महाभारत
Marriage: The Forms of Wedding and the Gift of the Bride (Part 1)13.44.32-35
12135 / 15823
महाभारत · 13.44.32-35
देवनागरी

तच् च तां च ददात्य् एव न शुल्कं विक्रयो न सः ॥
प्रतिगृह्य भवेद् देयम् एष धर्मः सनातनः ॥
दास्यामि भवते कन्याम् इति पूर्वं नभाषितम् ॥
ये चैवाहुर् ये च नाहुर् ये चावश्यं वदन्त्य् उत ॥
तस्माद् आ ग्रहणात् पाणेर् याचयन्ति परस्परम् ॥
कन्यावरः पुरा दत्तो मरुद्भिर् इति नः श्रुतम् ॥
नानिष्टाय प्रदातव्या कन्या इत्य् ऋषिचोदितम् ॥
तन् मूलं काममूलस्य प्रजनस्येति मे मतिः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tac ca tāṃ ca dadāty eva na śulkaṃ vikrayo na saḥ ||
pratigṛhya bhaved deyam eṣa dharmaḥ sanātanaḥ ||
dāsyāmi bhavate kanyām iti pūrvaṃ nabhāṣitam ||
ye caivāhur ye ca nāhur ye cāvaśyaṃ vadanty uta ||
tasmād ā grahaṇāt pāṇer yācayanti parasparam ||
kanyāvaraḥ purā datto marudbhir iti naḥ śrutam ||
nāniṣṭāya pradātavyā kanyā ity ṛṣicoditam ||
tan mūlaṃ kāmamūlasya prajanasyeti me matiḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तत् च तां चtat ca tāṃ caи то, и её
ददाति एवdadāti evaдаёт же
न शुल्कं विक्रयः न सःna śulkaṃ vikrayaḥ na saḥне выкуп то, не продажа
प्रतिगृह्य भवेत् देयम्pratigṛhya bhavet deyamприняв, (то же) должно отдать
एषः धर्मः सनातनःeṣaḥ dharmaḥ sanātanaḥэта дхарма вечная
दास्यामि भवते कन्याम्dāsyāmi bhavate kanyām«дам тебе деву»
इति पूर्वं न भाषितम्iti pūrvaṃ na bhāṣitamтак прежде не сказано (как сделка)
ये च एव आहुःye ca eva āhuḥкто и сказали
ये च न आहुःye ca na āhuḥкто не сказали
ये च अवश्यं वदन्ति उतye ca avaśyaṃ vadanti utaкто и непременно говорят
तस्मात् आ ग्रहणात् पाणेःtasmāt ā grahaṇāt pāṇeḥпотому до взятия руки
याचयन्ति परस्परम्yācayanti parasparamиспрашивают друг у друга
कन्यावरः पुरा दत्तःkanyāvaraḥ purā dattaḥдеве жених некогда дан
मरुद्भिः इति नः श्रुतम्marudbhiḥ iti naḥ śrutamМарутами — так нами слышано
न अनिष्टाय प्रदातव्याna aniṣṭāya pradātavyāне нежеланному даваема
कन्या इति ऋषिचोदितम्kanyā iti ṛṣicoditamдева — так риши предписано
तत् मूलं काममूलस्यtat mūlaṃ kāmamūlasyaто корень укоренённого в каме
प्रजनस्य इति मे मतिःprajanasya iti me matiḥдеторождения — таково моё мнение
अनुवाद

«И то, и её даёт же — не выкуп то, не продажа; приняв, то же должно отдать молодым — эта дхарма вечная. „Дам тебе деву“ так прежде не сказано как сделка; кто и сказали, кто не сказали, кто и непременно говорят, — потому до взятия руки испрашивают друг у друга. Деве жених некогда дан Марутами — так нами слышано. Не нежеланному даваема дева — так риши предписано; то корень укоренённого в каме деторождения — таково моё мнение».

संस्करण

36cdb206cab0 · प्रकाशित 20 जून 2026, 10:35:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से