महाभारत
Karṇa Presses Toward Yudhiṣṭhira8.32.63-69
8822 / 15823
महाभारत · 8.32.63-69
देवनागरी

सात्यकिर् वृषसेनस्य हत्वा सूतं त्रिभिः शरैः ॥
धनुश् चिच्छेद भल्लेन जघानाश्वांश् च सप्तभिः ॥
ध्वजम् एकेषुणोन्मथ्य त्रिभिस् तं हृद्य् अताडयत् ॥
अथावसन्नः स्वरथे मुहूर्तात् पुनर् उत्थितः ॥
अथो जिघांसुः शैनेयं खड्गचर्मभृद् अभ्ययात् ॥
तस्य चाप्लवतः शीघ्रं वृषसेनस्य सात्यकिः ॥
वराहकर्णैर् दशभिर् अविध्यद् असिचर्मणी ॥
दुःशासनस् तु तं दृष्ट्वा विरथं व्यायुधं कृतम् ॥
आरोप्य स्वरथे तूर्णम् अपोवाह रथान्तरम् ॥
अथान्यं रथम् आस्थाय वृषसेनो महारथः ॥
कर्णस्य युधि दुर्धर्षः पुनः पृष्ठम् अपालयत् ॥
दुःशासनं तु शैनेयो नवैर् नवभिर् आशुगैः ॥
विसूताश्वरथं कृत्वा ललाटे त्रिभिर् आर्पयत् ॥
स त्व् अन्यं रथम् आस्थाय विधिवत् कल्पितं पुनः ॥
युयुधे पाण्डुभिः सार्धं कर्णस्याप्याययन् बलम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sātyakir vṛṣasenasya hatvā sūtaṃ tribhiḥ śaraiḥ ||
dhanuś ciccheda bhallena jaghānāśvāṃś ca saptabhiḥ ||
dhvajam ekeṣuṇonmathya tribhis taṃ hṛdy atāḍayat ||
athāvasannaḥ svarathe muhūrtāt punar utthitaḥ ||
atho jighāṃsuḥ śaineyaṃ khaḍgacarmabhṛd abhyayāt ||
tasya cāplavataḥ śīghraṃ vṛṣasenasya sātyakiḥ ||
varāhakarṇair daśabhir avidhyad asicarmaṇī ||
duḥśāsanas tu taṃ dṛṣṭvā virathaṃ vyāyudhaṃ kṛtam ||
āropya svarathe tūrṇam apovāha rathāntaram ||
athānyaṃ ratham āsthāya vṛṣaseno mahārathaḥ ||
karṇasya yudhi durdharṣaḥ punaḥ pṛṣṭham apālayat ||
duḥśāsanaṃ tu śaineyo navair navabhir āśugaiḥ ||
visūtāśvarathaṃ kṛtvā lalāṭe tribhir ārpayat ||
sa tv anyaṃ ratham āsthāya vidhivat kalpitaṃ punaḥ ||
yuyudhe pāṇḍubhiḥ sārdhaṃ karṇasyāpyāyayan balam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सात्यकिः वृषसेनस्यsātyakiḥ vṛṣasenasyaСатьяки у Вришасены; Сатьяки
हत्वा सूतं त्रिभिः शरैःhatvā sūtaṃ tribhiḥ śaraiḥубив возницу тремя стрелами; сразил возницу
धनुः चिच्छेद भल्लेनdhanuḥ ciccheda bhallenaлук рассёк бхаллой; срубил лук
जघान अश्वान् च सप्तभिःjaghāna aśvān ca saptabhiḥи коней убил семью; семью стрелами
ध्वजम् एकेषुणा उन्मथ्यdhvajam ekeṣuṇā unmathyaзнамя одной стрелой сбив; снёс флаг
त्रिभिः तं हृदि अताडयत्tribhiḥ taṃ hṛdi atāḍayatтремя его в грудь ударил; поразил
अथ अवसन्नः स्वरथेatha avasannaḥ svaratheзатем обессиленный в своей колеснице; осевший
मुहूर्तात् पुनर् उत्थितःmuhūrtāt punar utthitaḥчерез миг снова поднялся; встал опять
अथो जिघांसुः शैनेयंatho jighāṃsuḥ śaineyaṃзатем желая убить Шайнею; Сатьяки
खड्गचर्मभृत् अभ्ययात्khaḍgacarmabhṛt abhyayātс мечом и щитом пошёл; пошёл пешком
तस्य च आप्लवतः शीघ्रंtasya ca āplavataḥ śīghraṃего же прыгающего быстро; когда бросился
वृषसेनस्य सात्यकिःvṛṣasenasya sātyakiḥВришасены Сатьяки; Сатьяки
वराहकर्णैः दशभिःvarāhakarṇaiḥ daśabhiḥварahaкарнами десятью; десятью стрелами
अविध्यत् असिचर्मणीavidhyat asicarmaṇīпронзил меч и щит; пробил оружие
दुःशासनः तु तं दृष्ट्वाduḥśāsanaḥ tu taṃ dṛṣṭvāДухшасана же его увидев; увидев его
विरथं व्यायुधं कृतम्virathaṃ vyāyudhaṃ kṛtamбез колесницы, без оружия сделанного; обезоруженного
आरोप्य स्वरथे तूर्णम्āropya svarathe tūrṇamпосадив на свою колесницу быстро; поднял на ратху
अपोवाह रथान्तरम्apovāha rathāntaramувёз на другую колесницу; отвёз
अथ अन्यं रथम् आस्थायatha anyaṃ ratham āsthāyaзатем другую колесницу взойдя; пересев
वृषसेनः महारथःvṛṣasenaḥ mahārathaḥВришасена, великий ратхин; Вришасена
कर्णस्य युधि दुर्धर्षःkarṇasya yudhi durdharṣaḥКарны в бою неодолимый; неприступный в бою
पुनः पृष्ठम् अपालयत्punaḥ pṛṣṭham apālayatснова тыл охранял; охранял сзади
दुःशासनं तु शैनेयःduḥśāsanaṃ tu śaineyaḥДухшасану же Шайнея; Сатьяки
नवैः नवभिः आशुगैःnavaiḥ navabhiḥ āśugaiḥновыми девятью быстрыми; девятью стрелами
विसूताश्वरथं कृत्वाvisūtāśvarathaṃ kṛtvāбез возницы, коней, колесницы сделав; лишив ратхи
ललाटे त्रिभिः आर्पयत्lalāṭe tribhiḥ ārpayatв лоб тремя вложил; поразил в лоб
स तु अन्यं रथम् आस्थायsa tu anyaṃ ratham āsthāyaон же другую колесницу взойдя; пересев
विधिवत् कल्पितं पुनःvidhivat kalpitaṃ punaḥкак положено приготовленную снова; снаряжённую
युयुधे पाण्डुभिः सार्धंyuyudhe pāṇḍubhiḥ sārdhaṃсражался с Панду вместе; с Пандавами
कर्णस्य आप्याययन् बलम्karṇasya āpyāyayan balamКарны усиливая силу; поддерживая Карну
अनुवाद

Сатьяки тремя стрелами убил возницу Вришасены, бхаллой рассёк его лук, семью стрелами убил коней, одной стрелой сбил знамя и тремя ударил его в грудь. Вришасена осел в своей колеснице, но через миг снова поднялся и, желая убить Шайнею, пошёл на него с мечом и щитом. Когда Вришасена быстро бросился, Сатьяки десятью стрелами-варахакаранами пробил его меч и щит. Духшасана увидел, что он лишён колесницы и оружия, быстро поднял его на свою колесницу и отвёз к другой. Затем великий ратхин Вришасена, взойдя на другую колесницу, снова охранял тыл Карны в бою. Шайнея же девятью быстрыми стрелами лишил Духшасану возницы, коней и колесницы, а тремя ударил его в лоб. Тот снова взошёл на другую, как положено снаряжённую колесницу и продолжил сражаться с Пандавами, поддерживая силу Карны».

संस्करण

27ee3a8a9666 · प्रकाशित 20 जून 2026, 5:43:24 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से