महाभारत
Kṛṣṇa's Counsel; the Breaking of Duryodhana's Thighs9.57.10-13
9693 / 15823
महाभारत · 9.57.10-13
देवनागरी

कृत्वा हि सुमहत् कर्म हत्वा भीष्ममुखान् कुरून् ॥
जयः प्राप्तो यशश् चाग्र्यं वैरं च प्रतियातितम् ॥
तद् एवं विजयः प्राप्तः पुनः संशयितः कृतः ॥
अबुद्धिर् एषा महती धर्मराजस्य पाण्डव ॥
यद् एकविजये युद्धं पणितं कृतम् ईदृशम् ॥
सुयोधनः कृती वीर एकायनगतस् तथा ॥
अपि चोशनसा गीतः श्रूयते ऽयं पुरातनः ॥
श्लोकस् तत्त्वार्थसहितस् तन् मे निगदतः शृणु ॥
पुनरावर्तमानानां भग्नानां जीवितैषिणाम् ॥
भेतव्यम् अरिशेषाणाम् एकायनगता हि ते ॥

लिप्यंतरण (IAST)

kṛtvā hi sumahat karma hatvā bhīṣmamukhān kurūn ||
jayaḥ prāpto yaśaś cāgryaṃ vairaṃ ca pratiyātitam ||
tad evaṃ vijayaḥ prāptaḥ punaḥ saṃśayitaḥ kṛtaḥ ||
abuddhir eṣā mahatī dharmarājasya pāṇḍava ||
yad ekavijaye yuddhaṃ paṇitaṃ kṛtam īdṛśam ||
suyodhanaḥ kṛtī vīra ekāyanagatas tathā ||
api cośanasā gītaḥ śrūyate 'yaṃ purātanaḥ ||
ślokas tattvārthasahitas tan me nigadataḥ śṛṇu ||
punarāvartamānānāṃ bhagnānāṃ jīvitaiṣiṇām ||
bhetavyam ariśeṣāṇām ekāyanagatā hi te ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कृत्वा हि सुमहत् कर्मkṛtvā hi sumahat karmaсовершив ведь весьма великое дело
हत्वा भीष्ममुखान् कुरून्hatvā bhīṣmamukhān kurūnубив Куру во главе с Бхишмой
जयः प्राप्तः यशः च अग्र्यंjayaḥ prāptaḥ yaśaḥ ca agryaṃпобеда обретена и слава высшая
वैरं च प्रतियातितम्vairaṃ ca pratiyātitamи вражда отплачена
अबुद्धिः एषा महतीabuddhiḥ eṣā mahatīнеразумие это великое
धर्मराजस्य पाण्डवdharmarājasya pāṇḍavaДхармараджи, о Пандава
यत् एकविजये युद्धंyat ekavijaye yuddhaṃчто на одну победу бой
पणितं कृतम् ईदृशम्paṇitaṃ kṛtam īdṛśamпоставлен такой
अपि च उशनसा गीतःapi ca uśanasā gītaḥи Ушанасом пропетый
श्रूयते अयं पुरातनःśrūyate ayaṃ purātanaḥслышится этот древний
श्लोकः तत्त्वार्थसहितःślokaḥ tattvārthasahitaḥстих, с истинным смыслом
तत् मे निगदतः शृणुtat me nigadataḥ śṛṇuего, мною произносимый, слушай
पुनरावर्तमानानांpunarāvartamānānāṃвновь возвращающихся
भग्नानां जीवितैषिणाम्bhagnānāṃ jīvitaiṣiṇāmразбитых, жизни ищущих
भेतव्यम् अरिशेषाणाम्bhetavyam ariśeṣāṇāmдолжно бояться остатков врагов
एकायनगताः हि तेekāyanagatāḥ hi teк единому исходу пришедшие ведь они
अनुवाद

«Совершив ведь весьма великое дело, убив Куру во главе с Бхишмой, победа обретена и слава высшая, и вражда отплачена. Неразумие это великое Дхармараджи, о Пандава, что на одну победу бой поставлен такой — в единоборстве. И Ушанасом (Шукрой) пропетый, слышится этот древний стих, с истинным смыслом; его, мною произносимый, слушай: „Вновь возвращающихся, разбитых, жизни ищущих, должно бояться остатков врагов — ибо к единому исходу пришли они“».

संस्करण

dbb3319fc17e · प्रकाशित 20 जून 2026, 5:40:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से