महाभारत
The Consecration of Śalya as Commander9.5.7-10
9077 / 15823
महाभारत · 9.5.7-10
देवनागरी

ततो दुर्योधनः स्थित्वा रथे रथवरोत्तमम् ॥
सर्वयुद्धविभागज्ञम् अन्तकप्रतिमं युधि ॥
स्वङ्गं प्रच्छन्नशिरसं कम्बुग्रीवं प्रियंवदम् ॥
व्याकोशपद्माभिमुखं व्याघ्रास्यं मेरुगौरवम् ॥
स्थाणोर् वृषस्य सदृशं स्कन्धनेत्रगतिस्वरैः ॥
पुष्टश्लिष्टायतभुजं सुविस्तीर्णघनोरसम् ॥
जवे बले च सदृशम् अरुणानुजवातयोः ॥
आदित्यस्य त्विषा तुल्यं बुद्ध्या चोशनसा समम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tato duryodhanaḥ sthitvā rathe rathavarottamam ||
sarvayuddhavibhāgajñam antakapratimaṃ yudhi ||
svaṅgaṃ pracchannaśirasaṃ kambugrīvaṃ priyaṃvadam ||
vyākośapadmābhimukhaṃ vyāghrāsyaṃ merugauravam ||
sthāṇor vṛṣasya sadṛśaṃ skandhanetragatisvaraiḥ ||
puṣṭaśliṣṭāyatabhujaṃ suvistīrṇaghanorasam ||
jave bale ca sadṛśam aruṇānujavātayoḥ ||
ādityasya tviṣā tulyaṃ buddhyā cośanasā samam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततः दुर्योधनः स्थित्वा रथेtataḥ duryodhanaḥ sthitvā ratheзатем Дурьодхана, стоя на колеснице
रथवरोत्तमम्rathavarottamamна лучшего из колесничих воинов
सर्वयुद्धविभागज्ञम्sarvayuddhavibhāgajñamзнатока всех родов боя
अन्तकप्रतिमं युधिantakapratimaṃ yudhiв битве подобного Антаке (смерти)
स्वङ्गंsvaṅgaṃстатного; прекрасного телом
प्रच्छन्नशिरसंpracchannaśirasaṃс округлой главой; с покрытой главой
कम्बुग्रीवंkambugrīvaṃс шеей, как раковина
प्रियंवदम्priyaṃvadamсладкоречивого
व्याकोशपद्माभिमुखंvyākośapadmābhimukhaṃс лицом, как раскрывшийся лотос
व्याघ्रास्यंvyāghrāsyaṃтигроликого
मेरुगौरवम्merugauravamвеличавого, как Меру
स्थाणोः वृषस्य सदृशंsthāṇoḥ vṛṣasya sadṛśaṃподобного быку Шивы (Стхану)
स्कन्धनेत्रगतिस्वरैःskandhanetragatisvaraiḥплечами, очами, поступью и голосом
पुष्टश्लिष्टायतभुजंpuṣṭaśliṣṭāyatabhujaṃс крепкими, ладными, длинными руками
सुविस्तीर्णघनोरसम्suvistīrṇaghanorasamс широкой могучей грудью
जवे बले च सदृशम्jave bale ca sadṛśamв быстроте и силе равного
अरुणानुजवातयोःaruṇānujavātayoḥГаруде и ветру
आदित्यस्य त्विषा तुल्यंādityasya tviṣā tulyaṃблеском равного солнцу
बुद्ध्या च उशनसा समम्buddhyā ca uśanasā samamи разумом равного Ушанасу
अनुवाद

«Затем Дурьодхана, стоя на колеснице, воззрел на лучшего из колесничих воинов, знатока всех родов боя, в битве подобного Антаке, — статного, с округлой главой, с шеей, как раковина, сладкоречивого, с лицом, как раскрывшийся лотос, тигроликого, величавого, как Меру; плечами, очами, поступью и голосом подобного быку Шивы; с крепкими, ладными, длинными руками и широкой могучей грудью; в быстроте и силе равного Гаруде и ветру, блеском равного солнцу, а разумом — Ушанасу».

संस्करण

1c8faae6bcfa · प्रकाशित 20 जून 2026, 1:20:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से