ज्योतींषि त्रिदशा नागा यक्षाश् चन्द्रार्कमारुताः ॥
सर्वे पुरुषकारेण मानुष्याद् देवतां गताः ॥
अर्थो वा मित्रवर्गो वा ऐश्वर्यं वा कुलान्वितम् ॥
श्रीश् चापि दुर्लभा भोक्तुं तथैवाकृतकर्मभिः ॥
शौचेन लभते विप्रः क्षत्रियो विक्रमेण च ॥
वैश्यः पुरुषकारेण शूद्रः शुश्रूषया श्रियम् ॥
नादातारं भजन्त्य् अर्था न क्लीबं नापि निष्क्रियम् ॥
नाकर्मशीलं नाशूरं तथा नैवातपस्विनम् ॥
jyotīṃṣi tridaśā nāgā yakṣāś candrārkamārutāḥ ||
sarve puruṣakāreṇa mānuṣyād devatāṃ gatāḥ ||
artho vā mitravargo vā aiśvaryaṃ vā kulānvitam ||
śrīś cāpi durlabhā bhoktuṃ tathaivākṛtakarmabhiḥ ||
śaucena labhate vipraḥ kṣatriyo vikrameṇa ca ||
vaiśyaḥ puruṣakāreṇa śūdraḥ śuśrūṣayā śriyam ||
nādātāraṃ bhajanty arthā na klībaṃ nāpi niṣkriyam ||
nākarmaśīlaṃ nāśūraṃ tathā naivātapasvinam ||
«Светила, боги, наги, якши, луна, солнце, ветры — все человеческим усилием из человеческого состояния к божественности пришли. Богатство, или круг друзей, или владычество, с родом сопряжённое, и удача — труднодостижимы для вкушения бездеятельными. Чистотою обретает (благо) брахман, кшатрий — доблестью, вайшья — усердием, шудра — служением (обретает) удачу. Не служат богатства нещедрому, ни евнуху, ни бездеятельному, ни недеятельному нравом, ни нехраброму, ни неподвижнику».
3291113c96ff · प्रकाशित 20 जून 2026, 7:25:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Закон усилия Брахма являет всеобщим: даже боги и светила взошли к божественности из человеческого удела подвигом, а не даровым роком. Знаменательно, что каждое сословие восходит своим, ему свойственным усилием — брахман чистотою, кшатрий доблестью, вайшья трудом, шудра служением: одно начало деяния по-разному осуществляется в дхарме каждого. И удача бежит праздного, скупого, малодушного — она спутница лишь деятельных.