ब्राह्मणस्यापि चेद् राजन् क्षत्रधर्मेण तिष्ठतः ॥
प्रशस्तं जीवितं लोके क्षत्रं हि ब्रह्मसंस्थितम् ॥
न त्यागो न पुनर् याच्ञा न तपो मनुजेश्वर ॥
क्षत्रियस्य विधीयन्ते न परस्वोपजीवनम् ॥
स भवान् सर्वधर्मज्ञः सर्वात्मा भरतर्षभ ॥
राजा मनीषी निपुणो लोके दृष्टपरावरः ॥
त्यक्त्वा संतापजं शोकं दंशितो भव कर्मणि ॥
क्षत्रियस्य विशेषेण हृदयं वज्रसंहतम् ॥
जित्वारीन् क्षत्रधर्मेण प्राप्य राज्यम् अकण्टकम् ॥
विजितात्मा मनुष्येन्द्र यज्ञदानपरो भव ॥
brāhmaṇasyāpi ced rājan kṣatradharmeṇa tiṣṭhataḥ ||
praśastaṃ jīvitaṃ loke kṣatraṃ hi brahmasaṃsthitam ||
na tyāgo na punar yācñā na tapo manujeśvara ||
kṣatriyasya vidhīyante na parasvopajīvanam ||
sa bhavān sarvadharmajñaḥ sarvātmā bharatarṣabha ||
rājā manīṣī nipuṇo loke dṛṣṭaparāvaraḥ ||
tyaktvā saṃtāpajaṃ śokaṃ daṃśito bhava karmaṇi ||
kṣatriyasya viśeṣeṇa hṛdayaṃ vajrasaṃhatam ||
jitvārīn kṣatradharmeṇa prāpya rājyam akaṇṭakam ||
vijitātmā manuṣyendra yajñadānaparo bhava ||
«Даже жизнь брахмана, если он стоит в кшатрийской дхарме, признаётся похвальной в мире, о царь, ибо кшатрийская сила утверждена в Брахмане. Для кшатрия, о владыка людей, не предписаны ни отречение, ни просьба милостыни, ни тапас, ни жизнь за счёт чужого имущества. Ты же знаешь все дхармы, о бык Бхаратов; ты царь, мудрец, искусный человек, видящий в мире высшее и низшее. Оставь скорбь, рождённую страданием, и будь готов к действию. Сердце кшатрия особенно должно быть твёрдым, словно молния. Победив врагов по кшатрийской дхарме и получив царство без препятствий, обуздай себя, о владыка людей, и будь предан жертвам и дарам».
94b31aa54d66 · प्रकाशित 20 जून 2026, 3:47:17 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Арджуна переводит разговор из области личного чувства в область служения. Для царя самообладание выражается не в уходе от мира, а в способности действовать без слабости и затем направлять победу на жертву и дарение.