जरया हि परीतस्य मृत्युना वा विनाशिना ॥
दुर्बलं दुर्बलं पूर्वं गृहस्येव विनश्यति ॥
इन्द्रियाणि मनो वायुः शोणितं मांसम् अस्थि च ॥
आनुपूर्व्या विनश्यन्ति स्वं धातुम् उपयान्ति च ॥
लोकयात्राविधानं च दानधर्मफलागमः ॥
यदर्थं वेदशब्दाश् च व्यवहाराश् च लौकिकाः ॥
इति सम्यङ् मनस्य् एते बहवः सन्ति हेतवः ॥
एतद् अस्तीदम् अस्तीति न किं चित् प्रतिपद्यते ॥
तेषां विमृशताम् एवं तत् तत् समभिधावताम् ॥
क्व चिन् निविशते बुद्धिस् तत्र जीर्यति वृक्षवत् ॥
एवम् अर्थैर् अनर्थैश् च दुःखिताः सर्वजन्तवः ॥
आगमैर् अपकृष्यन्ते हस्तिपैर् हस्तिनो यथा ॥
jarayā hi parītasya mṛtyunā vā vināśinā ||
durbalaṃ durbalaṃ pūrvaṃ gṛhasyeva vinaśyati ||
indriyāṇi mano vāyuḥ śoṇitaṃ māṃsam asthi ca ||
ānupūrvyā vinaśyanti svaṃ dhātum upayānti ca ||
lokayātrāvidhānaṃ ca dānadharmaphalāgamaḥ ||
yadarthaṃ vedaśabdāś ca vyavahārāś ca laukikāḥ ||
iti samyaṅ manasy ete bahavaḥ santi hetavaḥ ||
etad astīdam astīti na kiṃ cit pratipadyate ||
teṣāṃ vimṛśatām evaṃ tat tat samabhidhāvatām ||
kva cin niviśate buddhis tatra jīryati vṛkṣavat ||
evam arthair anarthaiś ca duḥkhitāḥ sarvajantavaḥ ||
āgamair apakṛṣyante hastipair hastino yathā ||
«У того, кто охвачен старостью или разрушительной смертью, сначала разрушается слабое за слабым, как ветхие части дома. Чувства, ум, дыхание, кровь, мясо и кости последовательно распадаются и уходят к своим стихиям. Есть установление хода мира, предания о плоде дара и дхармы, ведийские слова и мирские обычаи; ради них в уме возникает множество доводов. Но, утверждая: “это есть, это есть”, человек не достигает окончательной определённости. У тех, кто так размышляет и устремляется то к одному, то к другому, разум где-нибудь останавливается и там стареет, как дерево. Так все существа страдают от желанных предметов и от бед; предания увлекают их прочь, как погонщики уводят слонов».
f240ae4058c4 · प्रकाशित 21 जून 2026, 1:16:31 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Даже правильные слова могут стать опорой привязанности, если разум в них застывает. Шастра должна вести к различению и освобождению, а не к старению ума внутри очередной позиции.