महाभारत · 12.243.10-11
॥
देवनागरी
वेदस्योपनिषत् सत्यं सत्यस्योपनिषद् दमः ॥
दमस्योपनिषद् दानं दानस्योपनिषत् तपः ॥
तपसोपनिषत् त्यागस् त्यागस्योपनिषत् सुखम् ॥
सुखस्योपनिषत् स्वर्गः स्वर्गस्योपनिषच् छमः ॥
लिप्यंतरण (IAST)
vedasyopaniṣat satyaṃ satyasyopaniṣad damaḥ ||
damasyopaniṣad dānaṃ dānasyopaniṣat tapaḥ ||
tapasopaniṣat tyāgas tyāgasyopaniṣat sukham ||
sukhasyopaniṣat svargaḥ svargasyopaniṣac chamaḥ ||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
वेदस्य उपनिषत् सत्यम्vedasya upaniṣat satyamтайная основа Веды — истина; суть Веды есть истина
सत्यस्य उपनिषत् दमःsatyasya upaniṣat damaḥтайная основа истины — самообуздание; суть истины есть дамa
दमस्य उपनिषत् दानम्damasya upaniṣat dānamтайная основа самообуздания — дарение; суть дамы есть дар
दानस्य उपनिषत् तपःdānasya upaniṣat tapaḥтайная основа дарения — тапас; суть дара есть аскеза
तपसः उपनिषत् त्यागःtapasaḥ upaniṣat tyāgaḥтайная основа тапаса — отречение; суть аскезы есть отказ
त्यागस्य उपनिषत् सुखम्tyāgasya upaniṣat sukhamтайная основа отречения — счастье; суть отречения есть покой
सुखस्य उपनिषत् स्वर्गःsukhasya upaniṣat svargaḥтайная основа счастья — небо; суть счастья есть высший мир
स्वर्गस्य उपनिषत् शमःsvargasya upaniṣat śamaḥтайная основа неба — умиротворение; суть небесного состояния есть шамa
अनुवाद
«Сокровенная суть Веды — истина; суть истины — самообуздание; суть самообуздания — дарение; суть дарения — тапас; суть тапаса — отречение; суть отречения — счастье; суть счастья — небесное состояние; а суть небесного состояния — умиротворение».
संस्करण
ddfd22e5767f · प्रकाशित 21 जून 2026, 3:57:04 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Цепочка ведёт от священного знания к внутреннему покою. Веды раскрываются не накоплением сведений, а истиной, обузданием, щедростью, тапасом и отречением, которые завершаются шама — умиротворённостью сердца.