तं तु शङ्खस्वनं श्रुत्वा संशप्तकवरूथिनी ॥
संचचाल महाराज वित्रस्ता चाभवद् भृशम् ॥
पदबन्धं ततश् चक्रे पाण्डवः परवीरहा ॥
नागम् अस्त्रं महाराज संप्रोदीर्य मुहुर् मुहुः ॥
यान् उद्दिश्य रणे पार्थः पदबन्धं चकार ह ॥
ते बद्धाः पदबन्धेन पाण्डवेन महात्मना ॥
निश्चेष्टा अभवन् राजन्न् अश्मसारमया इव ॥
निश्चेष्टांस् तु ततो योधान् अवधीत् पाण्डुनन्दनः ॥
यथेन्द्रः समरे दैत्यांस् तारकस्य वधे पुरा ॥
ते वध्यमानाः समरे मुमुचुस् तं रथोत्तमम् ॥
आयुधानि च सर्वाणि विस्रष्टुम् उपचक्रमुः ॥
ततः सुशर्मा राजेन्द्र गृहीतां वीक्ष्य वाहिनीम् ॥
सौपर्णम् अस्त्रं त्वरितः प्रादुश्चक्रे महारथः ॥
ततः सुपर्णाः संपेतुर् भक्षयन्तो भुजंगमान् ॥
ते वै विदुद्रुवुर् नागा दृष्ट्वा तान् खचरान् नृप ॥
बभौ बलं तद् विमुक्तं पदबन्धाद् विशां पते ॥
मेघवृन्दाद् यथा मुक्तो भास्करस् तापयन् प्रजाः ॥
विप्रमुक्तास् तु ते योधाः फल्गुनस्य रथं प्रति ॥
ससृजुर् बाणसंघांश् च शस्त्रसंघांश् च मारिष ॥
तां महास्त्रमयीं वृष्टिं संछिद्य शरवृष्टिभिः ॥
व्यवातिष्ठत् ततो योधान् वासविः परवीरहा ॥
taṃ tu śaṅkhasvanaṃ śrutvā saṃśaptakavarūthinī ||
saṃcacāla mahārāja vitrastā cābhavad bhṛśam ||
padabandhaṃ tataś cakre pāṇḍavaḥ paravīrahā ||
nāgam astraṃ mahārāja saṃprodīrya muhur muhuḥ ||
yān uddiśya raṇe pārthaḥ padabandhaṃ cakāra ha ||
te baddhāḥ padabandhena pāṇḍavena mahātmanā ||
niśceṣṭā abhavan rājann aśmasāramayā iva ||
niśceṣṭāṃs tu tato yodhān avadhīt pāṇḍunandanaḥ ||
yathendraḥ samare daityāṃs tārakasya vadhe purā ||
te vadhyamānāḥ samare mumucus taṃ rathottamam ||
āyudhāni ca sarvāṇi visraṣṭum upacakramuḥ ||
tataḥ suśarmā rājendra gṛhītāṃ vīkṣya vāhinīm ||
sauparṇam astraṃ tvaritaḥ prāduścakre mahārathaḥ ||
tataḥ suparṇāḥ saṃpetur bhakṣayanto bhujaṃgamān ||
te vai vidudruvur nāgā dṛṣṭvā tān khacarān nṛpa ||
babhau balaṃ tad vimuktaṃ padabandhād viśāṃ pate ||
meghavṛndād yathā mukto bhāskaras tāpayan prajāḥ ||
vipramuktās tu te yodhāḥ phalgunasya rathaṃ prati ||
sasṛjur bāṇasaṃghāṃś ca śastrasaṃghāṃś ca māriṣa ||
tāṃ mahāstramayīṃ vṛṣṭiṃ saṃchidya śaravṛṣṭibhiḥ ||
vyavātiṣṭhat tato yodhān vāsaviḥ paravīrahā ||
Услышав звук этих раковин, войско самшаптаков, великий царь, задрожало и сильно испугалось. Тогда Пандава, губитель вражеских героев, снова и снова применяя змеиное оружие, создал путы ног. Те, кого Партха наметил в бою и связал этими путами, стали неподвижными, словно сделанными из камня. Затем сын Панду убивал неподвижных воинов, как Индра некогда убивал дайтьев при гибели Тараки. Убиваемые в бою, они отпустили лучшую колесницу и стали ронять всё оружие. Тогда махаратха Сушарман, увидев, что войско связано, быстро применил супарна-астру. Сразу налетели супарны, пожирая змей; увидев этих небесных птиц, змеи разбежались. Освобождённое от пут войско засияло, как солнце, вышедшее из скопления облаков и согревающее живых существ. Освободившись, эти воины пустили в колесницу Пхалгуны сонмы стрел и оружий. Но сын Васавы, губитель вражеских героев, рассёк этот ливень великих астр дождями стрел и выстоял против воинов».
57ce2d39c161 · प्रकाशित 20 जून 2026, 8:45:29 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Смена nāga- и sauparṇa-астр показывает бой как столкновение космических сил: змеи связывают, птицы Гаруды освобождают. Но над этой игрой астр стоит мастерство Арджуны, который не теряет управления боем.