रुद्रप्रधानान् अपरान् विद्धि योगान् परंतप ॥
तेनैव चाथ देहेन विचरन्ति दिशो दश ॥
यावद् धि प्रलयस् तात सूक्ष्मेणाष्टगुणेन वै ॥
योगेन लोकान् विचरन् सुखं संन्यस्य चानघ ॥
वेदेषु चाष्टगुणितं योगम् आहुर् मनीषिणः ॥
सूक्ष्मम् अष्टगुणं प्राहुर् नेतरं नृपसत्तम ॥
द्विगुणं योगकृत्यं तु योगानां प्राहुर् उत्तमम् ॥
सगुणं निर्गुणं चैव यथाशास्त्रनिदर्शनम् ॥
धारणा चैव मनसः प्राणायामश् च पार्थिव ॥
प्राणायामो हि सगुणो निर्गुणं धारणं मनः ॥
rudrapradhānān aparān viddhi yogān paraṃtapa ||
tenaiva cātha dehena vicaranti diśo daśa ||
yāvad dhi pralayas tāta sūkṣmeṇāṣṭaguṇena vai ||
yogena lokān vicaran sukhaṃ saṃnyasya cānagha ||
vedeṣu cāṣṭaguṇitaṃ yogam āhur manīṣiṇaḥ ||
sūkṣmam aṣṭaguṇaṃ prāhur netaraṃ nṛpasattama ||
dviguṇaṃ yogakṛtyaṃ tu yogānāṃ prāhur uttamam ||
saguṇaṃ nirguṇaṃ caiva yathāśāstranidarśanam ||
dhāraṇā caiva manasaḥ prāṇāyāmaś ca pārthiva ||
prāṇāyāmo hi saguṇo nirguṇaṃ dhāraṇaṃ manaḥ ||
«Знай, о сокрушитель врагов, и другие йоги, у которых главным является Рудра: тем же телом они странствуют по десяти сторонам. До самой пралайи, о дорогой, йог с тонким восьмикачественным состоянием странствует по мирам, оставив привязанность к счастью, о безгрешный. В Ведах мудрые называют йогу восьмикратной, тонкой и восьмикачественной, а не иной, о лучший царей. Двоякое дело йоги называют высшим среди йог: с качествами и без качеств, согласно указанию шастры. Это удержание ума и пранаяма, о царь: пранаяма относится к сагуне, а удержанный ум — к ниргуне».
6cae2c8a1c1b · प्रकाशित 21 जून 2026, 4:36:55 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Йога описана как дисциплина, работающая и с тонкими способностями, и с высшей сосредоточенностью. Пранаяма очищает и упорядочивает жизненную силу, а дхарана ведёт ум к бескачественному основанию.