Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Yājñavalkya Distinguishes Avyakta and Puruṣa12.303.18-21
11438 / 15823
महाभारत · 12.303.18-21
॥
देवनागरी

एतेषां सह संवासं विवासं चैव नित्यशः ॥
यथा तथैनं पश्यन्ति न नित्यं प्राकृता जनाः ॥
ये त्व् अन्यथैव पश्यन्ति न सम्यक् तेषु दर्शनम् ॥
ते व्यक्तं निरयं घोरं प्रविशन्ति पुनः पुनः ॥
सांख्यदर्शनम् एतत् ते परिसंख्यातम् उत्तमम् ॥
एवं हि परिसंख्याय सांख्याः केवलतां गताः ॥
ये त्व् अन्ये तत्त्वकुशलास् तेषाम् एतन् निदर्शनम् ॥
अतः परं प्रवक्ष्यामि योगानाम् अपि दर्शनम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

eteṣāṃ saha saṃvāsaṃ vivāsaṃ caiva nityaśaḥ ||
yathā tathainaṃ paśyanti na nityaṃ prākṛtā janāḥ ||
ye tv anyathaiva paśyanti na samyak teṣu darśanam ||
te vyaktaṃ nirayaṃ ghoraṃ praviśanti punaḥ punaḥ ||
sāṃkhyadarśanam etat te parisaṃkhyātam uttamam ||
evaṃ hi parisaṃkhyāya sāṃkhyāḥ kevalatāṃ gatāḥ ||
ye tv anye tattvakuśalās teṣām etan nidarśanam ||
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi yogānām api darśanam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एतेषाम् सह संवासम्eteṣām saha saṃvāsamих совместное пребывание; сожительство
विवासम् च एव नित्यशःvivāsam ca eva nityaśaḥи раздельное пребывание также всегда; расхождение
यथा तथा एनम् पश्यन्तिyathā tathā enam paśyantiкак так его видят; правильно
न नित्यम् प्राकृताः जनाःna nityam prākṛtāḥ janāḥне всегда природные люди; обычные
ये तु अन्यथा एव पश्यन्तिye tu anyathā eva paśyantiте же, кто иначе видят; понимают
न सम्यक् तेषु दर्शनम्na samyak teṣu darśanamу них видение не правильное; неполное
ते व्यक्तम् निरयम् घोरम्te vyaktam nirayam ghoramони явно в страшный ад; нараку
प्रविशन्ति पुनः पुनःpraviśanti punaḥ punaḥвходят снова и снова; многократно
सांख्य दर्शनम् एतत् तेsāṃkhya darśanam etat teэто учение санкхьи тебе; видение
परिसंख्यातम् उत्तमम्parisaṃkhyātam uttamamполностью перечислено, высшее; изложено
एवम् हि परिसंख्यायevam hi parisaṃkhyāyaтак ведь полностью исчислив; различив
सांख्याः केवलताम् गताःsāṃkhyāḥ kevalatām gatāḥсанкхьяики достигли обособленности; кайвальи
ये तु अन्ये तत्त्व कुशलाःye tu anye tattva kuśalāḥте же другие, искусные в таттвах; знатоки
तेषाम् एतत् निदर्शनम्teṣām etat nidarśanamдля них это указание; пример
अतः परम् प्रवक्ष्यामिataḥ param pravakṣyāmiпосле этого я изложу; расскажу
योगानाम् अपि दर्शनम्yogānām api darśanamи учение йогов; видение йоги
अनुवाद

«Обычные люди не всегда видят правильно их совместное пребывание и постоянную раздельность. Те же, кто видит иначе, не имеют правильного видения; они явно снова и снова входят в страшный ад. Так я полностью изложил тебе высшее учение санкхьи. Именно так, полностью различив начала, санкхьяики достигли обособленности. Для других, искусных в таттвах, это служит указанием. После этого я изложу также учение йогов».

संस्करण

f0de60ecbc60 · प्रकाशित 21 जून 2026, 3:41:31 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.303.12-17

श्लोक बदलें इन कुंजियों से