मरुद्भिः सह जित्वारीन् मघवान् पाकशासनः ॥
एकैकं क्रतुम् आहृत्य शतकृत्वः शतक्रतुः ॥
पूतपाप्मा जितस्वर्गो लोकान् प्राप्य सुखोदयान् ॥
मरुद्गणवृतः शक्रः शुशुभे भासयन् दिशः ॥
स्वर्गलोके महीयन्तम् अप्सरोभिः शचीपतिम् ॥
ऋषयः पर्युपासन्ते देवाश् च विबुधेश्वरम् ॥
सो ऽयं त्वम् इह संक्रान्तो विक्रमेण वसुंधराम् ॥
निर्जिताश् च महीपाला विक्रमेण त्वयानघ ॥
तेषां पुराणि राष्ट्राणि गत्वा राजन् सुहृद्वृतः ॥
भ्रातॄन् पुत्रांश् च पौत्रांश् च स्वे स्वे राज्ये ऽभिषेचय ॥
बालान् अपि च गर्भस्थान् सान्त्वानि समुदाचरन् ॥
रञ्जयन् प्रकृतीः सर्वाः परिपाहि वसुंधराम् ॥
कुमारो नास्ति येषां च कन्यास् तत्राभिषेचय ॥
कामाशयो हि स्त्रीवर्गः शोकम् एवं प्रहास्यति ॥
एवम् आश्वासनं कृत्वा सर्वराष्ट्रेषु भारत ॥
यजस्व वाजिमेधेन यथेन्द्रो विजयी पुरा ॥
अशोच्यास् ते महात्मानः क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥
स्वकर्मभिर् गता नाशं कृतान्तबलमोहिताः ॥
अवाप्तः क्षत्रधर्मस् ते राज्यं प्राप्तम् अकल्मषम् ॥
चरस्व धर्मं कौन्तेय श्रेयान् यः प्रेत्य भाविकः ॥
marudbhiḥ saha jitvārīn maghavān pākaśāsanaḥ ||
ekaikaṃ kratum āhṛtya śatakṛtvaḥ śatakratuḥ ||
pūtapāpmā jitasvargo lokān prāpya sukhodayān ||
marudgaṇavṛtaḥ śakraḥ śuśubhe bhāsayan diśaḥ ||
svargaloke mahīyantam apsarobhiḥ śacīpatim ||
ṛṣayaḥ paryupāsante devāś ca vibudheśvaram ||
so 'yaṃ tvam iha saṃkrānto vikrameṇa vasuṃdharām ||
nirjitāś ca mahīpālā vikrameṇa tvayānagha ||
teṣāṃ purāṇi rāṣṭrāṇi gatvā rājan suhṛdvṛtaḥ ||
bhrātṝn putrāṃś ca pautrāṃś ca sve sve rājye 'bhiṣecaya ||
bālān api ca garbhasthān sāntvāni samudācaran ||
rañjayan prakṛtīḥ sarvāḥ paripāhi vasuṃdharām ||
kumāro nāsti yeṣāṃ ca kanyās tatrābhiṣecaya ||
kāmāśayo hi strīvargaḥ śokam evaṃ prahāsyati ||
evam āśvāsanaṃ kṛtvā sarvarāṣṭreṣu bhārata ||
yajasva vājimedhena yathendro vijayī purā ||
aśocyās te mahātmānaḥ kṣatriyāḥ kṣatriyarṣabha ||
svakarmabhir gatā nāśaṃ kṛtāntabalamohitāḥ ||
avāptaḥ kṣatradharmas te rājyaṃ prāptam akalmaṣam ||
carasva dharmaṃ kaunteya śreyān yaḥ pretya bhāvikaḥ ||
«Магхаван, наказатель Паки, победив врагов вместе с Марутами, совершал жертвы одну за другой; Шатакрату сделал это сто раз. Очищенный от греха и завоевавший небо, Шакра достиг миров, где рождается счастье, и, окружённый сонмом Марутов, сиял, озаряя стороны света. В небесном мире риши и боги почитают владыку Шачи, повелителя бессмертных, прославляемого апсарами. Так и ты теперь подвигом овладел землёй; цари были побеждены твоей доблестью, безгрешный. Пойди, царь, в их города и царства, окружённый близкими, и помажь братьев, сыновей и внуков каждого в их собственных царствах. Даже младенцев и тех, кто ещё в утробе, поддерживай ласковыми словами; радуя всех подданных, защищай землю. Там, где нет мальчика-наследника, помажь дочерей: так женщины, имеющие надежды в сердце, оставят скорбь. Утешив так все царства, о Бхарата, соверши конскую жертву, как прежде победоносный Индра. О тех великодушных кшатриях, о лучший кшатриев, не надо скорбеть: они погибли из-за собственных дел, ослеплённые силой смерти. Твой кшатрийский долг исполнен, царство обретено без скверны; живи по дхарме, Каунтея, той, что ведёт к высшему благу после смерти».
2e189363dfba · प्रकाशित 20 जून 2026, 4:35:05 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Совет Вьясы не ограничивается ритуалом. Юдхиштхира должен восстановить преемственность царств, утешить семьи погибших, поставить наследников и затем очистить себя жертвой: царская дхарма здесь соединяет управление, сострадание и духовное очищение.