Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Vyasa Teaches Yudhishthira about Time and Expiation (Vyasa Teaches Yudhishthira About Time and Atonement)12.34.13-18
10115 / 15823
महाभारत · 12.34.13-18
॥
देवनागरी

इदं च श्रूयते पार्थ युद्धे देवासुरे पुरा ॥
असुरा भ्रातरो ज्येष्ठा देवाश् चापि यवीयसः ॥
तेषाम् अपि श्रीनिमित्तं महान् आसीत् समुच्छ्रयः ॥
युद्धं वर्षसहस्राणि द्वात्रिंशद् अभवत् किल ॥
एकार्णवां महीं कृत्वा रुधिरेण परिप्लुताम् ॥
जघ्नुर् दैत्यांस् तदा देवास् त्रिदिवं चैव लेभिरे ॥
तथैव पृथिवीं लब्ध्वा ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥
संश्रिता दानवानां वै साह्यार्थे दर्पमोहिताः ॥
शालावृका इति ख्यातास् त्रिषु लोकेषु भारत ॥
अष्टाशीतिसहस्राणि ते चापि विबुधैर् हताः ॥
धर्मव्युच्छित्तिम् इच्छन्तो ये ऽधर्मस्य प्रवर्तकाः ॥
हन्तव्यास् ते दुरात्मानो देवैर् दैत्या इवोल्बणाः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

idaṃ ca śrūyate pārtha yuddhe devāsure purā ||
asurā bhrātaro jyeṣṭhā devāś cāpi yavīyasaḥ ||
teṣām api śrīnimittaṃ mahān āsīt samucchrayaḥ ||
yuddhaṃ varṣasahasrāṇi dvātriṃśad abhavat kila ||
ekārṇavāṃ mahīṃ kṛtvā rudhireṇa pariplutām ||
jaghnur daityāṃs tadā devās tridivaṃ caiva lebhire ||
tathaiva pṛthivīṃ labdhvā brāhmaṇā vedapāragāḥ ||
saṃśritā dānavānāṃ vai sāhyārthe darpamohitāḥ ||
śālāvṛkā iti khyātās triṣu lokeṣu bhārata ||
aṣṭāśītisahasrāṇi te cāpi vibudhair hatāḥ ||
dharmavyucchittim icchanto ye 'dharmasya pravartakāḥ ||
hantavyās te durātmāno devair daityā ivolbaṇāḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
इदम् च श्रूयते पार्थidam ca śrūyate pārthaи это слышится, Партха; об этом передают
युद्धे देव असुरे पुराyuddhe deva asure purāв древней войне богов и асуров; в прежней битве
असुराः भ्रातरः ज्येष्ठाःasurāḥ bhrātaraḥ jyeṣṭhāḥасуры были старшие братья; старшие братья асуры
देवाः च अपि यवीयसःdevāḥ ca api yavīyasaḥа боги младшие; боги же младшие
तेषाम् अपि श्री निमित्तम्teṣām api śrī nimittamи у них из-за власти; ради процветания
महान् आसीत् समुच्छ्रयःmahān āsīt samucchrayaḥбыло великое возвышение; возник большой раздор
युद्धम् वर्ष सहस्राणिyuddham varṣa sahasrāṇiвойна тысячи лет; битва в течение тысячелетий
द्वात्रिंशत् अभवत् किलdvātriṃśat abhavat kilaтридцать две была, говорят; длилась тридцать две тысячи
एक अर्णवाम् महीम् कृत्वाeka arṇavām mahīm kṛtvāсделав землю одним морем; превратив землю в единый океан
रुधिरेण परिप्लुताम्rudhireṇa pariplutāmкровью залитую; затопленную кровью
जघ्नुः दैत्यान् तदा देवाःjaghnuḥ daityān tadā devāḥубили дайтьев тогда боги; тогда боги сразили асуров
त्रिदिवम् च एव लेभिरेtridivam ca eva lebhireи небо получили; и обрели небесное царство
तथा एव पृथिवीम् लब्ध्वाtathā eva pṛthivīm labdhvāтак же землю получив; так же овладев землёй
ब्राह्मणा वेद पारगाःbrāhmaṇā veda pāragāḥбрахманы, знатоки Вед; перешедшие предел Вед
संश्रिता दानवानाम् वैsaṃśritā dānavānām vaiприбегшие к данавам; ставшие на сторону данавов
साह्य अर्थे दर्प मोहिताःsāhya arthe darpa mohitāḥради помощи, ослеплённые гордостью; из гордости помогая
शालावृकाः इति ख्याताःśālāvṛkāḥ iti khyātāḥкак Шалаврики известные; называемые Шалавриками
त्रिषु लोकेषु भारतtriṣu lokeṣu bhārataв трёх мирах, Бхарата; во всех трёх мирах
अष्टाशीति सहस्राणिaṣṭāśīti sahasrāṇiвосемьдесят восемь тысяч; в числе восьмидесяти восьми тысяч
ते च अपि विबुधैः हताःte ca api vibudhaiḥ hatāḥи они также богами убиты; и те были сражены богами
धर्म व्युच्छित्तिम् इच्छन्तःdharma vyucchittim icchantaḥжелающие уничтожения дхармы; стремившиеся пресечь закон
ये अधर्मस्य प्रवर्तकाःye adharmasya pravartakāḥкоторые являются зачинателями адхармы; распространители беззакония
हन्तव्याः ते दुरात्मानःhantavyāḥ te durātmānaḥони должны быть убиты, злодушные; таких дурных надо поражать
देवैः दैत्याः इव उल्बणाःdevaiḥ daityāḥ iva ulbaṇāḥбогами, как свирепые дайтьи; подобно страшным асурам
अनुवाद

«И вот что передают, Партха, о древней войне богов и асуров: асуры были старшими братьями, а боги младшими. Между ними также возник великий подъём и раздор ради власти; война, говорят, длилась тридцать две тысячи лет. Сделав землю единым океаном, залитым кровью, боги тогда сразили дайтьев и обрели небесное царство. Так же, получив землю, брахманы, знатоки Вед, ослеплённые гордостью, стали на сторону данавов ради помощи им. Они были известны в трёх мирах, о Бхарата, как Шалаврики; восемьдесят восемь тысяч их также были убиты богами. Те злодушные, кто желает уничтожить дхарму и распространяет адхарму, должны быть сражены богами, как свирепые дайтьи».

संस्करण

820ba4023be5 · प्रकाशित 20 जून 2026, 4:35:05 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.34.7-12

श्लोक बदलें इन कुंजियों से