अनिष्टसंप्रयोगाच् च विप्रयोगात् प्रियस्य च ॥
मनुष्या मानसैर् दुःखैर् युज्यन्ते ये ऽल्पबुद्धयः ॥
नार्थो न धर्मो न सुखं यद् एतद् अनुशोचसि ॥
न च नापैति कार्यार्थात् त्रिवर्गाच् चैव भ्रश्यते ॥
अन्याम् अन्यां धनावस्थां प्राप्य वैशेषिकीं नराः ॥
असंतुष्टाः प्रमुह्यन्ति संतोषं यान्ति पण्डिताः ॥
प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच् छारीरम् औषधैः ॥
एतज् ज्ञानस्य सामर्थ्यं न बालैः समताम् इयात् ॥
शयानं चानुशयति तिष्ठन्तं चानुतिष्ठति ॥
अनुधावति धावन्तं कर्म पूर्वकृतं नरम् ॥
यस्यां यस्याम् अवस्थायां यत् करोति शुभाशुभम् ॥
तस्यां तस्याम् अवस्थायां तत् तत् फलम् उपाश्नुते ॥
aniṣṭasaṃprayogāc ca viprayogāt priyasya ca ||
manuṣyā mānasair duḥkhair yujyante ye 'lpabuddhayaḥ ||
nārtho na dharmo na sukhaṃ yad etad anuśocasi ||
na ca nāpaiti kāryārthāt trivargāc caiva bhraśyate ||
anyām anyāṃ dhanāvasthāṃ prāpya vaiśeṣikīṃ narāḥ ||
asaṃtuṣṭāḥ pramuhyanti saṃtoṣaṃ yānti paṇḍitāḥ ||
prajñayā mānasaṃ duḥkhaṃ hanyāc chārīram auṣadhaiḥ ||
etaj jñānasya sāmarthyaṃ na bālaiḥ samatām iyāt ||
śayānaṃ cānuśayati tiṣṭhantaṃ cānutiṣṭhati ||
anudhāvati dhāvantaṃ karma pūrvakṛtaṃ naram ||
yasyāṃ yasyām avasthāyāṃ yat karoti śubhāśubham ||
tasyāṃ tasyām avasthāyāṃ tat tat phalam upāśnute ||
«Люди малого разума соединяются с душевными страданиями из-за встречи с нежеланным и разлуки с дорогим. То, что ты оплакиваешь, не приносит ни пользы, ни дхармы, ни счастья; оно не помогает делу и лишает человека трёх целей жизни. Получая одно за другим разные состояния богатства и особые преимущества, недовольные люди впадают в заблуждение, а мудрые приходят к удовлетворённости. Душевное страдание надо уничтожать мудростью, телесное — лекарствами. Такова сила знания; не становись равным глупцам. Прошлая карма следует за человеком: за лежащим она лежит, за стоящим стоит, за бегущим бежит. В каком бы состоянии человек ни совершал добро или зло, в том же состоянии он и вкушает соответствующий плод».
90912e078043 · प्रकाशित 20 जून 2026, 1:30:37 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Глава завершается законом ответственности: не случайность, а карма сопровождает человека во всех положениях. Поэтому знание должно стать лекарством ума, а не украшением памяти.