जनमेजय उवाच
अहो ह्य् एकान्तिनः सर्वान् प्रीणाति भगवान् हरिः ॥
विधिप्रयुक्तां पूजां च गृह्णाति भगवान् स्वयम् ॥
ये तु दग्धेन्धना लोके पुण्यपापविवर्जिताः ॥
तेषां त्वयाभिनिर्दिष्टा पारंपर्यागता गतिः ॥
चतुर्थ्यां चैव ते गत्यां गच्छन्ति पुरुषोत्तमम् ॥
एकान्तिनस् तु पुरुषा गच्छन्ति परमं पदम् ॥
नूनम् एकान्तधर्मो ऽयं श्रेष्ठो नारायणप्रियः ॥
अगत्वा गतयस् तिस्रो यद् गच्छन्त्य् अव्ययं हरिम् ॥
सहोपनिषदान् वेदान् ये विप्राः सम्यग् आस्थिताः ॥
पठन्ति विधिम् आस्थाय ये चापि यतिधर्मिणः ॥
तेभ्यो विशिष्टां जानामि गतिम् एकान्तिनां नृणाम् ॥
केनैष धर्मः कथितो देवेन ऋषिणापि वा ॥
एकान्तिनां च का चर्या कदा चोत्पादिता विभो ॥
एतन् मे संशयं छिन्धि परं कौतूहलं हि मे ॥
वैशंपायन उवाच
समुपोढेष्व् अनीकेषु कुरुपाण्डवयोर् मृधे ॥
अर्जुने विमनस्के च गीता भगवता स्वयम् ॥
आगतिश् च गतिश् चैव पूर्वं ते कथिता मया ॥
गहनो ह्य् एष धर्मो वै दुर्विज्ञेयो ऽकृतात्मभिः ॥
संमितः सामवेदेन पुरैवादियुगे कृतः ॥
धार्यते स्वयम् ईशेन राजन् नारायणेन ह ॥
एतम् अर्थं महाराज पृष्टः पार्थेन नारदः ॥
ऋषिमध्ये महाभागः शृण्वतोः कृष्णभीष्मयोः ॥
गुरुणा च ममाप्य् एष कथितो नृपसत्तम ॥
यथा तु कथितस् तत्र नारदेन तथा शृणु ॥
janamejaya uvāca
aho hy ekāntinaḥ sarvān prīṇāti bhagavān hariḥ ||
vidhiprayuktāṃ pūjāṃ ca gṛhṇāti bhagavān svayam ||
ye tu dagdhendhanā loke puṇyapāpavivarjitāḥ ||
teṣāṃ tvayābhinirdiṣṭā pāraṃparyāgatā gatiḥ ||
caturthyāṃ caiva te gatyāṃ gacchanti puruṣottamam ||
ekāntinas tu puruṣā gacchanti paramaṃ padam ||
nūnam ekāntadharmo 'yaṃ śreṣṭho nārāyaṇapriyaḥ ||
agatvā gatayas tisro yad gacchanty avyayaṃ harim ||
sahopaniṣadān vedān ye viprāḥ samyag āsthitāḥ ||
paṭhanti vidhim āsthāya ye cāpi yatidharmiṇaḥ ||
tebhyo viśiṣṭāṃ jānāmi gatim ekāntināṃ nṛṇām ||
kenaiṣa dharmaḥ kathito devena ṛṣiṇāpi vā ||
ekāntināṃ ca kā caryā kadā cotpāditā vibho ||
etan me saṃśayaṃ chindhi paraṃ kautūhalaṃ hi me ||
vaiśaṃpāyana uvāca
samupoḍheṣv anīkeṣu kurupāṇḍavayor mṛdhe ||
arjune vimanaske ca gītā bhagavatā svayam ||
āgatiś ca gatiś caiva pūrvaṃ te kathitā mayā ||
gahano hy eṣa dharmo vai durvijñeyo 'kṛtātmabhiḥ ||
saṃmitaḥ sāmavedena puraivādiyuge kṛtaḥ ||
dhāryate svayam īśena rājan nārāyaṇena ha ||
etam arthaṃ mahārāja pṛṣṭaḥ pārthena nāradaḥ ||
ṛṣimadhye mahābhāgaḥ śṛṇvatoḥ kṛṣṇabhīṣmayoḥ ||
guruṇā ca mamāpy eṣa kathito nṛpasattama ||
yathā tu kathitas tatra nāradena tathā śṛṇu ||
Джанамеджая сказал: «О, Бхагаван Хари радует всех эка́нтинов и Сам принимает поклонение, совершённое по правилу. Ты уже рассказал о тех, у кого сожжено топливо кармы, кто лишён заслуги и греха, и об их цели, пришедшей по преемству. На четвёртом пути они идут к Пурушоттаме; люди-экантины идут к высшей обители. Несомненно, эта эка́нта-дхарма лучшая и дорогая Нараяне, ведь, не проходя три другие цели, они идут к непреходящему Хари. Брахманы, правильно утверждённые в Ведах с упанишадами и читающие их по правилу, а также люди дхармы яти, высоки; но цель эка́нтинов я считаю ещё более особой. Кем эта дхарма была рассказана - богом или риши? Какова практика эка́нтинов и когда она возникла? Рассей это моё сомнение, владыка, ведь у меня великое любопытство». Вайшампаяна сказал: «Когда войска Куру и Пандавов были сведены для битвы и Арджуна был подавлен духом, Сам Бхагаван пропел Гиту. Приход и уход уже были прежде рассказаны мной. Эта дхарма глубока и труднопостижима для необуздавших себя. Она была создана ещё в начальной юге, соразмерна Самаведе и хранится Самим Владыкой Нараяной. Об этом смысле, великий царь, Арджуна спросил благословенного Нараду среди риши, когда слушали Кришна и Бхишма. Мой учитель тоже рассказал мне эту дхарму; слушай её так, как там изложил Нарада».
541386b2cff9 · प्रकाशित 21 जून 2026, 8:58:30 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Джанамеджая сразу отличает эка́нта-дхарму от обычного ведийского благочестия: она ведёт не к промежуточным плодам, а прямо к Пурушоттаме. Ответ связывает её с Гитой и с Нараяной как хранителем этой дхармы.