चक्राङ्गः काकः पातशतेन च ॥
vayaṃ haṃsāś carāmemāṃ pṛthivīṃ mānasaukasaḥ ||
pakṣiṇāṃ ca vayaṃ nityaṃ dūrapātena pūjitāḥ ||
kathaṃ nu haṃsaṃ balinaṃ vajrāṅgaṃ dūrapātinam ||
kāko bhūtvā nipatane samāhvayasi durmate ||
kathaṃ tvaṃ patanaṃ kāka sahāsmābhir bravīṣi tat ||
atha haṃsavaco mūḍhaḥ kutsayitvā punaḥ punaḥ ||
prajagādottaraṃ kākaḥ katthano jātilāghavāt ||
śatam ekaṃ ca pātānāṃ patitāsmi na saṃśayaḥ ||
śatayojanam ekaikaṃ vicitraṃ vividhaṃ tathā ||
uḍḍīnam avaḍīnaṃ ca praḍīnaṃ ḍīnam eva ca ||
niḍīnam atha saṃḍīnaṃ tiryak cātigatāni ca ||
viḍīnaṃ pariḍīnaṃ ca parāḍīnaṃ suḍīnakam ||
atiḍīnaṃ mahāḍīnaṃ niḍīnaṃ pariḍīnakam ||
gatāgatapratigatā bahvīś ca nikuḍīnikāḥ ||
kartāsmi miṣatāṃ vo 'dya tato drakṣyatha me balam ||
evam ukte tu kākena prahasyaiko vihaṃgamaḥ ||
uvāca haṃsas taṃ kākaṃ vacanaṃ tan nibodha me ||
śatam ekaṃ ca pātānāṃ tvaṃ kāka patitā dhruvam ||
ekam eva tu ye pātaṃ viduḥ sarve vihaṃgamāḥ ||
tam ahaṃ patitā kāka nānyaṃ jānāmi kaṃ cana ||
pata tvam api raktākṣa yena vā tena manyase ||
atha kākāḥ prajahasur ye tatrāsan samāgatāḥ ||
katham ekena pātena haṃsaḥ pātaśataṃ jayet ||
ekenaiva śatasyaikaṃ pātenābhibhaviṣyati ||
haṃsasya patitaṃ kāko balavān āśuvikramaḥ ||
prapetatuḥ spardhayātha tatas tau haṃsavāyasau ||
ekapātī ca cakrāṅgaḥ kākaḥ pātaśatena ca ||
Лебеди сказали: «Мы — лебеди, обитатели Манасы, странствуем по этой земле и всегда почитаемы среди птиц за дальний полёт. Как же ты, будучи вороной, дуроумная, вызываешь на полёт сильного лебедя, с телом как ваджра, дальнолетящего? Как ты, ворона, говоришь о полёте вместе с нами?» Тогда глупая ворона снова и снова стала оскорблять слова лебедей и, хвастливая от низости своей природы, ответила: «Я, без сомнения, умею сто один вид полёта, каждый на сто йоджан, пёстрый и разнообразный: взлёт, спуск, пролёт, обычный полёт, низкий полёт, совместный полёт, поперечные и чрезмерные движения, разлёт, облет, дальний полёт, хороший полёт, сверхполёт, великий полёт, низкий и круговой полёт, движения туда, обратно и снова назад, а также многие ныряющие манёвры. Сегодня я сделаю их на ваших глазах, и тогда вы увидите мою силу». Когда ворона сказала так, один лебедь, засмеявшись, сказал ей: «Ворона, конечно, ты летала сто один видом полёта. Но есть один полёт, который знают все птицы. Им я и летаю, ворона, а другого не знаю. Лети же ты, красноглазая, как считаешь нужным». Тогда вороны, собравшиеся там, рассмеялись: «Как лебедь одним полётом победит сотню полётов? Могучая и быстрая ворона одним своим полётом превзойдёт полёт лебедя». Затем лебедь и ворона взлетели на состязание: красноногий знал один полёт, а ворона — сотню».
30d46995bf98 · प्रकाशित 20 जून 2026, 5:21:02 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Ворона путает множество приёмов с истинной способностью. Лебедь отвечает просто: есть один настоящий полёт. Так Шалья противопоставляет технику и хвастовство Карны подлинной силе Арджуны.