Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Ṛcīka and Satyavatī; the Birth of Viśvāmitra's Brahminhood13.4.1-6
11741 / 15823
महाभारत · 13.4.1-6
॥
देवनागरी

भीष्म उवाच
श्रूयतां पार्थ तत्त्वेन विश्वामित्रो यथा पुरा ॥
ब्राह्मणत्वं गतस् तात ब्रह्मर्षित्वं तथैव च ॥
भरतस्यान्वये चैवाजमीढो नाम पार्थिवः ॥
बभूव भरतश्रेष्ठ यज्वा धर्मभृतां वरः ॥
तस्य पुत्रो महान् आसीज् जह्नुर् नाम नरेश्वरः ॥
दुहितृत्वम् अनुप्राप्ता गङ्गा यस्य महात्मनः ॥
तस्यात्मजस् तुल्यगुणः सिन्धुद्वीपो महायशाः ॥
सिन्धुद्वीपाच् च राजर्षिर् बलाकाश्वो महाबलः ॥
वल्लभस् तस्य तनयः साक्षाद् धर्म इवापरः ॥
कुशिकस् तस्य तनयः सहस्राक्षसमद्युतिः ॥
कुशिकस्यात्मजः श्रीमान् गाधिर् नाम जनेश्वरः ॥
अपुत्रः स महाबाहुर् वनवासम् उदावसत् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

bhīṣma uvāca
śrūyatāṃ pārtha tattvena viśvāmitro yathā purā ||
brāhmaṇatvaṃ gatas tāta brahmarṣitvaṃ tathaiva ca ||
bharatasyānvaye caivājamīḍho nāma pārthivaḥ ||
babhūva bharataśreṣṭha yajvā dharmabhṛtāṃ varaḥ ||
tasya putro mahān āsīj jahnur nāma nareśvaraḥ ||
duhitṛtvam anuprāptā gaṅgā yasya mahātmanaḥ ||
tasyātmajas tulyaguṇaḥ sindhudvīpo mahāyaśāḥ ||
sindhudvīpāc ca rājarṣir balākāśvo mahābalaḥ ||
vallabhas tasya tanayaḥ sākṣād dharma ivāparaḥ ||
kuśikas tasya tanayaḥ sahasrākṣasamadyutiḥ ||
kuśikasyātmajaḥ śrīmān gādhir nāma janeśvaraḥ ||
aputraḥ sa mahābāhur vanavāsam udāvasat ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
श्रूयतां पार्थ तत्त्वेनśrūyatāṃ pārtha tattvenaда будет услышано, о Партха, доподлинно
विश्वामित्रः यथा पुराviśvāmitraḥ yathā purāкак Вишвамитра некогда
ब्राह्मणत्वं गतः तातbrāhmaṇatvaṃ gataḥ tātaбрахманства достиг, о дорогой
ब्रह्मर्षित्वं तथा एव चbrahmarṣitvaṃ tathā eva caи достоинства брахмариши также
भरतस्य अन्वये च एवbharatasya anvaye ca evaи в роду Бхараты
अजमीढः नाम पार्थिवःajamīḍhaḥ nāma pārthivaḥАджамидха по имени, царь
बभूव भरतश्रेष्ठbabhūva bharataśreṣṭhaбыл, о лучший из Бхаратов
यज्वा धर्मभृतां वरःyajvā dharmabhṛtāṃ varaḥжертвователь, лучший из блюстителей дхармы
तस्य पुत्रः महान् आसीत्tasya putraḥ mahān āsītего сын великий был
जह्नुः नाम नरेश्वरःjahnuḥ nāma nareśvaraḥДжахну по имени, владыка людей
दुहितृत्वम् अनुप्राप्ताduhitṛtvam anuprāptāдочеринства достигшая
गङ्गा यस्य महात्मनःgaṅgā yasya mahātmanaḥГанга у которого, великого духом
तस्य आत्मजः तुल्यगुणःtasya ātmajaḥ tulyaguṇaḥего сын, равный достоинствами
सिन्धुद्वीपः महायशाःsindhudvīpaḥ mahāyaśāḥСиндхудвипа, многославный
सिन्धुद्वीपात् च राजर्षिःsindhudvīpāt ca rājarṣiḥи от Синдхудвипы царственный риши
बलाकाश्वः महाबलःbalākāśvaḥ mahābalaḥБалакашва, многомощный
वल्लभः तस्य तनयःvallabhaḥ tasya tanayaḥВаллабха его сын
साक्षात् धर्मः इव अपरःsākṣāt dharmaḥ iva aparaḥвоочию, словно второй Дхарма
कुशिकः तस्य तनयःkuśikaḥ tasya tanayaḥКушика его сын
सहस्राक्षसमद्युतिःsahasrākṣasamadyutiḥблеском подобный тысячеокому (Индре)
कुशिकस्य आत्मजः श्रीमान्kuśikasya ātmajaḥ śrīmānКушики сын, славный
गाधिः नाम जनेश्वरःgādhiḥ nāma janeśvaraḥГадхи по имени, владыка людей
अपुत्रः सः महाबाहुःaputraḥ saḥ mahābāhuḥбездетный он, мощнорукий
वनवासम् उदावसत्vanavāsam udāvasatв лесу поселился
अनुवाद

Бхишма сказал: «Да будет услышано, о Партха, доподлинно, как Вишвамитра некогда достиг брахманства, о дорогой, и достоинства брахмариши также. И в роду Бхараты был царь по имени Аджамидха, о лучший из Бхаратов, жертвователь, лучший из блюстителей дхармы. Его сын был великий владыка людей по имени Джахну, у которого, великого духом, Ганга достигла дочеринства. Его сын, равный достоинствами, — многославный Синдхудвипа; от Синдхудвипы — царственный риши Балакашва, многомощный. Валлабха — его сын, воочию словно второй Дхарма; Кушика — его сын, блеском подобный тысячеокому Индре. Кушики сын, славный, — Гадхи по имени, владыка людей; бездетный, он, мощнорукий, в лесу поселился».

संस्करण

6885fa6ccce8 · प्रकाशित 20 जून 2026, 7:15:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 13.3.18-19

श्लोक बदलें इन कुंजियों से