मनस् त्व् अपहृतं बुद्धिम् इन्द्रियार्थनिदर्शनम् ॥
न समक्षं गुणावेक्षि निर्गुणस्य निदर्शनम् ॥
सर्वाण्य् एतानि संवार्य द्वाराणि मनसि स्थितः ॥
मनस्य् एकाग्रतां कृत्वा तत् परं प्रतिपद्यते ॥
यथा महान्ति भूतानि निवर्तन्ते गुणक्षये ॥
तथेन्द्रियाण्य् उपादाय बुद्धिर् मनसि वर्तते ॥
यदा मनसि सा बुद्धिर् वर्तते ऽन्तरचारिणी ॥
व्यवसायगुणोपेता तदा संपद्यते मनः ॥
गुणवद्भिर् गुणोपेतं यदा ध्यानगुणं मनः ॥
तदा सर्वगुणान् हित्वा निर्गुणं प्रतिपद्यते ॥
manas tv apahṛtaṃ buddhim indriyārthanidarśanam ||
na samakṣaṃ guṇāvekṣi nirguṇasya nidarśanam ||
sarvāṇy etāni saṃvārya dvārāṇi manasi sthitaḥ ||
manasy ekāgratāṃ kṛtvā tat paraṃ pratipadyate ||
yathā mahānti bhūtāni nivartante guṇakṣaye ||
tathendriyāṇy upādāya buddhir manasi vartate ||
yadā manasi sā buddhir vartate 'ntaracāriṇī ||
vyavasāyaguṇopetā tadā saṃpadyate manaḥ ||
guṇavadbhir guṇopetaṃ yadā dhyānaguṇaṃ manaḥ ||
tadā sarvaguṇān hitvā nirguṇaṃ pratipadyate ||
«Ум, увлекая буддхи к показу предметов чувств, не даёт перед глазами прямого указания на безгуное, когда буддхи смотрит на гуны. Закрыв все эти врата, пребывая в уме и сделав ум однонаправленным, человек достигает того высшего. Как великие элементы возвращаются при исчезновении гун, так буддхи, собрав чувства, пребывает в уме. Когда эта буддхи, движущаяся внутрь и наделённая решимостью, пребывает в уме, тогда ум собирается. И когда ум, связанный с гунами, получает качество созерцания, тогда, оставив все гуны, он достигает безгуного».
be6f1da89968 · प्रकाशित 21 जून 2026, 12:34:01 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Чувственные врата не уничтожаются, а сворачиваются внутрь. Сосредоточенный ум становится местом, где буддхи перестаёт служить объектам и направляется к тому, что выше гун.