महाभारत
Vasiṣṭhāpavāha: the River Between Two Sages9.41.22-25
9547 / 15823
महाभारत · 9.41.22-25
देवनागरी

तां कृशां च विवर्णां च दृष्ट्वा चिन्तासमन्विताम् ॥
उवाच राजन् धर्मात्मा वसिष्ठो द्विपदां वरः ॥
त्राह्य् आत्मानं सरिच्छ्रेष्ठे वह मां शीघ्रगामिनी ॥
विश्वामित्रः शपेद् धि त्वां मा कृथास् त्वं विचारणाम् ॥
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा कृपाशीलस्य सा सरित् ॥
चिन्तयाम् आस कौरव्य किं कृतं सुकृतं भवेत् ॥
तस्याश् चिन्ता समुत्पन्ना वसिष्ठो मय्य् अतीव हि ॥
कृतवान् हि दयां नित्यं तस्य कार्यं हितं मया ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tāṃ kṛśāṃ ca vivarṇāṃ ca dṛṣṭvā cintāsamanvitām ||
uvāca rājan dharmātmā vasiṣṭho dvipadāṃ varaḥ ||
trāhy ātmānaṃ saricchreṣṭhe vaha māṃ śīghragāminī ||
viśvāmitraḥ śaped dhi tvāṃ mā kṛthās tvaṃ vicāraṇām ||
tasya tad vacanaṃ śrutvā kṛpāśīlasya sā sarit ||
cintayām āsa kauravya kiṃ kṛtaṃ sukṛtaṃ bhavet ||
tasyāś cintā samutpannā vasiṣṭho mayy atīva hi ||
kṛtavān hi dayāṃ nityaṃ tasya kāryaṃ hitaṃ mayā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तां कृशां च विवर्णां चtāṃ kṛśāṃ ca vivarṇāṃ caеё, исхудалую и побледневшую
दृष्ट्वा चिन्तासमन्विताम्dṛṣṭvā cintāsamanvitāmувидев, охваченную тревогой
उवाच राजन् धर्मात्माuvāca rājan dharmātmāсказал, о царь, праведный
वसिष्ठः द्विपदां वरःvasiṣṭhaḥ dvipadāṃ varaḥВасиштха, лучший из двуногих
त्राहि आत्मानं सरिच्छ्रेष्ठेtrāhi ātmānaṃ saricchreṣṭhe«спаси себя, о лучшая из рек
वह मां शीघ्रगामिनीvaha māṃ śīghragāminīнеси меня, быстротекущая
विश्वामित्रः शपेत् हि त्वांviśvāmitraḥ śapet hi tvāṃибо Вишвамитра проклянёт тебя
मा कृथाः त्वं विचारणाम्mā kṛthāḥ tvaṃ vicāraṇāmне колеблись ты»
तस्य तत् वचनं श्रुत्वाtasya tat vacanaṃ śrutvāего то слово услышав
कृपाशीलस्य सा सरित्kṛpāśīlasya sā saritсострадательного, та река
चिन्तयाम् आस कौरव्यcintayām āsa kauravyaподумала, о Кауравья
किं कृतं सुकृतं भवेत्kiṃ kṛtaṃ sukṛtaṃ bhavet«что сделанное будет благим»
तस्याः चिन्ता समुत्पन्नाtasyāḥ cintā samutpannāу неё мысль возникла
वसिष्ठः मयि अतीव हिvasiṣṭhaḥ mayi atīva hi«Васиштха ко мне весьма
कृतवान् हि दयां नित्यंkṛtavān hi dayāṃ nityaṃявлял ведь милость всегда
तस्य कार्यं हितं मयाtasya kāryaṃ hitaṃ mayāего благо должно свершить мною»
अनुवाद

Васиштха сказал: «Её, исхудалую и побледневшую, увидев, охваченную тревогой, сказал, о царь, праведный Васиштха, лучший из двуногих: „Спаси себя, о лучшая из рек, неси меня, быстротекущая; ибо Вишвамитра проклянёт тебя — не колеблись ты“. Его то слово услышав, сострадательного, та река подумала, о Кауравья: „Что сделанное будет благим?“ У неё возникла мысль: „Васиштха ко мне весьма являл милость всегда; его благо должно быть свершено мною“».

संस्करण

4ab258f48aa0 · प्रकाशित 20 जून 2026, 4:20:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से