यद् यत् प्रदीयते दानम् उत्तराविषये नरैः ॥
महाफलम् अनन्तं च भवतीति विनिश्चयः ॥
हस्ते हस्तिरथं दत्त्वा चतुर्युक्तम् उपोषितः ॥
प्राप्नोति परमांल् लोकान् पुण्यकामसमन्वितान् ॥
चित्रायाम् ऋषभं दत्त्वा पुण्यान् गन्धांश् च भारत ॥
चरत्य् अप्सरसां लोके रमते नन्दने तथा ॥
स्वाताव् अथ धनं दत्त्वा यद् इष्टतमम् आत्मनः ॥
प्राप्नोति लोकान् स शुभान् इह चैव महद् यशः ॥
विशाखायाम् अनड्वाहं धेनुं दत्त्वा च दुग्धदाम् ॥
सप्रासङ्गं च शकटं सधान्यं वस्त्रसंयुतम् ॥
पितॄन् देवांश् च प्रीणाति प्रेत्य चानन्त्यम् अश्नुते ॥
न च दुर्गाण्य् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥
दत्त्वा यथोक्तं विप्रेभ्यो वृत्तिम् इष्टां स विन्दति ॥
नरकादींश् च संक्लेशान् नाप्नोतीति विनिश्चयः ॥
yad yat pradīyate dānam uttarāviṣaye naraiḥ ||
mahāphalam anantaṃ ca bhavatīti viniścayaḥ ||
haste hastirathaṃ dattvā caturyuktam upoṣitaḥ ||
prāpnoti paramāṃl lokān puṇyakāmasamanvitān ||
citrāyām ṛṣabhaṃ dattvā puṇyān gandhāṃś ca bhārata ||
caraty apsarasāṃ loke ramate nandane tathā ||
svātāv atha dhanaṃ dattvā yad iṣṭatamam ātmanaḥ ||
prāpnoti lokān sa śubhān iha caiva mahad yaśaḥ ||
viśākhāyām anaḍvāhaṃ dhenuṃ dattvā ca dugdhadām ||
saprāsaṅgaṃ ca śakaṭaṃ sadhānyaṃ vastrasaṃyutam ||
pitṝn devāṃś ca prīṇāti pretya cānantyam aśnute ||
na ca durgāṇy avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati ||
dattvā yathoktaṃ viprebhyo vṛttim iṣṭāṃ sa vindati ||
narakādīṃś ca saṃkleśān nāpnotīti viniścayaḥ ||
«Что ни даётся даяние в области Уттары людьми — многоплодно и бесконечно бывает, таково решение. В Хасте слоновью колесницу дав, четвернёй запряжённую, постясь, обретает высшие миры, заслугой-желаниями наделённые. В Читре быка дав и святые благовония, о Бхарата, странствует в мире апсар, наслаждается в Нандане также. В Свати же богатство дав, что желаннейшее себе, обретает миры он благие, и здесь великую славу. В Вишакхе быка и дойную корову, молоко дающую, дав, с упряжью повозку, с зерном, одеждою снабжённую, — предков и богов радует, и по смерти вечность вкушает, и теснин не встречает, и в небесный мир идёт. Дав, как сказано, брахманам, пропитание желанное он обретает; ада и прочих мучений не встречает — таково решение».
eda72bd1cc91 · प्रकाशित 21 जून 2026, 12:10:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Среди дробных предписаний выделено общее правило: «что ни подано под Уттарою — многоплодно и бесконечно». Знаменательно, что вершиною награды и здесь поставлено насыщение предков и богов и спасение «от ада и мучений»: за обрядовою точностью стоит всё та же забота о высшем благе и о роде. Дары же — то колесница, то бык с повозкою, зерном и одеждою — суть средства жизни, отдаваемые на пользу другому. Так благочестивый календарь не самоцелен: он лишь упорядочивает во времени неизменное дело милосердия, чрез которое человек минует посмертные «теснины» и достигает света.