कर्ण उवाच
प्रकृतिस्थो हि मे शल्य इदानीं संमतस् तथा ॥
प्रतिभासि महाबाहो विभीश् चैव धनंजयात् ॥
पश्य बाह्वोर् बलं मे ऽद्य शिक्षितस्य च पश्य मे ॥
एको ऽद्य निहनिष्यामि पाण्डवानां महाचमूम् ॥
कृष्णौ च पुरुषव्याघ्रौ तच् च सत्यं ब्रवीमि ते ॥
नाहत्वा युधि तौ वीराव् अपयास्ये कथं चन ॥
स्वप्स्ये वा निहतस् ताभ्याम् असत्यो हि रणे जयः ॥
कृतार्थो वा भविष्यामि हत्वा ताव् अथ वा हतः ॥
नैतादृशो जातु बभूव लोके; रथोत्तमो यावद् अनुश्रुतं नः ॥
तम् ईदृशं प्रतियोत्स्यामि पार्थं; महाहवे पश्य च पौरुषं मे ॥
रथे चरत्य् एष रथप्रवीरः; शीघ्रैर् हयैः कौरवराजपुत्रः ॥
स वाद्य मां नेष्यति कृच्छ्रम् एतत्; कर्णस्यान्ताद् एतद् अन्ताः स्थ सर्वे ॥
अस्वेदिनौ राजपुत्रस्य हस्ताव्; अवेपिनौ जातकिणौ बृहन्तौ ॥
दृढायुधः कृतिमान् क्षिप्रहस्तो; न पाण्डवेयेन समो ऽस्ति योधः ॥
गृह्णात्य् अनेकान् अपि कङ्कपत्रान्; एकं यथा तान् क्षितिपान् प्रमथ्य ॥
ते क्रोशमात्रं निपतन्त्य् अमोघाः; कस् तेन योधो ऽस्ति समः पृथिव्याम् ॥
अतोषयत् पाण्डवेयो हुताशं; कृष्णद्वितीयो ऽतिरथस् तरस्वी ॥
लेभे चक्रं यत्र कृष्णो महात्मा; धनुर् गाण्डीवं पाण्डवः सव्यसाची ॥
श्वेताश्वयुक्तं च सुघोषम् अग्र्यं; रथं महाबाहुर् अदीनसत्त्वः ॥
महेषुधी चाक्षयौ दिव्यरूपौ; शस्त्राणि दिव्यानि च हव्यवाहात् ॥
तथेन्द्रलोके निजघान दैत्यान्; असंख्येयान् कालकेयांश् च सर्वान् ॥
लेभे शङ्खं देवदत्तं स्म तत्र; को नाम तेनाभ्यधिकः पृथिव्याम् ॥
महादेवं तोषयाम् आस चैव; साक्षात् सुयुद्धेन महानुभावः ॥
लेभे ततः पाशुपतं सुघोरं; त्रैलोक्यसंहारकरं महास्त्रम् ॥
पृथक् पृथग् लोकपालाः समेता; ददुर् ह्य् अस्त्राण्य् अप्रमेयाणि यस्य ॥
यैस् ताञ् जघानाशु रणे नृसिंहान्; स कालखञ्जान् असुरान् समेतान् ॥
तथा विराटस्य पुरे समेतान्; सर्वान् अस्मान् एकरथेन जित्वा ॥
जहार तद् गोधनम् आजिमध्ये; वस्त्राणि चादत्त महारथेभ्यः ॥
तम् ईदृशं वीर्यगुणोपपन्नं; कृष्णद्वितीयं वरये रणाय ॥
अनन्तवीर्येण च केशवेन; नारायणेनाप्रतिमेन गुप्तम् ॥
वर्षायुतैर् यस्य गुणा न शक्या; वक्तुं समेतैर् अपि सर्वलोकैः ॥
महात्मनः शङ्खचक्रासिपाणेर्; विष्णोर् जिष्णोर् वसुदेवात्मजस्य ॥
भयं मे वै जायते साध्वसं च; दृष्ट्वा कृष्णाव् एकरथे समेतौ ॥
उभौ हि शूरौ कृतिनौ दृढास्त्रौ; महारथौ संहननोपपन्नौ ॥
एतादृशौ फल्गुनवासुदेवौ; को ऽन्यः प्रतीयान् मद् ऋते नु शल्य ॥
एताव् अहं युधि वा पातयिष्ये; मां वा कृष्णौ निहनिष्यतो ऽद्य ॥
इति ब्रुवञ् शल्यम् अमित्रहन्ता; कर्णो रणे मेघ इवोन्ननाद ॥
karṇa uvāca
prakṛtistho hi me śalya idānīṃ saṃmatas tathā ||
pratibhāsi mahābāho vibhīś caiva dhanaṃjayāt ||
paśya bāhvor balaṃ me 'dya śikṣitasya ca paśya me ||
eko 'dya nihaniṣyāmi pāṇḍavānāṃ mahācamūm ||
kṛṣṇau ca puruṣavyāghrau tac ca satyaṃ bravīmi te ||
nāhatvā yudhi tau vīrāv apayāsye kathaṃ cana ||
svapsye vā nihatas tābhyām asatyo hi raṇe jayaḥ ||
kṛtārtho vā bhaviṣyāmi hatvā tāv atha vā hataḥ ||
naitādṛśo jātu babhūva loke; rathottamo yāvad anuśrutaṃ naḥ ||
tam īdṛśaṃ pratiyotsyāmi pārthaṃ; mahāhave paśya ca pauruṣaṃ me ||
rathe caraty eṣa rathapravīraḥ; śīghrair hayaiḥ kauravarājaputraḥ ||
sa vādya māṃ neṣyati kṛcchram etat; karṇasyāntād etad antāḥ stha sarve ||
asvedinau rājaputrasya hastāv; avepinau jātakiṇau bṛhantau ||
dṛḍhāyudhaḥ kṛtimān kṣiprahasto; na pāṇḍaveyena samo 'sti yodhaḥ ||
gṛhṇāty anekān api kaṅkapatrān; ekaṃ yathā tān kṣitipān pramathya ||
te krośamātraṃ nipatanty amoghāḥ; kas tena yodho 'sti samaḥ pṛthivyām ||
atoṣayat pāṇḍaveyo hutāśaṃ; kṛṣṇadvitīyo 'tirathas tarasvī ||
lebhe cakraṃ yatra kṛṣṇo mahātmā; dhanur gāṇḍīvaṃ pāṇḍavaḥ savyasācī ||
śvetāśvayuktaṃ ca sughoṣam agryaṃ; rathaṃ mahābāhur adīnasattvaḥ ||
maheṣudhī cākṣayau divyarūpau; śastrāṇi divyāni ca havyavāhāt ||
tathendraloke nijaghāna daityān; asaṃkhyeyān kālakeyāṃś ca sarvān ||
lebhe śaṅkhaṃ devadattaṃ sma tatra; ko nāma tenābhyadhikaḥ pṛthivyām ||
mahādevaṃ toṣayām āsa caiva; sākṣāt suyuddhena mahānubhāvaḥ ||
lebhe tataḥ pāśupataṃ sughoraṃ; trailokyasaṃhārakaraṃ mahāstram ||
pṛthak pṛthag lokapālāḥ sametā; dadur hy astrāṇy aprameyāṇi yasya ||
yais tāñ jaghānāśu raṇe nṛsiṃhān; sa kālakhañjān asurān sametān ||
tathā virāṭasya pure sametān; sarvān asmān ekarathena jitvā ||
jahāra tad godhanam ājimadhye; vastrāṇi cādatta mahārathebhyaḥ ||
tam īdṛśaṃ vīryaguṇopapannaṃ; kṛṣṇadvitīyaṃ varaye raṇāya ||
anantavīryeṇa ca keśavena; nārāyaṇenāpratimena guptam ||
varṣāyutair yasya guṇā na śakyā; vaktuṃ sametair api sarvalokaiḥ ||
mahātmanaḥ śaṅkhacakrāsipāṇer; viṣṇor jiṣṇor vasudevātmajasya ||
bhayaṃ me vai jāyate sādhvasaṃ ca; dṛṣṭvā kṛṣṇāv ekarathe sametau ||
ubhau hi śūrau kṛtinau dṛḍhāstrau; mahārathau saṃhananopapannau ||
etādṛśau phalgunavāsudevau; ko 'nyaḥ pratīyān mad ṛte nu śalya ||
etāv ahaṃ yudhi vā pātayiṣye; māṃ vā kṛṣṇau nihaniṣyato 'dya ||
iti bruvañ śalyam amitrahantā; karṇo raṇe megha ivonnanāda ||
Карна сказал: «Сейчас, Шалья, ты говоришь естественно и согласно делу, сильнорукий, но кажешься мне испуганным Дхананджаей. Сегодня смотри на силу моих рук и на моё искусство: один я уничтожу великую армию Пандавов. Я говорю тебе правду: я не уйду из боя, пока не убью двух Кришн, этих тигров среди людей; или же я лягу, убитый ими, ведь победа в бою неверна. Убив их, я достигну цели, или достигну её, будучи убит. Насколько мы слышали, в мире никогда не было такого лучшего колесничного воина, как Партха; с таким я буду сражаться в великой битве, и ты увидишь мою доблесть. Этот герой колесницы, царевич Куру, едет на быстрых конях; сегодня он либо приведёт меня к тяжкой беде, либо от конца Карны зависит конец всех вас. Руки этого царевича не потеют, не дрожат, они большие и мозолистые; он твёрдо держит оружие, искусен и быстр рукой. Нет воина, равного Пандаве. Он берёт сразу многие стрелы с перьями цапли, словно одну, и, сокрушив царей, пускает их без промаха на большое расстояние; кто на земле равен ему? Пандава, могучий атиратха, вместе с Кришной удовлетворил Агни; там великий Кришна получил диск, а Савьясачин Пандава — лук Гандиву, лучшую громкозвучную белоконную колесницу, два неиссякаемых дивных колчана и божественное оружие от Агни. В мире Индры он сразил бесчисленных дайтьев и всех Калакеев, и там получил раковину Девадатту; кто на земле превосходит его? Этот великий лично умилостивил Махадеву прекрасным боем и получил страшную Пашупату, великую астру, способную уничтожить три мира. Собравшиеся хранители миров каждый дали ему неизмеримое оружие; им он быстро сразил в бою собравшихся асуров Калакханджей, этих мужей-львов. Так же в городе Вираты он один на колеснице победил всех нас, собравшихся вместе, увёл коровье богатство посреди боя и взял одежды у махаратхов. Такого героя, наделённого доблестью и качествами, вместе с Кришной я выбираю себе противником в бою; он защищён Кешавой бесконечной силы, несравненным Нараяной. Даже все миры, собравшись вместе, не смогли бы за десятки тысяч лет рассказать качества великого Вишну, победоносного сына Васудевы, в чьих руках раковина, диск и меч. Когда я вижу двух Кришн вместе на одной колеснице, во мне рождаются страх и трепет. Оба они герои, искусны, крепки в оружии, оба махаратхи могучего сложения. Кто, кроме меня, Шалья, мог бы противостоять таким Пхалгуне и Васудеве? Сегодня я либо повергну их обоих в бою, либо два Кришны убьют меня». Сказав так Шалье, Карна, губитель врагов, загрохотал в бою, словно туча».
38ff9101e08d · प्रकाशित 20 जून 2026, 7:56:05 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Карна видит величие Арджуны и Кришны яснее многих: он называет Кришну Нараяной и признаёт страх. Но это знание не приводит его к смирению; оно становится частью героического вызова, в котором гордость остаётся сильнее прозрения.