महाभारत
Kṛṣṇa's Counsel; the Breaking of Duryodhana's Thighs9.57.1-4
9691 / 15823
महाभारत · 9.57.1-4
देवनागरी

संजय उवाच
समुदीर्णं ततो दृष्ट्वा संग्रामं कुरुमुख्ययोः ॥
अथाब्रवीद् अर्जुनस् तु वासुदेवं यशस्विनम् ॥
अनयोर् वीरयोर् युद्धे को ज्यायान् भवतो मतः ॥
कस्य वा को गुणो भूयान् एतद् वद जनार्दन ॥
वासुदेव उवाच
उपदेशो ऽनयोस् तुल्यो भीमस् तु बलवत्तरः ॥
कृतयत्नतरस् त्व् एष धार्तराष्ट्रो वृकोदरात् ॥
भीमसेनस् तु धर्मेण युध्यमानो न जेष्यति ॥
अन्यायेन तु युध्यन् वै हन्याद् एष सुयोधनम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

saṃjaya uvāca
samudīrṇaṃ tato dṛṣṭvā saṃgrāmaṃ kurumukhyayoḥ ||
athābravīd arjunas tu vāsudevaṃ yaśasvinam ||
anayor vīrayor yuddhe ko jyāyān bhavato mataḥ ||
kasya vā ko guṇo bhūyān etad vada janārdana ||
vāsudeva uvāca
upadeśo 'nayos tulyo bhīmas tu balavattaraḥ ||
kṛtayatnataras tv eṣa dhārtarāṣṭro vṛkodarāt ||
bhīmasenas tu dharmeṇa yudhyamāno na jeṣyati ||
anyāyena tu yudhyan vai hanyād eṣa suyodhanam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
समुदीर्णं ततः दृष्ट्वाsamudīrṇaṃ tataḥ dṛṣṭvāразгоревшийся затем увидев
संग्रामं कुरुमुख्ययोःsaṃgrāmaṃ kurumukhyayoḥбой двух главных Куру
अथ अब्रवीत् अर्जुनः तुatha abravīt arjunaḥ tuтогда сказал Арджуна
वासुदेवं यशस्विनम्vāsudevaṃ yaśasvinamВасудеве славному
अनयोः वीरयोः युद्धेanayoḥ vīrayoḥ yuddheэтих двух героев в бою
कः ज्यायान् भवतः मतःkaḥ jyāyān bhavataḥ mataḥкто сильнее, по-твоему
कस्य वा कः गुणः भूयान्kasya vā kaḥ guṇaḥ bhūyānили у кого какое достоинство больше
एतत् वद जनार्दनetat vada janārdanaэто скажи, Джанардана
उपदेशः अनयोः तुल्यःupadeśaḥ anayoḥ tulyaḥвыучка их равна
भीमः तु बलवत्तरःbhīmaḥ tu balavattaraḥно Бхима сильнее
कृतयत्नतरः तु एषःkṛtayatnataraḥ tu eṣaḥно более упражнён этот
धार्तराष्ट्रः वृकोदरात्dhārtarāṣṭraḥ vṛkodarātДхартараштра, чем Врикодара
भीमसेनः तु धर्मेणbhīmasenaḥ tu dharmeṇaБхимасена же, по дхарме
युध्यमानः न जेष्यतिyudhyamānaḥ na jeṣyatiсражаясь, не победит
अन्यायेन तु युध्यन् वैanyāyena tu yudhyan vaiнеправдою же сражаясь
हन्यात् एषः सुयोधनम्hanyāt eṣaḥ suyodhanamубьёт этот Суйодхану
अनुवाद

Санджая сказал: «Разгоревшийся затем увидев бой двух главных Куру, тогда сказал Арджуна Васудеве славному: „Этих двух героев в бою кто сильнее, по-твоему? Или у кого какое достоинство больше? Это скажи, Джанардана“». Васудева сказал: «Выучка их равна, но Бхима сильнее; однако более упражнён этот Дхартараштра, чем Врикодара. Бхимасена же, по дхарме сражаясь, не победит; неправдою же сражаясь, убьёт этот Суйодхану».

संस्करण

276a29a2af9e · प्रकाशित 20 जून 2026, 5:40:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से